1
UVOD
U Srbiji svake godine od raka oboli 32.000 osoba.Sa 20.000 osoba koje umru od posledica ove
bolesti godišnje,rak predstavlja drugi po učestalosti uzrok smrti stanovnika Srbije.
1. RAK VULVE (KARCINOM VULVE)
Nastanak raka vulve se veže za zapaljenske procese na vagini i vulvi,
infekcije HPV (humani papiloma virus) virusom, intraepitelnom
neoplazijom,hipertrofičnim leukoplakijama i polnim bolestima. Bolest
češće pogađa gojazne žene, dijabetičarke, osobe koje su ranije lečene od
raka vrata materice.
Slika1-Karcinom vulve
1.1. Klinička slika
Makroskopski se tumor javlja ili u vidu bradavice sa orožalim naslagama ili u vidu ulkusa veoma
često na terenu prekanceroznih promena (krauroza, leukoplakija vulve). Karcinom in situ se
prezentuje u vidu bradavičaste promene modrocrvene boje, sa pojavom svraba. Može godinama
da perzistira ili da pređe u invazivni karcinom.
Predilekciono mesto za javljanje invazivnog karcinoma je unutrašnja strana velikih i malih usana
i klitoris.
Metastazira veoma rano u regionalne limfne žlezde. Udaljene metastaze se javljaju u jetri,
plućima i drugim organima.
1.2 Simptomatologija
Od simptoma su prisutni pruritus vulve (svrab), pečenje,a kasnije sekret neprijatnog mirisa.
FIGO klasifikacija karcinoma vulve:
Stadium 0: carcinoma in situ (morbus Boowen i neinvazivni morbus Paget)
Stadijum I: tumor na vulvi, promera najviše 2 cm nema metastaza
Stadijum II: tumor je na vulvi, veći od 3 cm nema metastaza
Stadijum III: tumor doseže do uretre, vagine i anusa, postoje metastaze u regionalnim limfnim
žlezdama.
Stadijum IV: tumor je prodro u bešiku, rektum ili vaginu, žlezde su pozitivne.
Prognoza nije dobra, zavisi od veličline tumora i njegove proširenosti.
1.3.Dijagnoza
Postavlja se na osnovu anamneze, kliničke slike, ginekološkog pregleda, citološkog pregleda,
biopsije i patohistološkog nalaza.
2
1.4.Lečenje
Kod karcinoma in situ terapija je široka ekscizija do u zdravo, a kod invazivnog karcinoma je
radiklana vulvektomija sa limfadenektomijom koja se kombinuje sa zračnom terapijom.
Lokalni recidiv se javlja u 1-5% slučajeva nakon hirurškog lečenja kod ranog stadijuma bolesti i
u 10-15% slučajeva nakon sprovedene radio i hemoterapije kod uznapredovale bolesti.
Rak vulve se sa uspehom leči u ranim stadijumima gde se preživljavanje kreće oko 80%, ali kod
uznapredovalog stadijuma oko 60% pacijentkinja umire unutar 5 godina od bolesti.
Praćenje bolesnica podrazumeva kontrole svaka 3-4 meseca u prve dve godine, potom 2 puta
godišnje do 5 godina, a zatim jednom godišnje doživotno.
2.MALIGNI TUMORI VAGINE
Primarni karcinom vagine vrlo je retko oboljenje i javlja se po pravilu kod žena odmaklijeg
životnog doba, koje su prešle klimakterijum, ali se može otkriti i kod nešto mlađih žena.
Maligni proces počinje kao mala tvrdina, obično na zadnjem zidu vagine, u gornjoj trećini.
Kasnije se tvrdina širi, razmekšava, ulceriše i inficira. Maligna neoplazma može da se razvije u
tri makroskopska oblika vegetativni, ulcerozni, infiltrativni.
Prema prostranstvu maligno procesa na vagini, okolnim i udaljenim organima razlikuje se
nekoliko kliničkih stadijuma bolesti. U prekliničkom, takozvanom preinvazivnom:
T0 Carcinoma in situ
T1 ograničen je samo na zid vagine
T2 zahvaćeno i tkivo oko vagine, ali infilirat nije dospeo do zidova male karlice
T3 dopire do karličnih zidova
T4 izvan male karlice, zahvata organe trbušne duplje ili, pak, prožima zid mokraćne
bešike i zahvata njenu sluznicu ili sluznicu rektuma.
Mikroskopski – planocelularni, retko o adenokarcinomu.
Veoma je maligan, rano metastazira posebno limfogeno. Zbog toga se u dijagnostici koristi
skrining žena posle menopauze.
2.1.Terapija
u početku bolesti operativna,
u kasnijim stadijumima zračenje – rentgenom, kobaltom danas betatronom.
