VISOKA ŠKOLA POSLOVNOG MENADŽMENTA
„PRIMUS“ GRADIŠKA
DIPLOMSKI RAD
ORGANIZACIJA MENADŽMENTA
U PREDUZEĆU
Mentor: Student:
prof. Dr Šaban Nurić Sabina Hasić,784/08
Septembar,2011. godine
1
SADRŽAJ
Uvod............................................................................................................................3
1
Organizacija menadžmenta u preduzeću...............................................................4
1.1
Principi klasične teorije organizacije...............................................................4
1.2
Osnovne karakteristike klasične teorije organizacije.......................................5
1.2.1
Ciljevi..............................................................................................................6
1.2.2
Podela rada....................................................................................................6
1.2.3
Raspon rukovođenja......................................................................................6
1.2.4
Hijerarhijska struktura...................................................................................6
1.3
linijski tip........................................................................................................7
1.4
linijsko štapski................................................................................................8
1.5
funkcionalni tip...............................................................................................9
1.6
linijski i funkcionalno štapski........................................................................10
1.7
linijski i funkcionalno štapski sa kolegijalnim organom.................................10
2
Koordinacija........................................................................................................11
2.1
Fayolova administrativna doktrina...............................................................11
2.1.1
Načela organizacije po H. Fayolu.................................................................13
2.2
Teylor i „teylorizam”.....................................................................................16
2.3
Tejlorovi principi naučnog upravljanja..........................................................18
2.4
Metodologija naučnog upravljanja u praksi..................................................18
2.5
Max Weber...................................................................................................19
2.5.1
Karakteristike birokratske organizacije.......................................................20
2.5.2
Parkinsonov zakon.......................................................................................20
Zaključak....................................................................................................................22
Literatura...........................................................................................................................23
2
- pravilnim određivanjem uloge pojedinaca
- tačno definisanim i dodjeljenim zadacima
- propisanim načinom izvršenja zadataka
- jasno definisanim ovlaštenjima i odgovornostima i sl.
Pod pojmom organizaciona struktura podrazumjeva se:
-
podjela posla-grupisanje poslova i pojedinaca-formiranje organizacionih jedinica
-
departmentalizacija - proces dodjeljivanja poslova određenoj organizacionoj jedinici.
Klasičan pristup formiranja organizacione strukture:
1. linijska organizaciona struktura
2. funkcionalno-linijska
3. linijsko štabna
1
ORGANIZACIJA MENADŽMENTA U PREDUZEĆU
Menadžment je sistematičan način usmjeravanja pojedinaca, grupa i
operacija s ciljem ostvarivanja imenovanih organizacijskih ciljeva sa
sredstvima koja organizaciji stoje na raspolaganju. Temeljna svrha
menadžmenta je da se naporom pojedinca-menadžera, omogući uspješno
ostvarenje ciljeva.
Savremeni menadžeri u principu obavljaju tri zadatka:
1. Usmjeravaju poslove i organizacije
2. Usmjeravaju ljude
4
3. Usmjeravaju operacije (proizvode i usluge)
J.P. „Vodokom“ d.o.o. Kakanj je preduzeće u kojem se rad orgainizuje
preko: generalnog direktora, direktora za tehničke i direktora za ekonomske
poslove, odjeljenja, službi i samostalnih referenata.
D J E L A T N O S T I P R E D U Z E Ć A
D j e l a t n o s t i J . P . „ V o d o k o m “ d . o . o . K a k a n j s u :
- u z g o j p o v r ć a , c v i j e ć a , u k r a s n o g b i l j a i s a d n o g m a t e r i j a l a ,
