1. METODOLOGIJA:
Metodologija je nauka koja se bavi proučavanjem nastanka, razvoja i saznajne vrijednosti metoda
saznanja i tehničkih postupaka naučnih istraživanja, proučavanjem komponenti naučnog istraživanja,
strukture naučnog znanja, naučnih problema, hipoteza. Predmet njenog djelovanja je nauka u svom
cjelokupnom naucnom procesu.
DIJELOVI METODOLOGIJE:
1. logički dio u koji spada sve ono što se odnosi na način formiranja naučnih pojmova i na način
analize njihovog sadržaja, ispitivanja logičke strukture naučnih zakona, teorija, uloga.
2. naučno tehnički u koji spadaju sredstva kojima se nauka služi da bi prikupljala iskustvene
podatke, razni postupci i sredstva koja se upotrebljavaju u istraživačkom procesu i obradi
prikupljenih podataka.
3. strategijski koji sadrži kritiku površnosti i jednostavnosti metodološkog tehnicizma.
Metodologija se dijeli na opštu i posebnu.
2. OPŠTA I POSEBNA METODOLOGIJA- ŠTA PROUČAVA:
Opšta metodologija proučavadosege naucne spoznaje, putove i zakonitosti ljudske spoznaje. Ona
proučava znanstvene metode: logičke b) tehničke c) organizacijske d) strategijske e) aspekte.
Posebna metodologija proucava posebne naucne discipline.
3. EPISTEMOLOGIJA :
Ili teorija znanja je grana filozofije koja se bavi prirodom i dosegom znanja.
4. ZNAČENJE OPŠTE I POSEBNE METODOLGIJE:
5. METOD:
Metod je način istraživanja koji se primjenjuje u nauci, stoga je nerazdvojni dio istraživačkog
procesa. Tijesno je povezan sa cjelokupnom naučnom djelatnosti čiji je integralni dio i kao
takav može se samo razvijati iz općeg okvira.
6. OSNOVNI NIVO METODA ISTRAŽIVANJA:
-opci nivo koji podrazumijeva odredjivanje osnovnog strategijskog pristupa istrazivanju;
-metod kao nacin istrazivanja (anketa, analia sadrzaja, ..);
-operacionalizacija metoda u smislu forme koja se koristi;
-konkretni nivo koji je ujedno i i nstrument za prikupljanje podataka.
7. RAZLIKE IZMEĐU METODA I METODOLOGIJE:
Metod je način istraživanja koji se primjenjuje u nauci. Nekad je bitan dio metodologije, a
metodologija je logičko-epistemološki sistem koji obuhvata cjelokupni proces naučnih aktivnosti.
Odnos metodologije i metoda je odnos cjeline i glavnog dijela.
8. KONSTITUTIVNI DIJELOVI METODA: logicko epistemoloski, organizaciono tehnicki i
strategijski
9. Logicko-epistemoloski:
u ovaj dio metoda spada ukupnost strukture i spoznaja mogucnosti elemenata naucnog
istrazivanja. Logicki aspekt vise polazi od postojece naucne teorije i procjene sta u njoj
nedostaje a epistemoloski se vise bavi mogucnostima da se konkretna realnost koja je
predmet istrazivanja spozna na naucni nacin i da se utpotpuni naucna teorija u aspektima koji
su logikom identifikovani.
10. Organizaciono-tehnicki- ovdje spadaju ukupni postupci konkretne istrazivacke aktivnosti,
npr.: planovi, kontrole, organizacija, uslovi, sredstva, ... tj. Raznolika sredstva kojim se
istrazivac sluzi da bi prikupio iskustvene podatke.
11. Strategijski- Naucna strategija je sustinski dio metodologije koja daje smisao i svrhu naucnim
istrazivanjima. Povezuje nauku sa drustvom i objedinjava nauku i metodologiju u cjelinu.
Ona svodi metodologiju uglavnom na razmatranje i unapredjenje postupaka za provjeravanje
naucnog istrazvanja a potpuno iskljucuje heuristicki momenat.
12. TEORIJSKA NAUKA:
Teorijska nauka predstavlja nastojanje da se na organiziran i metodičan način, a racionalno
iskustvenim putem dođe do objektivnog, provjerljivog, sistematičnog i preciznog naučnog
proučavanja. Unutar teorijske nauke razlikujemo nekoliko ključnih principa važnih za istraživački
proces i doprinos nauci.
13. PRINCIP OBJEKTIVNOSTI:
Objektivnost je glavna karakteristika naučnog istraživanja, dakle i nauke. Postoje dva aspekta
objektivnosti: u prvom dolazi do izražaja stvarnost, a u drugom forme nučnog saznanja. Ovaj
princip podrazumijeva a se prilikom naučnog promatranja u obzir uzimaju sva raspoloživa
sredstva i uvijek traga za novim objašnjenjima, ukoliko su nepoznata, ali značajna za razmatranje
određnog problema.
14. PRINCIP PRECIZNOSTI:
Princip preciznosti je princip koji kontinuirano djeluje u svim fazama naučno istraživačkog
rada. Ima veliki utjecaj na ubrzani razvoj nauke, pračenje vrijednosti saznanja, kao i rezultate
istoga.
