1
UVOD
Tema ovog seminarskog rada iz predmeta Radno i socijalno pravo je ''Otkaz
ugovora o radu od strane poslodavca'', gdje ću na sažet i jednostavan način pokušati
pristupiti zadanoj temi.
Da bi se približila tematici, u kratkim crtama ću objasniti uslove i načine zasnivanja
radnog odnosa, ugovor o radu i stupanje na rad, te ću detaljnije pristupiti
objašnjavanju prestanka radnog odnosa nezavisno od volje zaposlenog, odnosno
otkaza ugovora o radu od strane poslodavca.
2
1. ZASNIVANJE RADNOG ODNOSA
Zasnivanje radnog odnosa uređuju odredbe Zakona o radu, koje se odnose na uslove i način
uspostavljanja tog odnosa, ugovor o radu i stupanje na rad.
1
1.1 Uslovi za zasnivanje radnog odnosa
Ko želi da zasnuje radni odnos mora da ispunjava opšte i posebne uslove.
Opšti uslovi
. – Prema članu 14.
2
Zakona o radu Republike Srpske, radni odnos može da se
zasnuje sa licem koje ima opštu zdravstvenu sposobnost i najmanje 15 godina života.
Posebni uslovi.
– Prema članu 14. Zakona o radu RS-a, posebni uslovi se određuju
zavisno od karaktera poslova zbog kojih se zasniva radni odnos. Njih utvrđuje poslodavac
aktom o sistematizaciji poslova (pravilnik o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji poslova ili
radnih zadataka). Taj akt, po članu 14. Zakona o radu RS-a, utvrđuje vrstu poslova, stručnu
spremu i druge posebne uslove za rad na pojedinim poslovima.
Posebni uslovi za određene kategorije zaposlenih.
- Ovi posebni uslovi tiču se
maloljetnih lica, invalidnih lica i stranih državljana.
1.2 Ugovor o radu
Ugovor o radu se prepoznaje po karatakteru, strankama, formi, elementima, vremenu
zaključenja, trajanju, kao i odnosu prema opštem aktu i zakonu.
Karakter ugovora.
– Ugovorom o radu se uspostavlja radni odnos. Ali, on nije samo akt
zasnivanja nego i uređivanja radnog odnosa. Njim se uređuju prava, obaveze i odgovornosti
između zaposlenog i poslodavca.
Stranke ugovora.
– Prema članu 19. Zakona o radu stranke ugovora o radu su zaposleni i
poslodavac. Zaposleni može biti samo fizičko lice (član 4. stav). Sposobnost za zaključenje
ovog ugovora stiče se sa 15 godina života. S toga, potpisnik ugovora može biti i punoljetno
lice i maloljetno lice ovog uzrasta. Poslodavac može biti fizičko i pravno lice, domaćeg ili
stranog porijekla.
Forma ugovora.
– Prema članu 19. Zakona o radu, ugovor o radu se zaključuje u pismenoj
formi. Ona je uslov važnosti ugovora (forma ad solemnitatem), bez kojeg ugovor nema
pravno dejstvo.Ova forma je ispunjena ako ugovor bude sastavljen u pismenom obliku i ako
bude potpisan.
3
1
Ogledi na temu Zakon o radu, Drugo dopunsko izdanje. Prof.dr.Zoran M.Ivošević, Milan Z.Ivošević str.25.
2
http://www.uspon.ba/down/zakon_o_rad_rs.pdf
3
Ogledi na temu Zakon o radu, Drugo dopunsko izdanje. Prof.dr.Zoran M.Ivošević, Milan Z.Ivošević str.28
