INTERNACIONALNI UNIVERZITET U NOVOM PAZARU
VISOKOŠKOLSKA JEDINICA U SUBOTICI
Goran Rađenović
(br. indexa 2-1903/11)
Tema:
Pojam sociologije
Subotica, 2013.
2
I PREDGOVOR
Ovaj rad je napisan kao seminarski rad iz predmeta Sociologija na Internacionalnom
univerzitetu u Novom Pazaru, Visokoškolska jedinica u Subotici, smer Pravo unutrašnjih
poslova, akademske godine 2012/2013. pod mentorstvom dr Nebojše Teofilovića.
4
Uvod
Društveni život ljudi odvija se između nestabilnosti, neizvesnosti, haosa, rata i izvesnosti,
stabilnosti, poretka, mira. Nauka koja pokušava da na sistematski i metodički način opiše,
imenuje, klasifikuje, analizira, objasni i razume svekoliku složenost društvenih odnosa, ustanova
i vrednosti, naziva se
sociologija.
Njeno polje proučavanja određuju sami sociolozi i kreću se od
problema celine društva do problema u malim društvenim grupama.
Pored proučavanja društva u celini, sociologija proučava i pojedine društvene pojave (događaje),
odnose između društvenih grupa, društvene institucije i delatnosti i utvrđuje ono što je opšte u
pojavi.
Svako od nas vidi lekara u bolnici ili prodavca u pekari a sociolog u tome otkriva pripadnike
pojedinih profesija ili obavljanje društvene uloge. Mi zapažamo bogate i siromašne građane, a
sociolog ih vidi kao pripadnike društvenih klasa i slojeva. Ljudi su živeli u socijalizmu i
kapitalizmu, ili teže njihovom ostvarivanju, a sociolog u tome nalazi određeni društveni odnos.
Posmatranje demonstracija na ulici ili štrajka za sociologa je izraz nekog sukoba u društvu. Kada
odlazimo u školu, bolnicu, vojsku, crkvu, policiju, mi odlazimo u društvenu instituciju a ne u
običnu zgradu.
Profesija, klase i slojevi, društveni odnos, sukob, institucije su ono što je opštost u društvu i to su
sociološke kategorije kojima izražavamo bogatstvo i raznovrsnost pojedinačnog iskustva.
5
Predmet sociologije
O predmetu opšte sociologije postoje različita shvatanja.
Njeni osnivači su O. Kont, H. Spenser, K. Marks. Svi oni su davali svoju definiciju predmeta
sociologije.
Nastala je pre skoro 170. godina kada je Ogist Kont u „Tečaju pozitivne filozofije“ određuje kao
nauku koja treba da proučava ljudsko društvo kao celinu.
Tokom razvoja proučavala je ne samo ljudsko društvo kao celinu – ukupnost društvenih pojava,
već i pojedine društvene pojave pa se od početka 20. veka govori o opštoj sociologiji i posebnim
sociologijama.
Definicije predmeta opšte sociologije razlikuju se u zavisnosti od filozofske orjentacije tvorca.
Definicija treba da odredi predmet i razgraniči je od drugih društvenih nauka.
Veliki broj definicija naveo je Huntigtona da kaže da je sociologija ono što pod tim
podrazumevaju oni naučnici koji sebe smatraju sociolozima.
Uzroci teškoća u definisanju predmeta:
1.
u oblasti društvenog života ne mogu se zahtevati stroge definicije kao u
geometriji
2.
zbog njene relativne mladosti nema jedinstva teorijskog i empirijskog
istraživanja
3.
klasno je determinisana, u zavisnosti od položaja sociologa u društvu
različito se definiše njen predmet, određuju njeni zadaci i tumače društvene
pojave
Struktura globalnog društva kao i odnose između njegovih užih delova, razvoj društvenih celina,
pitanja su koja su neobilazna u empirijskom i teorijskom studiju ove nauke. Pa ipak, sociologija
istražuje i pokušava da reši društvene probleme. Njih je mnogo i sreću se u svakodnevnom
životu koliko i u istorijskim razdobljima. Sociologija, kao racionalna misao o društvu, pokušava
da identifikuje i opiše društvene probleme, da ih objasni na deterministički način, odnosno
razume i da eventualno predloži određena teorijska i praktična rešenja. Ona, prema tome, nije
