1
SVEUČILIŠTE/UNIVERZITET „VITEZ“ VITEZ
FAKULTET PRAVNIH NAUKA
STUDIJ I CIKLUSA - III GODINA
SMJER: OPĆE PRAVO
PRIRODA EVROPSKE UNIJE
SEMINARSKI RAD
Travnik, April 2020.
2
SVEUČILIŠTE/UNIVERZITET „VITEZ“ VITEZ
FAKULTET PRAVNIH NAUKA
STUDIJ I CIKLUSA - III GODINA
SMJER: OPĆE PRAVO
PRIRODA EVROPSKE UNIJE
SEMINARSKI RAD
IZJAVA: Ja Edina Bulbul, studentica Univerziteta/Sveučilišta „Vitez“ Vitez, Indeks broj:
, odgovorno i uz moralnu i akademsku odgovrnost izjavljujem da sam ovaj rad radila potpuno
samostalno uz korištenje citirane literature i uz pomoć profesora odnosno asistenta.
STUDENT: Edina Bulbul
PREDMET: Osnovi prava Evropske unije
PROFESOR: doc.dr. Mirza Čaušević
4
UVOD
Evropska unija (u daljem tekstu EU), zajednica zemalja udruženih u zajedničkim ciljevima i
željama, zasnovana na idejama jednakosti i pravičnosti, preko 508 miliona stanovnika (oko 7%
svjetske populacije), 27 država članica, 24 službena jezika, jedinstveno tržište rada i neograničena
mogućnost putovanja, predstavlja jedinstven u svijetu šablon skrojen po najposebnijim mjerama i
idejama. Na praktičan ali i duboko inspirativan način, ratne sjekire su 1950.godine stavljene u
funkciju izgradnje zajedničkog plodnog tla za jedinstvo i ujedinjenje. Francuski ministar vanjskih
poslova Robert Schuman, sproveo je ideju čiji je začetnik Jean Monnet 9.maja 1950.godine u djelo,
predlagajući osnivanje Evropske zajednice za ugalj i čelik, vjerovatno ni ne sluteći veličinu i moć
koju će njihova tvorevina imati za nekoliko godina.
Prije nego je postala stvarni politički cilj, ideja ujedinjene Evrope nekad je bila samo san i ideja
filozofa i vizionara, već od 16og stoljeća je postojala misao o ujedinjenju Evrope, koja se konačno,
18.aprila 1951.godine, Pariškim ugovorom i pretvorila u stvarnost. Nedugo zatim, potpisivanjem
Ugovora o Evropskoj ekonomskoj zajednici (EEZ) te Ugovora o Evropskoj zajednici za atomsku
energiju (EUROATOM) iz 1957.godine, koji skupa čine tzv. „osnivačke ugovore“, započet je
proces ujedinjenja Evrope. Prvobitno šest država, danas 27, Evropska unija predstavlja tržišno
najjaču instancu današnjeg društva.
Ne postoji veća motivacija za ujedinjenje Evrope od želje za mirom. U prošlom stoljeću u Evropi
su se vodila dva svjetska rata između zemalja koje su danas države članice Evropske unije. Stoga
politika za Evropu ujedno znači i politika za mir. Uspostavom evropske unije stvoren je najvažniji
dio okvira za mir u Evropi, kojim je onemogućen rat između država članica. Dokaz tomu je
sedamdeset godina mira u Evropi. Što se više država pridruži EU-u, to će taj okvir za mir biti
čvršći. Zadnja su proširenja EU-a uveliko doprinijela tome. EU je 2012.godine dobila Nobelovu
nagradu za mir, za promicanje mira, pomirenja, demokratije i ljudskih prava u Evropi.
5
1. PREDMET, OBJEKT I PROBLEM ISTRAŽIVANJA
U narednim stranicama ću pokušati objasniti prirodu Evropske unije, stavove učenjaka o tome
kakvo je to uređenje EU-a, široki dijapazon mišljenja i činjenice na kojima se ta mišljenja
zasnivaju. U prvom dijelu rada ću se ukratko osvrnuti na prirodu pravnog poretka EU-a, odnosno u
kakvom su to odnosu pravo EU-a i nacionalna prava država članica, što je od velike važnosti za
razumijevanje daljnjeg toka rada, te vrijedi spomenuti da su osnovni koncepti za rješavanje ovog
pitanja dati kroz sudsku praksu.
U drugom dijelu ću obraditi nekoliko teorija o mišljenjima na samu temu rada, tj prirodu Evropske
unije, te nekoliko osnovnih oblika sa kojima se EU godinama poistovjećuje ali i uveliko razilazi.
2. PRAVNI POREDAK EVROPSKE UNIJE
2.1“Ustav“ Evropske unije
Svaka društvena organizacija ima ustav. Ustav je sredstvo kojim se određuje struktura političkog
sistema, odnosno međusobni odnosi različitih dijelova i njihov odnos prema cjelini, utvrđuju
zajednočki ciljevi i propisuju pravila za donošenje obavezujućih odluka. U državama članicama na
politički sistem utiču dva glavna načela, a to su vladavina prava i demokratija. Stoga sve aktivnosti
Unije, kako bi bile u skladu sa temeljnim zahtjevima prava i demokratije, moraju imati pravni i
demokratski legitimitet. Nakon neuspjeha Ugovora o Ustavu za Evropu, „ustav“ Evropske unije
još uvijek ne postoji kao sveobuhvatan ustavni dokument, kao što je to slučaj sa većinom ustava
država članica, nego prizilazi iz ukupnosti pravila temeljnih vrijednosti kojima se oni koji su na
vlasti smatraju obaveznim. Ta se pravila djelimično nalaze u evropskim ugovorima ili u pravnim
instrumentima koje su izradile institucije Unije, ali se dijelom temelje i na običajima.
2.2 Pravna priroda Evropske unije
