Seminarski rad Mikroekonomija Drasko Djukic
1
SEMINARSKI RAD
Predmet:
MIKROEKONOMIJA
Tema
: OBLICI PRIVREDNIH DRUSTAVA
Student:
Mentori:
Drasko Djukic prof.dr.Valentina Duvnjak
Br. Index-a: II-2197/11 asist.Bojan Luburic
Banja luka
Decembar,2011 godine
SADRZAJ
1.Uvod.................................................................................................3
2.Osnivanje privrednog drustva......................................................4
3.Subjekti poslovanja........................................................................5
4.Vrste privrednih drustava.............................................................6
5.Ortacko drustvo.............................................................................7
5.1.Osnivanje ortackog drustva.......................................................8
5.2.Pravni odnosi izmedju clanova drustva....................................8
6.Komanditno drustvo......................................................................9
Seminarski rad Mikroekonomija Drasko Djukic
2
7.Drustvo sa ogranicenom odgovornoscu.......................................11
7.1.Osnivacki akt i ugovor clanova drustva..................................12
7.2.Osnovne obaveze drustva...........................................................12
7.3.Udjeli............................................................................................13
7.4.Pravo raspolaganja udjelom......................................................14
7.5.Pravo isplate dobiti.....................................................................14
8.Akcionarsko drustvo......................................................................15
8.1.Osnivanje akcionarskog drustva................................................16
8.2.Otvoreno i zatvoreno drustvo.....................................................17
9.Zakljucak.........................................................................................18
10.Literatura.......................................................................................19
1.UVOD
Privredna drustva su najznacajniji organizacioni oblik obavljanja privrednih djelatnosti.
Privredno drustvo je pravno lice koje osnivaju pravna ili fizicka lica radi obavljanja neke
privredne djelatnosti u cilju sticanja dobiti.
Delatnosti koje obavljaju privredna drustva su proizvodnja i promet robe i obavljanje drugih
djelatnosti na trzištu (trgovinsko zastupanje,posredovanje,prevoz,skladistenje,itd).
Privredno drustvo moze imati jedan ili više ogranaka (poslovnih jedinica). To su filijale,
predstavnistva i drugi djelovi privrednog drustva koji imaju odredjena ovlastenja u pravnom
prometu, ali nemaju status pravnog lica.
U pravnom prometu istupaju pod imenom drustva, a prava i obaveze koje preduzimaju
pripadaju drustvu.
Ogranak drustva nema posebnu imovinu ali moze imati poseban racun.
Polozaj ogranka privrednog drustva regulisan je osnivackim aktom drustva.
Seminarski rad Mikroekonomija Drasko Djukic
4
3.SUBJEKTI POSLOVANJA
U poslovnim odnosima subjekti mogu biti razliciti, ali pored svih razlicitosti, postoji nesto sto
im je zajednicko, a to je da su subjekti poslovanja nosici odredjenih prava i obaveza kao i da
se nalaze u odredjenom poslovnom odnosu, bez obzira koju ulogu i polozaj u njemu
imali.Subjekti poslovanja su ona lica koja kumulativno imaju slijedeca svojstva:1. da se
mogu pojaviti kao nosioci prava i obaveza;2. da su to lica koja stupaju u odredjene poslovne
odnose i obavljaju neke od aktivnosti poslovanja, odnosno da su u vezi sa njom.
Ako neko lice ne ispunjava jedan od ova dva uslova nece imati svojstvo poslovnog subjekta.
Nosioci prava i obaveza moraju imati pravnu i poslovnu sposobnost.Pod pravnom
sposobnoscu podrazumjeva se sposobnost nekog lica da bude subjekt prava.Poslovna
sposobnost znaci da to lice može stvarati izjavom volje , prava i obaveze, znaci vrsiti pravne
poslove.Drugi uslov znaci da takva lica nuzno obavljaju odredjenu djelatnost i da se
pojavljuju u obavljanju neke od aktivnosti koje sacinjavaju poslovanje.Pod poslovnim
odnosima podrazumjevaju se pravni i drugi odnosi koji nastaju izmedju subjekata povodom
nekog predmeta poslovanja ili u vezi sa njim.Subjekti poslovnog prava su fizicka i pravna
lica(privredna drustva) koja u vidu stalnog zanimanja obavljaju jednu ili vise djelatnosti u
oblasti proizvodnje, prodaje ili u vrsenju usluga. To je ona djelatnost kojom se bave privredni
subjekti i koja je registrovana u sudski registar privrednih drustava.
