2
UVOD
U radu će se analizirati ekonomska uloga države kao i načini na koji se može povećati
efikasnost njenog djelovanja. Uloga države u okvirima savremene privrede dobija sve veći
značaj pa samim tim pitanje njene efikasnosti je od velikog značaja. Postoji saglasnost oko
najvažnijeg zadatka države a to je da obezbjedi pravni poredak kojim se štite osnovne
institucije i pravila ponašanja u tržišnoj privredi i garantuje svojina i ugovor za sve
ekonomske učesnike.
Ekonomska uloga države ima određene specifičnosti:
Funkcije se vrše suštinski različito u odnosu na način kako to čine individualni ekonomski
učesnici kroz tržišni mehanizam.
U slučaju ekonomske uloge države odluke
se donose putem javnog izbora i kolektivnog
odlučivanja i to kroz parlamentarne glasačke i ostale javne procedure.
Legitimitet
javne funkcije proizilazi, neposredno ili posredno, iz izbornog procesa, a
odgovornost za valjano vršenje funkcija postoji, posredno ili neposredno, prema samom
biračkom tijelu.
Država jedina raspolaže pravom da prisilno sprovede svoje odluke.
4
do koje mjere država treba da se mješa u pitanje privrede, kolika treba da bude visina i kakva
da bude suština i karakter ove investicije. Prema ovim teorijama država treba , pored
posrednih oblika uticanja na razvoj privrede koji su praktikovani i ranije (poreska, kreditna i
finansiska politika) da i neposredno utiče na razvoj politike.
2
1.1. Specifičnosti vršenja ekonomske funkcije
Saglasnost postoji oko najvažnijeg zadatka države da obezbjedi pravni poredak kojim se štite
osnovne institucije i pravila ponašanja u tržišnoj privredi i garantuje svojinu i ugovor za sve
ekonomske učesnike.
Funkcije se vrše suštinski različito u odnodu na način kako to čine induvidualni ekonomski
učesnici kroz tržišni mehanizam.
U slučaju EFD odluke se donose putem javnog izbora i kolektivnog odlučivanja i to kroz
parlamentarne glasačke i ostale javne procedure.
Legitimitet javne funkcije proizilazi, neposredno ili posredno, iz izbornog procesa, a
odgovornost za valjano vršenje funkcije, posredno ili neposredno, prema samom biračkom
tijelu.
Država jedina raspolaže pravom da prisilno sprovede svoje odluke.
3
1.2. Slabosti i nedostaci ostvarivanja ekonomske funkcije države
1. problem nedovoljne informisanosti
2. postoji ograničena mogućnost kontrole i uticaja na reagovanje na aktivnosti države (npr.
Zakon o zaštiti zakupaca stanova)
3. ograničena kontrola nad državnom birokratijom
4. ograničenost političkoh procesa odlučivanja.
2
Bazala A. : Metode istraživanja tržišta,Velebit-Velegraf , Zagreb,1991.
3
Paul A. Samuelson i William D. Nordhaus : "Ekonomija", Mate, Zagreb, 2000.
