Budimpešta (Budapest), glavni grad Mađarske nastao je1873. godine spajanjem tri grada:
Buda, Obuda i Pesta. Ima oko 2 miliona stanovnika i predstavlja administrativni, kulturni,
naušni, privredni, trgovinski i saobrađajni centar.
Grad se prostire na obalama Dunava, i administrativno se deli na 23 kvarta, od kojih se 16
nalazi na peštanskoj strani, 6 na budimskoj i 1 na ostrvu Csepel na Dunavu. Budim se prostire
na brdima na zapadnoj obali Dunava, a Pešta je na levoj obali reke u niziji. U Budimu na
samoj obali reke izdiže se brdo (Gellért-hegy) koje je visoko 235 m i sa kojeg se pruža
izuzetan vidik na ceo grad. U Budimpešti ima 7 mostova i 2 železnièka mosta. Izuzev jednog
mosta (Erzsé bet híd), svi mostovi porušeni za vreme drugog svetskog rata obnovljeni su
originalnom stilu.
Među mnogobrojnim znamenitostima grada Kraljevska palata na uzvišenju pored Dunava sa
budimske   strane   zauzima   izuzetan   značaj.   Tu   je   smeštena   Nacionalna   galerija   (Magyar
Nemzeti Galéria) i najveća biblioteka u zemlji (Országos Széchenyi Könyvtar).
Preko puta palate na peštanskoj obali Dunava   nalazi se zgrada Parlamenta sagrađena u
Neogotskom stilu. Nedaleko od Parlamenta na Dunavu  nalazi se ostrvo (Margit sziget) koje
je dugo 3 km, Jedno od najlepših delova grada sa hotelima, bazenima i banjom.
U Budimpešti je sedište državnih naucnih i kulturnih ustanova medu kojima su po znacaju na
prvom mestu Akademija nauke (Magyar Tudományos Akadémia) sa svojim brojnim naučnim
institutima i razni univerziteti, na kojima studira velika većina studenata u Mađarskoj.
Glavni grad Mađarske je od 19. veka saobraćajni centar države: od 8 magistralnih puteva u
zemlji   7   kreće   iz   Budimpešte   i   u   Budimpeštu   vode   9   glavnih   železničkih   pravaca.   Ova
nepovoljna situacija u saobraćaju potiče iz prošlosti, i zahteva postepenu izmenu pomoću
novih   trasa   autoputeva.   Glavni   grad   raspolaže   sa   3   metro   linije   koje   u   znatnoj   meri
rasterećuju promet u gradu.
Zahvaljujući termalnim i mineralnim izvorima Budimpešta je s pravom nazvana banjskom
prestonicom. Ovdašnje banje su bile poznate već u vreme Rimskog carstva. Danas postoji 80
otkrivenih termalnih izvora u kojima se temperatura vode krece izmeðu 24-78 C. Od 47 banja
12 su termalne, odnosno lekovite banje. Lekovite vode uglavnom se preporučuju za lečenje
vazomotornih oboljenja, oboljenja zglobova, organa za varenje, vaskularnih oboljenja i za
lečenje odredenih ginekoloških oboljenja.

Godine   1867.     Habzburška   monarhija   je   transformisana   u   Austro   –   Ugarsku,   u   kojoj   je
Ugarska dobila veliki stepen autonomije. U procvatu ekonomskog razvoja , posle revolucije i
stvaranjem dvojne monarhije, Budim i Pešta se razvijaju u evropsku metropolu.
1873. godine nezavisni gradovi Pešta, Buda i Obuda spajaju se u jedan grad  pod nazivom
Budimpešta . Grade se mostovi, vodovod I kanalizacija, palate bogate vlastele i trgovaca,
posebno u peštanskom delu.
Prvi tramvaj sa  konjskom vučom prošao  je gradom 1886. godine, da bi godinu dana kasnije
konjsku vuču zamenio električni pogon. Povodom 1000 godišnjice dolaska Madara na ove
prostore,1896. Godine Budimpešta dobija drugi metro u   Evropi, nakon Londonskog. Do
izbijanja I svetskog rata Budimpešta doživljava ekonomski procvat i biva svrstana medu
Vodeće metropole
Između dva rata.  Budimpešta postaje glavni grad obnovljene i samostalne mađarske države.
Tridesetih godina 20. veka grad broji preko million stanovnika.
U prvom svetskom ratu (1914. – 1918. god), Austro Ugarska je, zajedno sa Nemačkom,
Bugarskom i Turskom bila   članica poraženih Centralnih sila. Po završetku rata i raspada
Austro Ugarske, Madarska   postaje samostalna i nezavisna država. U posleratnom periodu
Trianonskim sporazumom  se definišu granice nove  države, Mađarska ostaje bez dve  trećine
svoje teritorije.   Nakon kratkotrajnog života mađarske   sovjetske Republike pod vodstvom
Bele Kuna, u mađarskoj je obnovljena monarhija, s tim da je do određivanja nosioca krune
ulogu   namesnika   obavljao   Mikloš   Horti.   Mađarskom   prevejava   izrazito   desničarska     i
antisemitska   politika   što   rezultira   time   da   tokom   II   svetskog   rata   Mađarska,   zajedno   sa
Bugarskom,   Finskom   i   Rumunijom   bude   saveznica   Nemačke   i   Italije,   sila   osovine.   po
završetku   II   svetskog   rata   od   1945.   do     1989.   godine,   Mađarska   je   bila   deo   sovjetske
interesne sfere  i  članica Varšavskog ugovora.  Do anti komunističke i antisovjetske pobune
je došlo 1956. godine. Pobuna je surovo ugušena , a tadašnji predsednik vlade Imre Nađ je
osuden na smrt.  Krajem  1989. godine , u političkom životu  Mađarske dolazi do  krupnih
promena. Daju se veće slobode u organizovanju i političkom delovanju, potpisuje se dogovor
o povlačenju sovjetske vojske, a država menja ime u  republika Mađarska. Komunisti gube
vlast, a Mađarska postaje članica NATO i Evropske Unije.

