UNIVERZITET U ISTOČNOM SARAJEVU
FAKULTET FIZIČKOG VASPITANJA I SPORTA
STUDIJSKI PROGRAM: FIZIČKO VASPITANJE
Tomislav Tokanović
D I P L O M S K I R A D
TEMA: Ocjenjivanje u sportskoj gimnastici
Mentor
Doc. dr Dalibor Fulurija
Istočno Sarajevo, 2013. godine
diplomski rad Tomislav Tokanović
3
Uobičajena analiza i različite aktivnosti su takođe prethodile izdavanju Pravila 1993.
Najvažnijom aktivnošću smatra se održavanje Simpozijuma za sudije i trenere u Parizu 19-20.
marta 1991.
Sedište interesovanja nisu bila samo pitanja koja se odnose na suđenje, nego takođe i
pitanja koja se odnose bitno na dalji razvoj muške umetničke gimnastike.
Neka od ovih pitanja mogla su da se uvrste samo u manjoj meri ali nikako u Pravilima.
Razlozi za ovo su različiti: bilo je mnogo podsticaja i ideja, naročito zbog toga što bi takve
promene bile suviše radikalne u tako kratkom periodu, a i zbog toga što nisu razmatrane kroz
praksu.
Važne odluke sa 66-og i 67-og FIG Kongresa iz Seula (1988) i Frankfurta na Majni
(1990) dovele su do izmena u Pravilu. Tu spadaju: 6 sudija za svaku spravu na zvaničnim FIG
takmičenjima, korišćenje članova TC kao kontrolora, kao i postavljanje glavnog sudije između
Članova grupe sudija registrovanih za određeno takmičenje.
U vezi sa ovim, celokupni sudijski sastav i njihovi zadaci su konkretnije određeni u
sklopu tehničke regulative. Konačno, odluke koje se odnose na novi sistem takmičenja koji je
prilagođen u Frankfurtu 1990. koji predviđa održavanje Svetskih šampionata svake godine,
doveo je do ideje o boljem ocenjivanju gimnastičkih izvođenja.
Naročito je uvođenje Svetskog šampionata za pojedince u All-around i sirave zahtevalo
ponovna razmatranja. Ova razmatranja moraju biti obrađena u Pravilu.
Zbog toga, u saglasnosti sa odlukama Kongresa, iskustvima sa prethodnim Pravilima i
predviđenim razvojem muške internacionalne gimnastike, onih odluka koje je potvrdilo vreme,
uveden je čitav niz promena. Ovde ćemo navesti samo neke od njih:
1. izmena faktora oduzimanja sa novim određivanjem sadržaja i novim vrednostima.
2. ukidanje bonusnih poena za originalnost, rizik i virtuoznost u slobodnim sastavima.
3. bonusne poene samo za visoke i najviše težine i to samo pod uslovom dobrog
tehničkog izvođenja.
4. uvođenje identičnih zahteva za težinu za sva takmičenja.
5. uvođenje E partija u tablice težine, međutim one se ne zahtevaju.
6. nove vrednosti za preskoke.
Istovremeno, već sa ovim promenama potrebno je stvarati prelaz ka sledećem Propisu
1977., pa će se u ovaj Propis nadalje unositi bitno novi aspekti. Prvi put se propis pojavljuje u
većem formatu. MTC se nada da će sa ovim novim Propisom o ocenjivanju postići dalje
poboljšanje u radu i aktivnostima sudija.
diplomski rad Tomislav Tokanović
4
2. OCENJIVANJE U SPORTSKOJ GIMNASTICI
2.1. Razvoj pravila za ocenjivanje u sportskoj gimnastici
Slika 1.
Razvoj pravila za ocenjivanje
1
Danas se u Sportskoj gimnastici primenjuju nova Pravila za ocenjivanje, koja
podrazumevaju filozofiju otvorene konačne ocene, a to znači da se za težinu ne limitira vrednost,
jer se ona računa gimnastičaru kao zbir najviših 10 težina. Specifični zahtevi su utvrđeni
pravilom od pet vežbi po 0.50 bodova. Otuda je jasno da se ocena ,,A” žirija ne može predvideti,
a ,,B” žirija vredi maksimalnih 10.00 bodova. Konačnu ocenu (tabela 1.) dobijamo kada se
srednji odbitak ,,B” žirija oduzme od 10.00 bodova i tako se formira ocena ,,B” žirija i ona se
sabere sa ocenom ,,A” žirija.
1
Petković, E. (2007).
Pravilnik sa komentarom za ocenjivanje – bodovanje u Ženskoj sportskoj gimnastici.
Niš
FSFV.
