Strateški plan:
SARAJEV
O
GAS
MENTOR:
STUDENTI:
Prof. dr. Dževad Šehić
Sarajevo, 2012. godine
Strateški plan
SARAJEV
O
GAS
2012
S A D R Ž A J
1. UVOD.....................................................................................................................................................3
2. OSNOVNE INFORMACIJE O PREDUZEĆU...............................................................................................4
2.1. Područja djelatnosti........................................................................................................................4
2.2. Organizacioni okvir.........................................................................................................................5
2.3. Zaposleni u KJKP Sarajevogas.........................................................................................................6
2.4. Vrijednosti.......................................................................................................................................7
3. MISIJA, VIZIJA, CILJEVI I STAKEHOLDERI................................................................................................8
3.1. Misija i vizija....................................................................................................................................8
3.2. Strateški i finansijski ciljevi.............................................................................................................9
3.3. Stakeholderi..................................................................................................................................10
3.4. Ocjena performansi CEO-a...........................................................................................................11
4. ANALIZA VANJSKOG OKRUŽENJA........................................................................................................12
4.1. Porterov model analize grane......................................................................................................12
4.1.1. Potencijalni konkurenti
..........................................................................................................12
4.1.2. Konkurencija između postojećih učesnika u grani
................................................................13
4.1.3. Pregovaračka moć kupaca
.....................................................................................................14
4.1.4. Pregovaračka moć dobavljača
...............................................................................................14
4.1.5. Mogućnost supstitucije proizvoda
.........................................................................................14
4.2. Identifikacija strateške grupe u kojoj se nalazi preduzeće...........................................................15
4.2.1. Konkurencija u strateškoj grupi
.............................................................................................15
4.3. Životni ciklus grane.......................................................................................................................18
4.4. Analiza tržišta nabavke.................................................................................................................18
4.5. Analiza tržišta prodaje..................................................................................................................19
5. KONKURENTSKE PREDNOSTI...............................................................................................................23
5.1. Efikasnost kao temeljni oslonac konkurentske prednosti............................................................23
5.2. Kvalitet kao temeljni oslonac konkurentske prednosti................................................................24
5.3. Inovativnost kao temeljni oslonac konkurentske prednosti........................................................25
5.4. Odgovornost prema kupcima i njihovim zahtjevima kao temeljni oslonac konkurentske
prednosti..............................................................................................................................................25
5.5. Distinktivne kompetentnosti (ključne prednosti).........................................................................26
5.5.1. Superiorna efikasnost
............................................................................................................26
5.5.2. Visoki kvalitet
.......................................................................................................................26
6. TRENDOVI SARAJEVOGASA.................................................................................................................26
6.1. Trend efikasnosti..........................................................................................................................26
6.2. Trend kvaliteta..............................................................................................................................26
1
Strateški plan
SARAJEV
O
GAS
2012
1. UVOD
Strateški plan je urađen na osnovu SWOT analize sadašnjeg stanja u Sarajevogasu i okruženju.
Ove aktivnosti su imale 3 cilja:
Prikupljanje informacija od svih učesnika radi pribavljanja relevantnih podataka,
pogleda, prakse i iskustava i strateških potreba.
Razvoj zajedničke vizije o budućnosti i postizanje konsenzusa o strateškim pitanjima
kao što su misija, dugoročni strateški ciljevi, strateški prioriteti i metodologija
strateškog planiranja.
Postizanje visokog nivoa ostvarivosti i koherencije, kao i razvijanje svijesti o tome
da je Strateški plan rezultat i svojina svih zainteresiranih strana, od samog početka
.
Strateški plan je tako koncipiran da će biti moguće ostvariti stalno mjerenje uspješnosti i
stepen ostvarenja strateških ciljeva, te eventualne njihove izmjene, a sve u skladu sa
promjenama u okruženju. Analiza rizika definiše i stepen neizvjesnosti ostvarenja pojedinih
strateških ciljeva. Pored definisanja poslovne strategije, on predviđa i plan implementacije
zacrtane strategije, te postupke strateške kontrole. Strateški plan počinje osnovnim
informacijama o preduzeću, njegovoj organizacionoj strukturi te izjavom o misiji i viziji
Sarajevogasa, a na kraju se usmjerava na, zakonom zahtjevane, 3-godišnje planove
poslovanja, orijentisane na postizanje jasno definisanih državnih ciljeva.
Sve promjene koje se već dešavaju i čiji će intezitet biti znatno veći u bliskoj budućnosti,
stvoriće ambijent za buduće šanse i prijetnje. Šanse u takvom okruženju će moći tražiti oni
poslovni subjekti koji budu u stanju da prepoznaju sve buduće promjene i u skladu sa tim
definišu poslovne strategije, koje će kroz izgradnju vlastitih snaga i smanjenja slabosti, biti
usmjerene na iskorištavanje šansi a minimiziranje prijetnji. Jedini način na koji će biti moguće
ublažiti buduće prijetnje i iskoristiti eventualne šanse je definisanje strateškog plana i
strateškog djelovanja. Proaktivno djelovanje i usmjeravanje ka stvaranju dugoročne
konkurentske prednosti je proces koji je vezan za iskorištavanje buduće poslovne prilike. U
tim procesima treba pokušati prednjačiti jer to daje mogućnost nametanja ciljeva i dinamike, te
u najvećoj mjeri štiti od pozicije objekta u procesima nastupajuće deregulacije.