4.VRSTE PRIVREDNIH DRUSTAVA
Privredna drustva se dijele na : drustva lica i drustva kapitala.
Seminarski rad Mikroekonomija Drasko Djukic
5
DRUSTVA LICA
Za drustva lica su karakteristicna personalna svojstva, poznanstvo i medjusobno povjerenje
clanova drustva, pa je zbog toga uveden princip neogranicene, licne,solidarne, i neposredne
odgovornosti clanova za obaveze drustva.Kod njih dominiraju licni elementi gdje je
potrebno trajno medjusobno povjerenje clanova drustva.Drustva lica imaju svoju imovinu
koja je samostalna i odvojena od imovine clanova drustva. Ova drustva odgovaraju za svoje
obaveze cjelokupnom svojom imovinom, ali i njihovi clanovi odgovaraju neograniceno
solidarno za obaveze drustva ne samo unesenom imovinom, vec i ne unesenom imovinom.
Solidarna odgovornost clanova drustva lica uslovljava jednakost njihovih uloga po vrijednosti
i specificnosti u raspolaganju ili prijenosu udijela. Jer kod otudjenja udijela bilo kojeg clana,
ostali clanovi imaju pravo prece kupovine.A ako se vrsi vanjski( eksterni) promet, nuzna je
saglasnost svih clanova drustva.U drustva lica spadaju:
1.Ortacko drustvo
2 Komanditno društvo.
DRUSTVA KAPITALA
Su takvi privredni subjekti gdje je odlucujuci kapital a ne licna svojstva osnivaca. Kod ovih
drustava imovina drustava je odvojena od imovine clanova.Drustva kapitala samostalno sticu
prava i obaveze odnosno imaju aktivnu i pasivnu legitimaciju. Za svoje obaveze prema trecim
licima drustva kapitala neposredno odgovaraju cjelokupnom svojom imovinom. Pa prema
tome clanovi drustva ne mogu odgovarati niti biti tuzeni za obaveze drustva, vec snose
poslovni rizik i to samo do iznosa svoga unesenog udijela. Kako je razdvojena imovina
clanova od imovine drustva,to clanovi drustva kapitala mogu svoje uloge slobodno
prenositi.U drustvo kapitala spadaju:
1.Akcionarsko drustvo ili dionicko drustvo
2.Drustvo sa ogranicenom odgovornoscu
Kod dionickog ili akcionarskog drustva se promet usluga vrsi putem dionica na berzama i
drugim trzistima kapitala, i beznacajno je ko je imalac dionica i ko ostvaruje prava iz njih.
Kod d.o.o.je povezanost clanova drustva licnog karaktera, sto dolazi do izrazaja kod vanjskog
prometa udijelima, kada je potrebna saglasnost svih clanova.Drustva kapitala odgovaraju
samo za svoje obaveze. Od tog pravila postoje izuzeci. Naime moguce je da dionicar u a.d.,
vlasnik udijela u d.o.o. i komanditor u k.d.odgovaraju za obaveze drustva i to:
1.kada koriste drustvo za ostvarivanje licnog cilja koji nije u skladu sa ciljem drustva.
2.kada upravljaju imovinom drustva kao svojom imovinom.
3.kada koriste drustvo za prevaru ili ostecenje svojih povjerilaca
4.kada uticu na smanjenje imovine drustva u svoju korist
5.ORTACKO DRUSTVO
Ortacko drustvo je nastalo u ranom srednjem vijeku sa pocetkom razvoja trgovine, i to prvo u
gradovima sjeverne Italije u IX i X vijeku, da bi se razvilo u drugim zemljama svijeta.
Ortacko drustvo je privredno drustvo koje osnivaju dva ili vise fizickih i pravnih lica u
svojstvu ortaka drustva radi obavljanja odredjene djelatnosti pod zajednickim poslovnim
imenom. Ovo privredno drustvo se uglavnom u slucajevima kada se radi o manjem
privrednom subjektu, a lica koja ga cine su ortaci. Ortacko drustvo ima nekoliko osnovnih
