1
Sadržaj
1.UVOD.........................................................2
2. Policija Srbije.............................................................2
3. Istorijat......................................................................3
4. Organizacija i struktura..............................................9
5. Poslovi državne uprave.............................................11
6. Vrste policije.............................................................12
7. Model policije u zajednici..........................................16
8. Međunarodna policijska saradnja..............................23
9. Zaključak i literatura..................................................25
2
1. UVOD
2. Policija Srbije
Policija Srbije
je deo
Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srbije
koje
obavlja
poslove državne uprave
Republike Srbije
. Pod Policijom Srbije ili
policajcima se smatraju uniformisane i neuniformisane policijske službenike,
pripadnike uprava i jedinica, kao što su: Uprava kriminalističke policije, Uprava
policije, Uprava saobraćajne policije, Uprava granične policije, Uprave za
obezbeđenje, Jedinica za zaštitu, Operativni centar,
Specijalna antiteroristička
jedinica
,
Protivteroristička jedinica
, Helikopterska jedinica i
Žandarmerija
.
4
Obnovljeni Sovjet srpski, dobio je i funkciju vrhovnog policijskog tela (sa
odeljenjem za unutrašnje i sudske poslove)
1825
. godine. Početkom
1827
. godine,
prinadležnosti Sovjeta prenete su na Veliki narodni sud, koji je
13. januara
1828
.
godine ustanovio funkciju varoških policajaca. U Beogradu je naročita policija, sa
trojicom policajaca i varoškim
kmetom
, osnovana
28. maja
1828
. godine.
Ubrzo je u strukturu gradske policije uvedena i funkcija
buljukbaše
(starešine nad
22 gradska pandura).
Dužnost beogradskog buljukbaše je od
1830
. do
1832
. godine obavljao čuveni
pesnik
Sima Milutinović Sarajlija
.
Uprava varoši Beograda (ustanovljena
25. aprila
1831
) bila je potčinjena knezu
Milošu i dužnosti je izvršavala po Propisu o vladanju i načinu obavljanja dužnosti
beogradske policije. Ovo je početak autonomije beogradske policije, koja će trajati
sve do
1990
. godine.
Na osnovu odluka Sretenjske skupštine od
15. februara
1835
. godine, izrađen je
Projekat ustava kojim je predviđeno Ministarstvo unutrašnjih i Ministarstvo vojnih
poslova. Zbog protesta
Turske
i
Rusije
, knez Miloš je
11. jula
objedinio vojne i
policijske poslove.
Turskim ustavom (
24. decembra
1838
) zvanično je formirano Ministarstvo
unutrašnjih poslova i potvrđeno je da ministar preuzima i prerogative vojnog
ministra. Ukazom od
1. januara
1842
. godine, Uprava varoši Beograda je po
policijskoj organizaciji uzdignuta na rang državnog nadleštva.
Ustrojstvom uprave varoši Beograda donetim
3. marta
1860
. godine, uprava je
bila pod jurisdikcijom Ministarstva unutrašnjih poslova, a u gradu je formirana
prva jednoobrazna uniformisana i naoružana
žandarmerijska
četa od 120 pešaka i
15 konjanika. Propis o uniformi žandarmerije donet je
11. januara
1861
. godine.
akonom o Ustrojstvu Centralne državne uprave (
22. marta
1862
. godine)
Ministarstvo vojno je razdvojeno od Ministarstva unutrašnjih poslova. Od
15
. do
17. juna
1862
. godine
srpska
žandarmerija je odigrala presudnu ulogu u sukobima
oko
Čukur česme
i tokom bombardovanja Beograda. Nešto više od 100 žandarma
suprotstavilo se nekoliko stotina puta jačoj turskoj sili i praktično spaslo Beograd i
Srbiju. Kako se prvi sukob odigrao na Duhove,
15. juna
, ovaj dan je usvojen kao
slava srpske žandarmerije. Žandarmerija je bila zadužena samo za javni red i mir u
5
Beogradu. Zato je
9. januara
1862
. godine doneta odluka o osnivanju
jednoobrazno uniformisanih i naoružanih opštinskih noćnih straža – organa
bezbednosti u svim varošima Srbije.
Ukazom od
26. jula
1880
. godine žandarmi su, radi raspoznavanja u službi, dobili
numerisani podbradnik u vidu polumeseca – prvu službenu značku sa brojem.
Zakonom o žandarmeriji (
23. juna
1884
. godine) i Uredbom o formaciji policijske
žandarmerije
9. avgusta
) formirana je državna (policijska) žandarmerija kao
administrativni organ III stepena. U Beogradu i okružnim mestima formiran je po
jedan žandarmerijski odred.
Godine
1896
. Pogranična straža je zamenjena pograničnom žandarmerijom, koja
se sastajala iz kordonskih komandi raspoređenih u 5 pograničnih odseka.
Naredbom od
3. decembra
1899
. godine pogranična žandarmerija je ukinuta, a
njenu funkciju preuzela je Pogranična trupa.
Opštinski noćni stražari su
27. septembra
1903
. dobili iste uniforme kao i
žandarmerija, a radi razlikovanja, zadužili su posebnu službenu značku sa
inicijalima O. N. S. i identifikacionim brojem.
Na osnovu Zakonu o javnoj bezbednosti (
13. februara
1905
) opštinski noćni
stražari su postali sastavni deo žandarmerije.
7
Prva škola
Radi školovanja žandarmerijskog kadra,
1. februara
1920
. godine je u
Sremskoj
Kamenici
formirana Žandarmerijska podoficirska škola. Prva Policijska škola, koju
je organizovao dr
Arčibald Rajs
, otvorena je u
Beogradu
,
8. februara
1921
. godine.
Zakonom o unutrašnjoj upravi (
19. juna
1929
. godine) Ministarstvo unutrašnjih
poslova je organizovano kao vrhovno
nadleštvo
unutrašnje uprave, podeljeno na:
Odeljenje za državnu zaštitu,
Odeljenje javne bezbednosti,
Upravno odeljenje i
Odeljenje za samoupravu.
Državne mesne policijske vlasti bile su ustanove unutrašnje uprave u velikim
gradovima i važnijim mestima. Uredba o ustrojstvu i delokrugu predstojništava
gradskih policija doneta je
8. oktobra
1929
. godine.
Uredbom o ustrojstvu i delokrugu uprava policije (
10. marta
1930
. godine),
utvrđeno je formiranje uprava policija i u sedištima
banovina
. Izvršnu službu su
vršili zborovi uniformisane policijske straže i policijskih agenata. Zakonom o
državnim policijskim izvršnim službenicima 24. oktobra 1930. godine, službenici su
razvrstani na policijske stražare, agente, nadzornike straža i agenata, zapovednika
straže i šefove agenata.
Uredba o centralnoj školi za policijske izvršne službenike doneta je
21. januara
1931
. godine, a škola je počela sa radom
10. februara
, u dvospratnoj zgradi u
Tvorničkoj ulici br. 1 u
Zemunu
.
Drugi svetski rat
U okviru Narodnooslobodilačkih odbora (1941), stvarani su organi zaduženi za red
i bezbednost. Septembra
1942
. godine,
Vrhovni štab
je doneo naredbu da se na
oslobođenoj teritoriji obrazuju
partizanske
i seoske straže ili seoska odnosno
narodna milicija. Nakon oslobađanja širih teritorija, pristupilo se osnivanju
operativnih odreda ili četa narodne milicije za područja okružnih NOO.
