Srednja škola “Sveti Nikola”
Novi Sad
MATURSKI RAD
iz Monetarne ekonomije i bankarstva
BANKARSKO POSLOVANJE
Mentor
S A D R Ž A J
Bankarsko poslovanje Biljana Jovanović
4
2. ISTORIJAT BANAKA
Poreklo reči „banka“
„banca“, „banque“, „bench“
– klupa, sto. Reč „bankrot“ vodi poreklo
od
„banca rotta“
– slomljena klupa. Istorijski gledano, trgovina se kao delatnost razvila pre
pojave banaka i bankarskih poslova (3200 - 3000. g.p.n.e), ali je razvoj trgovine doveo i do
pojave bankarskih poslova koji su imali za cilj da omoguće i olakšaju trgovinske odnose na
širim prostorima. Prema nekim izvorima, u Vavilonu su se u periodu od VII do V veka p.n.e.
pojavili tragovi koji ukazuju da su se pojedina lica, kao stalnim zanimanjem, bavila
prikupljanjem i čuvanjem hrane i drugih proizvoda, koje su davali u zajam. Pozajmice su se
davale u naturalnom obliku i sa dodatnom kamatom, koja je imala uglavnom zelenaški
karakter, a vraćale su se u periodu naredne žetve.
1
Bankarskim poslovima bavili su se i
privatne bankarske kuće koje se javljaju za vreme dinastije Hamurabija (1830-1530. g.p.n.e.
o čemu svedoči mnoštvo pisanih dokumenata. Kreditni, menjački i založni poslovi postojali
su još u starom veku. U srednjem veku dolazi do pojave prvih banaka modernog tipa kao
institucionalno organizovanih novčanih ustanova u italijanskim gradovima koje su bile
komercijalne banke
2
Banca di Genova, osnovana 1320. godine i
Casa di Sant Georgio – 1407. Godine.
U poznom srednjem veku dolazi do pojave prvih emisionih banaka
3
Sverigen Riksbank – emisiona banka Švedske – osnovana 1668. godine
Bank of England, emisiona banka osnovana 1694.
Bank de France – osnovana 1800. godine.
Razvojem trgovine u XVI i XVII veku i snažnim industrijskim razvojem, otkrivanjem i
razvojem novih država i razvojem međunarodne trgovine stvaraju se osnove za
institucionalno organizovanje komercijalnog bankarstva u svetu. Osnove savremenog
bankarstva su velike banke akcionarskog tipa koje posluju na osnovu sopstvenih i
pozajmljenih sredstava. Banke se, pored tradicionalnih poslova primanja depozita, davanja
kredita i platnog prometa, sve više bave i drugim finansijskim uslužnim poslovima, a sa
razvojem finansijskih tržišta u XX veku postaju njihov najznačajniji učesnik. U XX veku
dolazi od razvoja investicionog bankarstva, a globalizacijom i liberalizacijom svetske
1
Razvoj bankara i bankarstva lekcija 1 dostupno na
http://www.knowledge-bank1.org/medjunarodno_bankarstvo_fps_3_mp_06/lekcije/lekcija1
2
Hadžić, M., Bankarstvo, Beograd, 2007., str. 3
3
isto