- u s l u ž n e d j e l a t n o s t i u b i l j n o j p r o i z v o d n j i ,
- r e c i k l a ž a m e t a l n i h o s t a t a k a i o t p a d a ,
- r e c i k l a ž a n e m e t a l n i h o s t a t a k a i o t p a d a k a ,
- s a k u p l j a n j e , p r e č i š ć a v a n j e i d i s t r i b u c i j a v o d e ,
- r u š e n j e g r a đ e v i n s k i h o b j e k a t a i z e m l j a n i r a d o v i
- p o v r š i n s k o i d u b i n s k o i s p i t i v a n j e t e r e n a z a g r a d n j u ,
- n i s k o g r a d n j a ,
- o d r ž a v a n j e o b j e k a t a v i s o k o g r a d n j e , n i s k o g r a d n j e i n j i h o v i h d i j e l o v a ,
- i z g r a d n j a a u t o p u t e v a i d r u g i h s a o b r a ć a j n i c a , a e r o d r o m s k i h p i s t a i
s p o r t s k i h t e r e n a ,
- i z g r a d n j a h i d r o g r a đ e v i n s k i h o b j e k a t a ,
- o s t a l i g r a đ e v i n s k i r a d o v i k o j i z a h t j e v a j u s p e c i j a l n o i z v o đ e n j e i l i
o p r e m u ,
- i z o l a c i o n i r a d o v i ,
- p o s t a v l j a n j e i n s t a l a c i j a z a v o d u , g a s , g r i j a n j e , v e n t i l a c i j u i h l a đ e n j e ,
- d a v a n j e u n a j a m m a š i n e i o p r e m e z a g r a d n j u ,
- o d r ž a v a n j e i p o p r a v a k m o t o r n i h v o z i l a ,
- a r h i t e k t o n s k e i i n ž i n j e r s k e d j e l a t n o s t i i t e h n i č k o s a v j e t o v a n j e ,
- u p r a v l j a n j e i o d r ž a v a n j e z a j e d n i č k i m d i j e l o v i m a s t a m b e n i h i p o s l o v n i h
o b j e k a t a . ¹
5
n a m e n a d ž m e n t p r e d u z e ć a i o b u h v a t a j u u s m j e r a v a n j e , k o o r d i n a c i j u i
k o n t r o l u p o s l o v a n j a p r e d u z e ć a . T r e ć a g r u p a f u n k c i j a o d n o s i s e n a
i z v r š e n j e z a d a t a k a i o b u h v a t a p o s l o v e k o j i m a s e i z v r š a v a j u z a d a c i
p r e d u z e ć a . H o r i z o n t a l n a p o d j e l a f u n k c i j a b a z i r a s e n a t e h n i č k o j p o d j e l i
r a d a i z m e đ u n o s i l a c a i z v r š n i h z a d a t a k a u o k v i r u p r e d u z e ć a . T o s u
o b i č n o i z v r š n e f u n k c i j e p o p u t p l a n i r a n j a , p r o i z v o d n j e , m a r k e t i n g a ,
f i n a n s i j a , r a z v o j a , k o n t r o l e , z a š t i t e n a r a d u . . . Z a s v a k u o d o v i h f u n k c i j a
p o s t o j i o d g o v a r a j u ć i o r g a n – s e k t o r i l i s l u ž b a , p o g o n , o d e l j e n j e . . .
S t r u k t u r a t r e b a d a z a d o v o l j i n i z u s l o v a k r o z k o j e c j e n i m o n j e n u
a d e k v a t n o s t :
- d a j e f l e k s i b i l n a u o d n o s u n a p o t r e b e i z o k r u ž e n j a ;
- d a u s p o s t a v i f u n k c i o n a l a n i e f i k a s a n s k l a d o d n o s a m e đ u e l e m e n t i m a
( c i l j , z a d a c i , f u n k c i j a , s r e d s t v a i l j u d i ) ;
- d a o m o g u ć i r a z v o j n o s t p r e d u z e ć a t j , e f i k a s n o p o s l o v a n j e n a d u ž i r o k ;
- d a u s p o s t a v i o d b r a m b e n e m e h a n i z m e p r o t i v r a s t a e n t r o p i j e ;
- d a r a c i o n a l n o p o s t a v i b r o j z a p o s l e n i h i o n e m o g u ć i r a s t n e p r o d u k t i v n o g
o s o b l j a i t d .
O r g a n i z a c i o n o m s t r u k t u r o m p r e d u z e ć a s e u t v r đ u j u :
- o r g a n i u p r a v l j a n j a i n j i h o v a o v l a š t e n j a i o d g o v o r n o s t i ,
- n a d z o r n i o r g a n i i n j i h o v a o v l a š t e n j a i o d g o v o r n o s t i ,
- s t r u č n i o r g a n i u p r e d u z e ć u i n j i h o v d j e l o k r u g r a d a ,
- d j e l o v i p r e d u z e ć a ( o r g a n i z a c i o n e j e d i n i c e ) , n j i h o v i z a d a c i , o v l a š t e n j a
i o d g o v o r n o s t i .
O r g a n i z a c i o n a s t r u k t u r a z a v i s i o d s t u p n j a r a z v o j a u k o j e m s e
o r g a n i z a c i j a n a l a z i . J e d n a o d g l a v n i h d e t e r m i n a n t i o r g a n i z a c i o n e
s t r u k t u r e j e o k r u ž e n j e . O r g a n i z a c i o n o o b l i k o v a n j e j e u v e l i k o j m j e r i
o d r e đ e n o s p o l j a š n j i m č i n i o c i m a u r e l e v a n t n o m o k r u ž e n j u o r g a n i z a c i j e .
S a m i m t i m p r o m j e n e o k r u ž e n j a n a l a ž u p r o m j e n e o r g a n i z a c i o n e
s t r u k t u r e .
7
