FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE
Banja Luka
SEMINARSKI RAD
IZ PREDMETA „MENADŽMENT INFORMACIONIH SISTEMA“
NAZIV SEMINARSKOG RADA
„
Elektronsko polovanje B2B“ / „e-Upravljanje lancem nabavke“
Student: Mentor:
Broj Indexa:
Ocjena:
e-Upravljanje lancem nabave e-Supply Chain Management (SCM)
SADRŽAJ
UPRAVLJANJE LANCEM NABAVE
1. UVOD......................................................................................................................................3
2. UPRAVLJANJE LOGISTIČKIM LANCEM..........................................................................4
2.1. Dijelovi logističkog lanca................................................................................................. 5
3. UPRAVLJANJE E-LOGISTIČKIM LANCEM......................................................................8
3.1. Aktivnosti i infrastruktura e-SCM-a..................................................................................9
4. PROBLEMI U LANCU NABAVKE......................................................................................11
4.1. Efekat biča........................................................................................................................12
5. RJEŠENJA e-KOMERCA DUŽ LANCA NABAVE.............................................................14
5.1. Cisco lanac nabavke: greške i uspješnost.........................................................................15
5.2. Rfid kao jedno od rješenja problema lanca nabavke.....................................................16
6. PLANIRANJE LANCA NABAVE.........................................................................................18
6.1. Nivoi planiranja unutar lanca nabave..............................................................................18
6.2. Primjena SAP-a u e-lancu nabave....................................................................................22
6.2.1. Neke od mogućnosti koje nudi mySAP SCM........................................................22
6.2.2. Kako
General Motors
sarađuje «online»................................................................24
7. ZAKLJUČAK..........................................................................................................................26
Menadžment informacionih sistema 2
e-Upravljanje lancem nabave e-Supply Chain Management (SCM)
2. UPRAVLJANJE LOGISTIČKIM LANCEM
Prije nego sto počnemo pričati o logističkom lancu kao veoma važnoj karici ukupnog
lanca vrijednosti, ukratko ćemo se podsijetiti šta je to uopšte lanac vrijednosti. Lanac vrijednosti
predstavlja skup međusobno povezanih postupaka, tj. aktivnosti pomoću kojih proizvod ili
usluga konačno dolazi do kupca. Prema prof. Michael E. Porteru, vrijednosne aktivnosti se dijele
u dvije osnovne kategorije – kategoriju
primarnih aktivnosti
i kategoriju
aktivnosti podrške.
Primarne vrijednosne aktivnosti su one koje su povezane sa proizvodnjom i koje daju
veću vrijednost kupcima nego što to čini konkurencija. One uključuju ulaznu logistiku koja
nabavlja sirovine od dobavljača, operacije u firmi kojima se sirovine transformišu u gotove
proizvode, izlaznu logistiku koja kupcima transportuje dobra, djelatnost marketinga i prodaje
koje utvrđuju potrebe kupaca i dobijaju narudžbe, i aktivnosti usluge koje održavaju dobar odnos
sa kupcima poslije prodaje.
Vrijednosne aktivnosti podrške (sekundarne aktivnosti) obuhvataju infrastrukturu firme,
tj. organizacionu postavku koja generalno utječe na sve primarne aktivnosti, a to su
administrativne funkcije, upravljanje ljudskim resursima, informacioni sistemi, funkcije nabave i
finansijke funkcije.
Shema 1. Porterov lanac vrijednosti
Menadžment informacionih sistema 4
Ulazne
logistike
Proizvodnja
Izlazne
logistike
Prodaja i
marketing
Postprodajne
usluge
Primarne aktivnosti
Sekundarne aktivnosti
Administrativne
funkcije
Upravljanje ljudskim
resursima
Informacioni
sistemi
Funkcije
nabave
Finansijske
funkcije
e-Upravljanje lancem nabave e-Supply Chain Management (SCM)
2.1. Dijelovi logističkog lanca
Logistički lanac (lanac nabave, lanac isporuke), odnosno mrežu, čine dobavljači,
proizvodni pogoni, skladišta, distribucijski centri i trgovine, kao i sirovine, materijal u
proizvodnji i gotovi proizvodi, koji su u pojedinom trenutku uključeni u proces nastajanja
proizvoda, odnosno njegove distribucije do konačnog kupca.
