PROBLEM BIROKRATIJE U UPRAVI
Naslovnica
2
SADRŽAJ
4
2.BIROKRATIJA
2.1.Pojam
Drugi naziv za vladajući administrativno-upravljački aparat jeste birokratija. Svaki put kada
treba da izvadimo neki dokument ili da ovjerimo zdravstvenu knjižicu svjedoci smo koliko je
birokratija kod nas kruta i nerazvijena. Tačno je da i u drugim razvijenijim zemljama Evrope
takođe postoje birokratske iscrpljujuće procedure. Ako postoji definicija birokratije onda bi
najkraća bila da je to vlada činovništva. Ipak postoje i druga određenja ovog pojma. Tako se
birokratija objašnjava kao forma društvene organizacije u kojoj se teži centralizovanoj
kontorli i prisilnom komformizmu i to rigidno propisanim pravilima i kanalima komunikacije.
Druga definicija kaže da je birokratija činovnički aparat jedne države i pojedinih njenih
institucija koji teži da sve poslove rješava kruto, formalistički u primjeni zakonskih propisa,
ne vodeći računa o stvarnim problemima.
U doslovnom prevodu riječ birokratija znači
vladavina kancelarije, što mnogo toga objašnjava i opravdava gore navedena određenja ovog
pojma. Historijski posmatrano birokratiju kao teorijski koncept razvio je Maks Veber, prema
kome je birokratija idealan organizacioni model za velike organizacije koje imaju racionalne
ciljeve i jasnu podjelu rada. Dalje teorija kaže da se birokratijom upravlja prema modelu
vojne organizacije ili prema modelu komandovanja i kontrole. Zato ovakav sistem ima svoje
mane ali i pozitivne strane.
2.2.Pozitivne karakteristike birokratije
Pozitivne karakteristike birokratije su efikasnost i to što svaka pora organizacije može da se
isplanira i predvidi, ali sa druge strane neinovativnost i nefleksibilnost su glavne mane
ovakvog uređenja. Tako da se može zaključiti da je primjena birokratije najpovoljnija možda
u strogo stabilnim uslovima.
2.3.Historijski osvrt
Termin birokratija je skovao francuski ekonomista Gurno (M.V. de Gurnay, 1712-1759) od
francuske rijeci bourette (gruba tkanina kojom su presvlačeni činovnički stolovi, po čemu je
činovnički ured nazvan biro) i gčke riječi kratein (vlast, vladavina). Od nastanka, termin je
objašnjavan na razne načine. U nauci su rasprostranjena tri glavna načina upotrebe pojma
birokratija: Prva i najtradicionalnija upotreba je u političkoj nauci. Birokratija je shvaćena kao
vladavina uz pomoć činovničkog ureda. Drugim riječima to je vladavina uz pomoć državnih
Blackwellova (2003): Enciklopedija političke misli, sv. I, Zagreb, Demetra“str.77
Ovaj materijal je namenjen za učenje i pripremu, ne za predaju.
