Visoka turistička škola u Beogradu
Seminarski rad iz predmeta
Kulturno nasleđe i turizam
Salvador Dali
Ana Petrović, 236/2011
Prof. Dr. Sanja Pajić
1
1. Nadrealizam
Nadrealizam je nastao kao negativan odgovor na Prvi svetski rat, kao buntovnički pokret
umetnika i prezir prema društvenim normama. Počeci nadrealizma želeli su svetu da pošalju
poruku-svet može biti transformisan u mesto slobode i ljubavi. Nastao je u Parizu kao manifest
koji je sastavio Andre Breton. Po njemu, cilj nadrealizma je otkriti skrivenu, višu stvarnost u
kojoj vlada prvobitni haos. Nadrealizam se u tom periodu deli na dva razdoblja: 1)
Svemogućnost misli koje su postavljene nad realnošću, filozofski realizam i 2) Političko doba,
drugi manifest nadrealista. Pobuna umetnika nad tadašnjim političkim poretkom; Neki od
sledbenika nadrealizma bili su Salvador Dali, Žak Prever, Rene Margit, Huan Miro, Alberto
Đakometi… Kao jedan od najprepoznatljivijih među njima, Salvador Dali, prvobitni futurista i
kubista, nadrealizam je prezentovao kombinovanjem detalja koji su često dati u prostorno
deformisanim odnosima, konstruisanjem iracionalnog i sablasnog sveta vizija iz snova i
halucinacija, a opet ističuću u prvi plan emociju i određenu dozu ranjivosti, što ga je izdvajalo od
ostalih i pojmu nadrealizma dalo nov nivo. Dali je, dakle, nadrealističnu umetnost na svoj način
oplemenio i podstakao šire mase na nov način razmišljanja i doživljaja sveta uopšte.
2. Dalijev život i umetnost
Salvador Domingo Felipe Hasinto Dali I Domenek (11. maj 1904.-23. januar 1989., Figeras,
Katalonija, Španija) bio je španski nadrealistički slikar, pisac, vajar, scenograf i glumac. Kao
jedan od najznačajnijih umetnika 20. veka, najuticajniji i najpoznatiji slikar nadrealizma,
Salvador Dali koristio je šokantne efekte izobličenih religioznih predstava, snoviđenja,
pijanstava, erotskih predstava, kao i svog viđenja vremena i prostora. Njegovu umetnost mnogi
su smatrali genijalnošću, dok drugi i danas tvrde da je Dali bio prevarant i manipulator mnoštva,
da više od polovine radova potpisanih imenom Salvadora Dalija nije stvoreno njegovom rukom,
već da su rađeni od strane obožavalaca, po njegovim instrukcijama. U svakom slučaju, Dali se i
dalje ceni kao jedan od najvećih majstora slikarstva i verovatno najintrigantnija osoba 20. veka.
Detinjstvo Salvadora Dalija bilo je rastrzano izmedju oca koji je od svog sina zahtevao disciplinu
i bio dosta strog čovek, i majke koja je tu strogoću ublažavala smislom za umetnost koju je
