2.0 Sistem za kočenje
Osnovni uslov koji, u odnosu na bezbjednost saobraćaja, treba da ispuni svaki kočioni
sistem jeste da uz maksimalnu moguću efikasnost ne ugrozi stabilnost kretanja i upravljivost
vozila pri kočenju. Ovo će biti ostvareno samo u slučaju kada se pri kočenju ne ugrozi
osnovna funkcija točka - njegovo kotrljanje po podlozi. Ako se koči točak koji se kreće po
podlozi, tada se između točka i podloge pojavljuje kočiona sila čiji je pravac suprotan
pravcu kretanja točka. Kočiona sila FK, sila otpora zraka i otpora kotrljanja (kretanje po
ravnom putu) omogućavaju zaustavljanje vozila pri kočenju. Ako je FK = 0 zaustavljanje
vozila se dešava pod dejstvom sila otpora zraka i otpora kotrljanja čiji je efekat neznatan.
Efikasnost kočenja se izražava preko tzv. kočnog koeficijenta Kr, koji predstavlja
procentualni odnos ukupne sile kočenja „∑Fk“ prema težini vozila „Mu x g“ gdje je Mu
-ukupna masa vozila, g – ubrzanje zemljine teže.
Pri upotrebi radne i pomoćne kočnice razlika sile kočenja na točkovima iste osovine ne
smije biti veća od 30%, pri čemu se za osnovu izračunavanja uzima procenat od veće sile.
Parkirna kočnica motornog vozila, odnosno priključnog vozila kad je ono odvojeno od
vučnog vozila, mora obezbjediti kočenje kočnim koeficijentom od 15%.
2.1 Struktura sistema za kočenje u putničkim i privrednim vozilima
Struktura sistema za kočenje u putničkim i privrednim vozilima se dijeli na tri vrste:
- komandni mehanizam: nožni i ručni
- prenosni mehanizam: hidraulički, pneumatički i hidropneumatički
- kočnice: sa dobošom i sa diskom
Slika 1. Sistem za kočenje putničkog automobila
