2
SADRŽAJ
1. UVOD
3
2. PROPOLIS
4
3. FARMAKOLOŠKA DEJSTVA PROPOLISA
5
4. SASTAV PROPOLISA
7
5. TERAPIJSKA SVOJSTVA PROPOLISA
8
6. ZAKLJUČAK
14
7. LITERATURA
15
4
2. PROPOLIS
Propolis je smolast pčelinji proizvod, koga pčele sakupljaju od glavica pupoljaka drveća
i žbunastih biljaka i koriste ga za zatvaranje pora u košnici, i oblaganje cjelokupne
unutrašnje povtšine košnice, poliranje saća pre polaganja legla, meda ili polena čime
sterilišu celokupni unutrašnji prostor. Složenog je sastava, dokazano je preko 70
supstanci , najviše ima biljnih smola preko 55%, eteričnih ulja oko 10 %, cvjetnoga
praha oko 5%, a sadrži vitamine ( B,C,E ) i mikroelemente kao Ca. Zn, Fe, Mg, Co, Cu i
dr. Rastvorljviv je u alkoholu 50-70%, u vodi oko 10 %.
Vjekovima je iz iskustva poznato ljekovito svojstvo propolisa i posljednjih pola veka je
bio na intezivnoj naučnoj provjeri u naučnim institucijama u celom svetu i potvrđeno je
da ima profilaktično i ljekovito dejstvo na zdravlje čovjeka. I dalje vlada veliko
interesovanje naučnika za propolis i sada je sigurno najinteresantniji naučnicima u
odnosu na druge pčelinje proizvode. Posljednjih nekoliko decenija napravljen je veliki
broj ljekovitih preparata na bazi propolisa, kako za lokalnu tako i za opštu upotrebu. U
toku su ispitivanja propolisa kao leka protiv malignih bolesti, jer su neki testovi na
životinjama nagovjestili na ovo njegovo svojstvo. Ima mišljenja da će propolis biti lijek
21. vijeka jer ima snažno dejstvo na slobodne radikale koji se stvaraju kod fizičkog i
psihičkog stresa, i odgovorni su za nastanak mnogih bolesti, pa i malignih. Nedavno je
objavljeno saopštenje da je kao antioksidans ispred C i E vitamina i da je nabogatiji
prirodni izvor materija koje djeluju protiv slobodnih radikala. I pored mnogih povoljnih
dejstava na zdravlje čovjeka još uvijek nije registrovan kao lijek, nego je pomoćno
ljekovito sredstvo i kao takav ima široku primjenu u prevenciji i lječenju mnogih bolesti.
Nisu poznata negativna dejstva propolisa na zdravlje čovjeka osim kod osoba alergičnih
na propolis i osobe koje su sklone alergiji. Na primjer astmatičari treba da budu obazrivi
pri primjeni propolisa.
5
3. FARMAKOLOŠKA DEJSTVA PROPOLISA
Farmakološka dejstva propolisa su brojna, a najvažnija su: obuzdavanje razvoja
bakterija i njihovo ubijanje, smirivanje bolova, sprečavanje zapaljenja, podizanje
imunog sistema, obnavljanje ćelija tjela i potpomaganje njihove regeneracije,
doprinošenje proizvodnji krvi, ojačavanje zidova krvnih sudova i poboljšanje
cirkulacije krvi, uništavanje ćelija kancera, smanjenje pratećih tegoba u liječenju raka.
U čemu nano-biotehnologija ovaj proizvod prirode i pčela oplemenjuje? Nano u nazivu
potiče od veličine nanometar (nm), koja je jedinica za dužinu od 0,000 000 001 metra,
što približno odgovara ukupnoj razdaljini tri do četiri susjedna atoma. Slikovitije, ako se
neki predmet prečnika jednog nanometra stavi na stonotenisku lopticu ona je velika u
odnosu na njega koliko je planeta Zemlja velika u odnosu na tu lopticu. Kada se prirodne
čestice propolisa prerade u super mikro molekule, ovom izmjenom otvaraju široke
mogućnosti primjene jer dobijaju sposobnost visoke apsorpcije i asimilacije, značajno
veće bioaktivnosti, odlične rastvorljivosti u vodi i znatno veće biološke iskoristivosti
njihovih aktivnih materija.
Proizveden u nano-biotehnologiji, propolis je u super mikro molekulima veoma malih
dimenzija i visoke gustine, što mu dopušta da veoma brzo prodire u telesna tkiva gde
ostvaruje svoje terapeutsko dejstvo. Takodje, osobina ovako prerađenoga propolisa je
njegova sposobnost da poveća rastvorljivost i stabilnost aktivnih sastojaka, spriječi
oksidacione reakcije i tendenciju ka vetrenju, a smanjuje mu se i nadražljivost i gorak
ukus.
Nano biotehnologija doprinosi prevazilaženju niza problema sa kojima se sreće tokom
spravljanja propolisnih proizvoda. Proizveden na ovaj način, propolis u super mikro
molekulima nano veličine, pogodan je za pripremu ljekovitih sredstava jer ne stvara
smetnje uzrokovanje slabom apsorpcoijom, visokom viskoznošću i tendencijom ka
stvrdnjavanju u posudama.
Običan propolis izvadjen iz košnice je slabo rastvorljiv u vodi. Potopljen u posudu sa
vodom, on će vrlo brzo na površini oformiti želatinasti sloj. Slično se dešava i u
