Sadržaj
:
1.0 Gradsko zelenilo
1.1 Zaštitna uloga zelenila
1.2 Zdravstvena uloga gradskog zelenila
1.3 Estetska vrednost i uloga gradskog zelenila
1.4 Tipizacija i raspored zelenila u gradu
1.5 Parkovska fitocenologija
1.6 Ekološke norme i principi prostorne kompozicije zelenila u gradu
Zelenilo ima značajnu ulogu za prečišćavanje vazduha. Drvo srednje veličine
za 24h oslobadja kiseonik koji je potreban za disanje tri čoveka. Travnjak upija
prašinu koju nosi vetar. Pravilno i redovno održavani travnjak proizvodi fitocide
koji imaju antibakterijsko dejstvo.
U toplom letnjem danu iznad zagrejanog asfalta i limenih krovova se
obrazuju uzlazni tokovi vazduha, koji podižu sitne čestice prašine koje se dugo
zadržavaju u vazduhu. Prašina koja se upumpava silaznim strujama ostaje na lišću.
Jedan hektar četinarskog drveća zadržava godišnje oko 40 t prašine, a lišćara oko
100 t. Zeleni zasadi čiste vazduh od industrijskih i izduvnih gasova.
Rastinje koje upija aromatične ugljovodonike se preporučuje za uzgoj u
gradovima i industrijskim centrima.Zeleni zasadi ne poboljšavaju samo mikroklimu
već menjaju toplotni režim, prečišćavaju vazduh kiseonikom, ubijaju patogeni
mikroorganizme i imaju povoljno psihogeno dejstvo na stanovništvo gradova.
1.1. Zaštitna uloga zelenila
Zelenilo ima veliku ekološku-zaštitnu ulogu jer štiti naselje od vetra i svi
ekstremnih pojava i zagađivanja svih vrsta. Zelenilo ima i protiv požarni značaj.
Koristi se i za navodnjavanje zemljišta koje iskazuje niz nepovoljnosti.
Pokretni pesak se učvršćuje zelenim zasadima, dok se vodoplavne i površine
sa visokim nivoom podzemnih voda meliorišu istom vrstom zemljišta. Vetro
zaštitna uloga zelenila podrazumeva činjenicu da je zelenilo elastičnije od
građevina, pa samim tim bezbolnje prima udare vetra na sebe. Drveće ne štiti
samo do visine dokle je ono uzraslo, nego jos 10-tak m više, a uticaj i nekoliko puta
viši iznad vetro zaštitnog pojasa. Drveće visoko 30-35m ako je u pojasu širokom
40m može da potpuno zaštiti od vetra sledećih 350 m rastojanja. Najbolje od vetra
štite mešoviti sastojci drveća, grmlja, žbunja i travnjaka, različite, ali ne manje
širine od 50m.