Znamenitosti – Pešta

Vaci ulica

Budimpešta je poznata ne samo po svojoj arhitekturi, muzejima, terme i blagom klimom, ali i
za veliki izbor kafićima, restoranima i tržnim centrima. Možete lako da pronađete mesto gde
možete popiti kafu i prodavnice u isto vreme, i to mesto se zove Vaci ulici.
Vaci ulice (na mađarskom zove Vaci utca,) je glavna ulica u centru grada sa ogromnim
pešačkim deo, što dovodi do Vorosmarty trga, puna kafića, prodavnica, hotela i koncertne
dvorane.
Vaci ulica u Budimpešti,Arbat je kao u Moskvi, Kartnerstrasse u Beču ili Šan Elыsees u
Parizu.
Ovaj  bulevar  se  gradi  u  18.  veku,  dok  je većina  arhitekture,  koja danas  privlaci  turiste,
napravljena u 19. i 20. veka.
Ulica je uvek puna turista i građana Budimpešte. Šetnje Vaci  uvek će učiniti da se osećate
kao da ste na odmoru. Vorosmarty trg je poznat po Gerbeaud kafe, osnovan 1884 od strane
Emila Gerbeaud, švajcarskog poslastičara, unutrašnjost se nije promenilo 100 godina, pa se
tamo mogu videti isti stočići, stare slike i portreti.
Ali, Vaci ulica je sama po sebi zanimljiva za posetu i šetnju. Vi ćete tamo naći evropske
butike, odeću i obuću, suvenire I umetničke slike, nacrtane upravo tu za vas, za 20 minuta.
Ako želite da osetite atmosferu u Budimpešti u celini, morate posetiti i uživati u ulici Vaci.
Jedan je od lepših trgova u Budimpešti. U neposrednoj blizini su zgrada bivše berze, zgrada
mađarske televizije, mađarska nacionalna banka, na ovom trgu podignut je spomenik Imre
Nadu, Mađarskom političaru I žrtvi pobune 1956.godine.
Izgrađena je na temeljima stare srpske crkve. Crkvu su podigli Srbi iz Pešte u periodu 1695. -
1698.godine,   osveštao   ju   je   patrijarh   Arsenije   Čarnojević.   Unutrašnjost   je   urađena   u
tradicionalnom pravoslavnom stilu, sa podelom na žensku I mušku stranu. Stari iconostas je
uništen u poplavi 1838. godine, novi je rad Mihaila Janjića iz 1845. godine. Ikone su delo
Karolja Steria, a isti umetnik je oslikao i klupe u pevnici, Marijin i vladičanski presto. Radovi
su pod jakim uticajem neorenesanse. Među   umetničkim dagocenostima koje se čuvaju u
crkvi spada bakrorezna grafika iz 1701. godine sa prikazom svetog Ðorda.

Tekelij Anum

Nalazi se uz srpsku crkvu, zadužbina je Save Tekelije, osnovana sa ciljem da se pomogne u
školovanju spske talentovane dece, ali i siromašnih djaka. Godišnje je stipendirano tridesetak
učenika. U zgradi su đaci imali inernatski smeštaj, besplatno školovanje i džeparac. Od 1864.
godine do preseljenja, Matica srpska bila je smeštena u ovoj zgradi.

Velika Sinagoga

Posle   Emanu El sinagoge u Njujorku, druga je po veličini u svetu. Podignuta je izmedu
1854. i 1859. godine po projektu bečkog arhitekte Ludviga Forstera. Pod jakim je uticajem
mavarskog   stila,sa   vizantijskim,   gotskim   i   romaničkim   elementima.   Kompleks   obuhvata
Veliku Sinagogu, Muzej Jevreja i Hram heroja  posvećen jervrejima poginulim u I svetskom
ratu,   kao   i   jevrejsko   groblje,   na   kojem   je   sahranjeno   preko   2000   Jevreja   nastradalih   u
jevrejskom getu, u period od 1944. do 1945. godine.