1/28
MIKROEKONOMIJA
- SAVREMENI PRISTUP -
GLAVA IX
TRŽIŠTE FAKTORA PROIZVODNJE
18.07.25
18.07.25
9. TRŽIŠTE FAKTORA PROIZVODNJE
9.1. OPTIMIZACIJA NABAVKE FAKTORA PROIZVODNJE
2/28
Sada ćemo razmatrati onu
dimenziju tržišnih aktivnosti
koja se vezuje za tržište
faktora proizvodnje, a
u kojoj se proizvođači pojavljuju kao kupci
potrebnih
faktora proizvodnje. Visina cena navedenih činilaca ima odlučujući uticaj na
određivanje visine troškova proizvodnje preduzeća. S tim u vezi, potrebno je
istražiti model formiranja cena faktora proizvodnje, te način delovanja pomenutih
faktora na tržišno funkcionisanje proizvodnih preduzeća, čiji se cilj ogleda u
maksimizaciji pozitivne razlike između vrednosti
TR
i
TC
(
TR-TC
),
odnosno - u
maksimizaciji ostvarene dobiti.
Kao što je već poznato, teorija proizvodnje podrazumeva takvu kombinaciju
proizvodnih faktora, koja za rezultat ima sledeću jednakost:
r x
r y
x
y
GFP
GFP
C
C
Na osnovu svega navedenog, zaključujemo da će
proizvođač ostvariti najniže
troškove proizvodnje
ukoliko je vrednost GFP
r
, ostvarena po jedinici uloženog
novca, ista u slučaju svih varijabilnih faktora proizvodnje, upotrebljenih u
proizvodnom procesu.
18.07.25
4/28
Dijagram 9.1.
Vrednost graničnog proizvoda ekvivalentna je proizvodu graničnog fizičkog
proizvoda faktora i njegove tržišne cene:
a
a
a
VGP
GFP C
18.07.25
5/28
Vrednošću graničnog proizvoda
iskazano je, pak, koliko vredi to što granični
(dodatni) radnik proizvodi.
Na Dijagramu 9.2., linija R
1
R
2
označava vrednost graničnog proizvoda.
Dijagram 9.2.
U slučaju korišćenja većeg broja varijabilnih faktora, ne važi jednakost između
krivulje vrednosti graničnog proizvoda
i
krivulje potražnje
za datim faktorom.
18.07.25
7/28
9.3. UPOREDNA ANALIZA NABAVKE (POTRAŽNJE)
FAKTORA I PROIZVODNJE (PONUDE) ROBE
Preduzeće vrši nabavku proizvodnih faktora (sirovina, mašina, radne snage), kako
bi njihovom upotrebom realizovalo proizvodnju određene robe, nudeći je, potom,
potencijalnim kupcima na tržištu. Pomenuti proces najjednostavnije može biti
prikazan kao kretanje: nabavka faktora proizvodnje - proizvodnja roba - prodaja
(ponuda). U vezi sa navedenim, postavlja se pitanje kvantitativnih odnosa,
uspostavljenih među pomenutim procesima.
Dijagram 9.4.
