Hartije od vrednosti
Pojam
(isprava, sadrži imovinsko pravo neodvojivo
do nje)
Osobine
(formalnost pravnog posla, inkorporiranost
određenog imovinskog prava, vezanost prava za
postojanje hartije kao pismene isprave,
negocijabilnost)
Privredna funkcija
(monetarno-kreditna, sredstvo
plaćanja, kombinovane funkcije – pr. akcije)
Hartije od vrednosti
Hartije prema roku dospelosti
(kratkoročne i
dugoročne)
Hartije prema mestu izdanja i mestu
ispunjenja
(u unutrašnjem i međunarodnom
prometu)
Hartije prema načinu određenja imaoca
(na
ime, po naredbi, na donosioca, alternativne i
mešovite)
Hartije prema načinu izdavanja
(pojedinačne, u
seriji)
Neklasifikovane (neimenovane) hartije
Hartije od vrednosti
Hartije na ime
(ime korisnika označeno u ispravi;
“rekta hartije”- izdavalac preuzima direktnu obavezu
prema licu označenom u hartiji na ime)
Značaj
(izdavaoc siguran u pogledu određenja
poverioca iz hartije; prenos otežan - ugovor o cesiji
potraživanja, upis prenosa na hartiji;
ustupak
: ček na
ime i akcije na ime mogu se prenositi indosamentom
dotadašnjeg korisnika; obrnuto: unošenjem rekta
klauzule ograničava im se cirkulaciona moć)
Hartije od vrednosti
Hartije po naredbi
(ime korisnika označeno u ispravi, sa
ovlašćenjem označenom korisniku da može naredbom odrediti i
drugo lice kao njenog korisnika )
Značaj
(povećana cirkulaciona sposobnost, neumanjena
sigurnost u prometu; tretman
pravih
hartija od vrednosti)
Prenos
(indosiranjem ranijeg poverioca na novog koji stiče
samostalnost i dužnik protiv njega može isticati samo prigovore
koji proističu iz meničnog pismena; ako se pretvore u hartije na
ime prenose se cesijom; provera formalne legitimacije imaoca
isprave od strane dužnika)