Lanac nabavke može se podijeliti u tri osnovna dijela: uzvodni, unutrašnji i nizvodni.
Uzvodni lanac nabavke -
Uzvodni dio nabavnog lanca uključuje aktivnosti proizvodne
kompanije sa svojim dobavljačima i njihove veze sa njihovim dobavljačima (dobavljač
drugog nivoa). Veza sa dobavljačem se može produžiti na nekoliko nivoa, sve do korijena
materijala (npr. ruda, rastinje). U uzvodnom nabavnom lancu glavna aktivnost jeste
nabavka.
Unutrašnji lanac nabavke -
Unutrašnji dio nabavnog lanca uključuje sve unutrašnje
procese koji se dešavaju prilikom transformacije informacija koje se primaju od
dobavljača u outpute organizacije. Produžava se od momenta kada informacija dođe do
organizacije do momenta kada se proizvod šalje na dalju distribuciju izvan organizacije.
U ovom dijelu nabavnog lanca glavni problem su upravljanje proizvodnjom, proizvodnja
i kontrola inventure. Aktivnosti vezane za unutrašnji nabavni lanac upućuju na lanac
vrijednosti kompanije. Lanac vrijednosti, takođe, može biti i integrator između klijenta i
dobavljača. Prvenstveni cilj vrijednosnog lanca jeste sabrati vrijednosti u među-
nabavnom lancu, koji mi opisujemo kao interposlovni e-komerc (EC).
Nizvodni nabavni lanac.
Nizvodni dio nabavnog lanca uključuje sve aktivnosti
uključene u dostavljanje proizvoda krajnjem kupcu (klijentu). U nizvodnom nabavnom
lancu glavni fokus je na distribuciji, skladištenju, transportu, i nabavnom lancu
kompanije. Njen vrijednosni lanac obuhvata pravac poslovnog procesa koji uspostavlja
vrijednosti tako što distribuira materijal ili usluge svojim klijentima.
U tipičnoj takvoj mreži, nabavljaju se sirovine, u jednoj ili više tvornica proizvode se
dijelovi i proizvodi, koji se potom privremeno isporučuju u skladišta, a onda dalje do trgovaca
(maloprodaje, veleprodaje), odnosno do krajnjeg kupca.
Menadžment informacionih sistema 5
e-Upravljanje lancem nabave e-Supply Chain Management (SCM)
Kao što smo vidjeli na slici 2, logistički lanac neke firme obuhvata postrojenja u kojima
se sirovine, međuproizvodi i gotovi proizvodi prihvaćaju, prerađuju, skladište i prodaju. Ta
postrojenja povezana su sa transportnim vezama kojima ti materijali i proizvodi putuju. U
najboljem slučaju, logistički lanac sastoji se od mnoštva firmi koje funkcioniraju jednako
efikasno i efektivno kao i jedinstvena firma, uz punu vidljivost informacija i odgovornosti.
Upravljanje logističkim lancem, u svojim osnovama predstavlja koordinaciju tokova
materijala, informacija i finansija između svih preduzeća koja sudjeluju u poslovnoj transakciji.
Protok materijala uključuje fizičke proizvode koji se duž lanca kreću od dobavljača do
kupaca, ali i obratno, što uključuje povrat proizvoda, servisiranje, recikliranje i
odbacivanje.
Protok informacija uključuje procjene zahtjeva, transmisiju narudžbi i izvještaja o statusu
isporuka.
Finansijski tokovi uključuju informacije o kreditnim karticama, uslovima kreditiranja,
rokovima i planovima plaćanja i kamatama..
3. UPRAVLJANJE E-LOGISTIČKIM LANCEM
Menadžment informacionih sistema 7
