PRAVNI FAKULET
SEMINARSKI RAD
iz lokalne samouprave
Tema:
BUDZET LOKALNE SAMOUPRAVE
U CRNOJ GORI
Mentor: Kandidat:
2
Uvod
Danas se često postavljaju brojna pitanja koja se odnose na budžet, njegovu
ulogu, značaj i budućnost. Budžet je finansijski instrument države, ili užih
društveno- političkih zajednica, a nastao je u određenim društveno - ekonomsko
političkim uslovima, te predstavlja njihov konkretni oblik ispunjavanja. Promenom
tih uslova menja se sadržaj i smisao budžeta kao i načela prilikom njegovog
sastavljanja, izvršenja i dr.
Budžet je finansijski predračun ili sistematski prikaz prihoda i rashoda
određene države ili uže društveno - političke zajednice, za jednu budžetsku
godinu.Budžet je određeni sintetički bilansni pregled svih materijalno - finansijskih
potreba širih ili užih kolektiviteta u kojim se, uz zakonsku sankciju, programiraju
prihodi i utvrđuju rashodi za određeni planski period.Budžet igra vrlo veliku ulogu
kao finansijski element - u koji se sliva i preraspodeljuje veliki deo nacionalnog
dohotka.
Danas se sve češće susreću sledeće definicije budžeta.Budžet je osnovni
finansijski instrument svake političko teritorijalne zajednice kojim se za određeni
period predviđaju novčani prihodi i rashodi, kako za neposredne, tako i za
određene perspektivne zadatke, a sankcioniše ga odgovarajući predstavnički organ.
Budžet je akt predstavničkog tela kojim se predviđaju i odobravaju prihodi i
rashodi društveno - političkih zajednica za određeni budući period po pravilu za
jednu go
4
Savremena finansijsko - pravna teorija sve više ukazuje na dezintegraciju
finansijskog prava
1
na fiskalno – poresko pravo i budžetsko pravo. Budžetsko
pravo sve više postaje zasebna pravna disciplina koja tretira i posebno važnu oblast
budžetske kontrole.
Budžet države predstavlja najvažniji finansijski instrument prikupljanja i
raspodjele državnih sredstava neophodnih za zadovoljenje javnih potreba.
Budžetski ciklus obuhvata, po pravilu, tri godine. U jednoj se planira, izradjuje,
predlaže i usvaja, u drugoj se budžet izvršava, a u trećoj se izradjuje i usvaja
završni račun budžeta. U istoj godini u kojoj se izradjuje i donosi završni račun
počinje novi budžetski ciklus u kojem počinju radovi na izradi i donošenju novog
budžeta.
2
U svremenim demokratijama, za uspješno i zakonito funkcionisanje javnog
sektora, od izuzetne važnosti je pravilno funkcionosanje budžetskog sistema
države i postojanje adekvatne budžetske kontrole, koja se ostvaruje u svoja tri
osnovna modaliteta. Danas, savremena troja oblike budžetske kontrole prema
subjektima dijeli na tri osnovne grupe: internu reviziju, eksternu reviziju i
pralamentarno-političku kontrolu.
U tom sistemu posebno mjesto zauzima institucionalna, profesionalna-
stručna i nezavnisna eksterna kontrola raspolaganja javnim finansijama i državnom
imovinom. Postojanje ovog oblika kontrole onemogućava zloupotrebu državnih
sredstava i podiže stepen povjerenja gradjanina u javni sektor.
Tu se inkorporira i pravo javnosti da bude potpuno, tačno i blagovremeno
informisana o načinu potrošnje, zakonitosti i cjelishodnosti iste i kroz povjerenje u
javni sektor motiviše ga da izvršava svoje poreske i druge fiskalne obaveze.
Temeljni principi revizije javnog sektora sadržani su u Deklaraciji iz Lime
kao "Magna Carte državne revizije" a potpuniji i preciziji izrazi dobili su u
INTOSAI standardima. Ovi standardi nastali su kao potreba ujednačavanja
1
D.Popović, Poresko pravo, Beograd 1998. god.
2
B. Jelčić, Finansijsko pravo i finansijska znanost, Zagreb 1998. god. str. 513