3
Strateški plan
SARAJEV
O
GAS
2012
2. OSNOVNE INFORMACIJE O PREDUZEĆU
KJKP „Sarajevogas“ d.o.o. (u daljem tekstu: Sarajevogas) je osnovan 1975. godine i u svom
razvoju je prošao kroz razne periode. Nakon izgradnje gasovoda i infrastrukture preduzeća,
prve isporuke prirodnog gasa u Sarajevu su otpočele 23. marta 1980. godine. Projekat
gasifikacije Sarajeva finansiran je inicijalnim kreditom Svjetske banke u iznosu od 38 miliona
US$. Potrošnja prirodnog gasa u Sarajevu je iz godine u godinu permanentno rasla i 1991.
godine dostigla nivo od 128,90 mil. Sm
3
. Oko 400 velikih i većih kupaca, te približno 15 000
domaćinstava bilo je sigurno i kontinuirano snabdjevano prirodnim gasom sve do polovice
1992. godine. Predratno poslovanje je karakterisao stabilan razvoj, ratni period razaranje
gasnog sistema te ekspanzija gasne mreže i potrošača priključenih na nepropisan način, a u
postratnom periodu je provedena funkcionalna sanacija gasnog sistema sa primarnim ciljem
povećanja sigurnosti pri upotrebi gasa.
Uvažavajući stanje i trendove u okruženju, rukovodstvo Sarajevogasa je odlučilo nakon
funkcionalne sanacije gasnog sistema, da razvojem obezbjedi sigurniju budućnost bazirajući
poslovanje na tržišnim zakonitostima. Politika kvaliteta je neodvojivi dio strategije razvoja
Sarajevogasa. Rukovodstvo se opredijelilo za uvođenje „Sistema upravljanja kvalitetom i
okolinskog upravljanja“ prema standardima BAS EN ISO 9001:2001 i BAS EN ISO
14001:2000. U provođenju zahtjeva i definisanja ciljeva polazi se od zainteresovanih strana.
Osnovna uloga rukovodstva je da uskladi i realizuje sve opravdane zahtjeve i zadovolji
potrebe svih zainteresovanih strana, što podrazumijeva stalnu komunikaciju i preispitivanje
zadovoljenja u odnosu na zahtjeve i očekivanja. Sarajevogas je veliko preduzeće prema broju
zaposlenih
1
kojih ukupno ima 306.
2.1. PODRUČJA DJELATNOSTI
Glavna djelatnost Sarajevogasa je održavanje gasnog sistema, distribucija prirodnog gasa za
domaćinstva, Toplane, industriju, komercijalne kao i specijalne kupca prirodnog gasa, poslovi
očitanja potrošnje gasa, fakturisanja, podjele i naplate faktura, te izgradnja gasne mreže
shodno raspoloživim sredstvima investitora.
1
Zakon o računovodstvu i reviziji FBiH, član 4
4
Strateški plan
SARAJEV
O
GAS
2012
Podršku generalnom direktoru u realizaciji ovako postavljenih zadataka pružaju članovi
Uprave. U tom smislu, u okviru prioritetne oblasti „Poboljšanje poslovnog sistema
preduzeća”, konstantna pažnja će biti posvećivana razvoju ljudskih resursa i vještina
rukovođenja. Namjera Uprave je da posveti adekvatnu pažnju razvoju nivoa kvaliteta
organizacije preduzeća, kvaliteta rada zaposlenih i unapređenja vještina potrebnih za
rukovođenje preduzećem, s obzirom na činjenicu da se Sarajevogas nalazi u fazi izrazito brzih
promjena i da je suočen sa veoma visokim zahtjevima i očekivanjima interesnih grupa.
Slika 1- Organizaciona struktura Sarajevogasa
2.3. ZAPOSLENI U KJKP SARAJEVOGAS
KJKP Sarajevogas ima kreativnu, obučenu i motiviranu radnu snagu kombinovanu mladošću i
iskustvom, te menadžment jasno opredijeljen za dostizanje planiranih ciljeva. KJKP
Sarajevogas je opredijeljen da stalno prati promjene u okruženju te procese i organizaciju
prilagođava tim promjenama, kako bi povećao efikasnost poslovanja.
6
SKUPŠTINA PREDUZEĆA
Nadzorni odbor
Odbor za reviziju
Uprava preduzeća
Odjeljenje za internu
reviziju
Direkcija
Sektor
razvoja
Sektor
marketinga
Sektor
distribucije
Sektor
ekonomike
Sektor
pravnih,
kadrovskih i
opštih
poslova
