UNIVERZITET U BEOGRADU,
FAKULTET POLITIČKIH NAUKA
Anita D. Burgund 341/11
UTICAJ LIČNIH I SREDINSKIH FAKTORA
NA MLADE U PROCESU PRIPREME ZA
NAPUŠTANJE ALTERNATIVNOG
STARANJA
doktorska disertacija
U Beogradu, 2016.
Belgrade University,
Faculty of Political
sciences
Anita D. Burgund 341/11
THE INFLUENCE OF PERSONAL AND
ENVIRONMENTAL FACTORS ON
YOUNG PEOPLE IN THE PROCESS OF
PREPARATION FOR LEAVING THE
ALTERNATIVE CARE
Doctoral
Dissertation
U Beogradu, 2016.
APSTRAKT
Mladi koji se spremaju da napuste alternativno staranje radi osamostaljivanja
suočavaju se sa brojnim izazovima. Ipak, kod jednog broja mladih i pored brojnih
izazova uspevaju da prevladaju snage, ovi mladi se zapošljavaju i ostvaruju stabilne
životne anražmane.
Cilj istraživanja je analiza povezanosti ličnih i sredinskih faktora mladih koji
napuštaju alternativno staranje i njihove spremnosti za osamostaljivanje radi
određivanja potrebne podrške tokom procesa pripreme za napuštanje alternativnog
staranja.
U istraživanju se koristi kombinacija kvantitativne i kvalitativne metodologije.
Kvantitativni deo istraživanja obuhvata, pored osnovnih biografskih i socio-
demografskih podataka, procenu faktora koji doprinose napuštanju alternativnog
staranja za mlade a koji se odnose na uspeh u školovanju, aspiracje mladih, staranje o
sebi i svom zdravlju, veštine i mreže podrške, doživljaj spemnosti za osamostaljivanje i
percepciju budućnosti. Podaci su prikupljani upitnikom o faktorima koji doprinose
napuštanju alternativnog staranja i protokolom za prikupljanje podataka o mladima iz
sistema alternativnog staranja. Skalama samoefikasnosti i rezilijentnosti ispitivan je
uticaj ovih varijabli na procenu faktora spremnosti za napuštanje altrnativnog staranja.
U istraživanju je učestvovala 151 mlada osobu uzrasta od 16 do 22 godine.
Uzorak je balansiran po polu učesnika i tipu smeštaja (srodničko, profesionalno
hraniteljstvo i rezidencijalni tip smeštaja). Najveći broj mladih obuhvaćenih uzorkom je
na hraniteljskom smeštaju N=86, 57%, dok je N=36, 23.8% na domskom smeštaju, a
najmanje ih je na srodničkom smeštaju N=27, 17.9 %.
Kvalitativni deo istrazivanja zasniva se na podacima iz fokus grupa. Obavljeno je
pet fokus grupa u kojima je učestvovalo 26 mladih koji se nalaze na različitim tipovima
smeštaja (srodnički, hraniteljski i rezidencijalni). Prikupljanje podataka ovom metodom
je u funkciji bližeg sagledavanja načina na koje mladi učestvuju u planiranju, kako
razumeju svoje učešće u tom procesu, kakve imaju brige i očekivanja u vezi toga,
strahove i izazove, ali i izvore podrške koji su im na raspolaganju u toku procesa
pripreme za napuštanja alternativnog staranja.
Uprkos tome što većina mladih iz uzorka procenjuje da raspolaze veštinama
staranja o sebi i domaćinstvu, kao i o sklapanju prijateljstava i uspostavljanju veza,
postiže vrlo dobar i dobar uspeh u školi i ima aspiracije u pogledu nastavka školovanja i
zasnivanja porodice, među mladima ipak preovladava dozivljaj izostanka podrške,
negativna osecanja (uznemirenja, straha i tuge) i doživljaj nedovoljne spremnosti za
napuštanje zaštite.
Ovi nalazi upućuju da je potrebno pravovremena (od trenutka ulaska u sistem)
priprema za osamostaljivanje, koja je pored sticanja kompetencija, fokusirana i na rad
na životnoj priči kako bi se ojačala rezilijentnost mladih i vera u sopstvene sposobnosti
koja je neophodna za samostalana život. Rad na očuvanju i unapređivanju mreža
podrške je ključan za doživljaj spremnosti i sposobnosti za samostalno funkcionisanje.
Ključne reči:
mladi na alternativnom staranju, napuštanje alternativnog staranja,
osamostaljivanje, rezilijentnost mladih na alternativnom staranju.
broj upisa: 1035
naučna oblast: politicke nauke
uža naučna oblast: teorija i metodologija socijalnog rada
UDK 364.4-053.81(043.3)
expectations of that, fears and challenges, and sources of support that are available to
them in the process preparations for leaving the alternative care.
Despite the fact that most young people in the sample estimate to possess the
skills of caring for themselves and household, as well as making friends and
establishing relationships, they have very good grades in school and aspirations in terms
of continuing education and start a family, still among young people prevalent
experience is lack of support, negative feelings (distress, fear and sadness) and the
experience of insufficient preparedness for leaving care.
These findings suggest that we need timely (from the moment of entry into the
system) preparation for independence, which is in addition to acquiring competencies,
focused on the work on the life story in order to strengthen the resilience of youth and
faith in their own abilities necessary for independent living. Work on preserving and
improving support networks is essential for the experience of willingness and ability to
function independently.
Keywords: young people an alternative to aging, leaving the alternative care,
independence, resilience of young people in alternative care.
number of enrollment : 1035
field of study: Political Science
major in: Theory and Methodology of Social Work
UDK 364.4-053.81(043.3)