MUŠKARCI
ŽENE
Težina
4.0
Težina
3.0
Kompozicija
1.0
Kompozicija
1.5
Bonifikacija
0.6
Bonifikacija
0.4
SVEGA
5.6
SVEGA
4.9
Izvođenje
4.4
Izvođenje
5.1
SVEGA
10.0
SVEGA
10.0
MUŠKARCI
ŽENE
Težina
4.0
Težina
3.0
Kompozicija
1.0
Kompozicija
2.0
Bonifikacija
0.6
Bonifikacija
0.6
SVEGA
5.6
SVEGA
5.6
Izvođenje
4.4
Izvođenje
4.4
SVEGA
10.0
SVEGA
10.0
MUŠKARCI
ŽENE
Težina
2.4
Težina
3.0
Kompozicija
1.2
Kompozicija
2.0
Bonifikacija
1.0
Bonifikacija
0.6
SVEGA
4.6
SVEGA
5.6
Izvođenje
5.4
Izvođenje
4.4
SVEGA
10.0
SVEGA
10.0
MUŠKARCI
ŽENE
Težina
2.4
Težina
3.0
Kompozicija
1.2
Kompozicija
2.0
Bonifikacija
1.0
Bonifikacija
0.6
SVEGA
4.6
SVEGA
5.6
Izvođenje
5.4
Izvođenje
4.4
SVEGA
10.0
SVEGA
10.0
MUŠKARCI
ŽENE
Težina
2.4
Težina
3.0
Kompozicija
0.0
Kompozicija
0.6
Bonifikacija
1.4
Bonifikacija
1.0
Sp. zaht.
1.2
Sp. zaht.
1.4
SVEGA
5.0
SVEGA
6.0
Izvođenje
5.0
Izvođenje
4.0
SVEGA
10.0
SVEGA
10.0
MUŠKARCI
ŽENE
Težina
2.8
Težina
2.8
Sp. zaht.
1.0
Sp. zaht.
1.0
Bonifikacija
1.2
Bonifikacija
1.2
SVEGA
5.0
SVEGA
5.0
Izvođenje
5.0
Izvođenje
5.0
SVEGA
10.0
SVEGA
10.0
diplomski rad Tomislav Tokanović
6
Proveriti grupe elemenata. Peti elemenat iz iste grupe precrtavamo i to hronološkim
redosledom. Precrtani elemenat moramo zameniti sledećim elementom po težini, tako da se
zadovolji pravilo 9 najtežih elemenata i saskok. Na primer, ukoliko je zabeleženo 5 elemenata iz
II grupe brišemo peti hronološkim redosledom (elemenat u sivoj boji):
''B'' ocena
Započinje od maksimalnih 10 bodova, odbici od ovih deset bodova su:
- Estetske i greške izvođenja
Tehničke i kompozicione greške
Odbici za estetske greške i greške u izvođenju će biti sabrane sa tehničkim i
kompozicionim greškama i oduzete od 10 bodova = B ocena. Najviša i najniža B ocena se ne
uzimaju u obzir. Konačna ocena je zbir A i B ocene.
Pravila za ocenjivanje vežbe, sa kojima se utvrđuje Konačna ocena su identična za sva
takmičenja (kvalifikacije, ekipno finale, finale u višeboju, finale po spravama) izuzetak od ovog
pravila je Preskok, za koji važe posebna pravila u kvalifikacijama i finalu po spravama. Rezultat
višeboja je suma konačnih ocena dobijenih na svih šest sprava. Rezultat za ekipe se izračunava u
skladu sa tekućim tehničkim pravilima koja važe za to takmičenje. Na zvaničnim takmičenjima
FIG-e prikazuje jednu ocenu A žirija i ocenu B žirija (srednji odbitak za izvođenje, izveden iz 10
bodova od strane svakog sudije B žirija).
Vežbe na Tlu, Konju sa hvataljkama, Krugovima, Razboju i Vratilu podrazumevaju
izvođenje elemenata sledeće težine na svim lakmičenjima:
Težina
A
B
C
D
E
F
G
Vrednost
0.10
0.20
0.30
0.40
0.5
0.6
0.7
Tabela 2.
Težine u MŽSG
3
U Tabeli 2. prikazane su vrednosti težine pojedinačnih elemenata u meri u kojoj je to
moguće. Svaki element ima svoju vrednost i jedinstven identifikacioni broj. Na zvaničnim
takmičenjima FIG-e elementi koji nisu u tabelama težina, se moraju prijaviti vrhovnom sudiji
(takmičenja radi određivanja težine i to 24 sata pre podijum treninga). Na ostalim
međunarodnim, nacionalnim i lokalnim takmičenjima, lica odgovorna za tehnički deo, mogu
privremeno odrediti težinu za prijavljeni elemenat. Element (ili element sa istim identifikacionim
brojem) može biti ponovljen, ali ponavljanje ne doprinosi povećanju A ocene. Elemenat kojeg
nema u Pravilniku obično nije dozvoljen ili je elemenat bez vrednosti.
OCENA ''A'' ŽIRIJA
''A'' žiri je zadužen da ocenjuje sadržaj vežbe i određuje tačnu početnu ocenu za svaku
spravu. A žiri je obavezan da prepozna i prizna svaki element koji je pravilno izveden. Od
gimnastičara se očekuje da u svoju vežbu uključi samo takve elemente koje može da izvede sa
potpunom sigurnošću, sa visokim stepenom estetskog i tehničkog umeća. A žiri neće priznati
loše izvedene elemente a B žiri će oduzeti bodove za izvođenje. Svaki element se ocenjuje na
osnovu izvođenja od pravilnog početnog do završnog položaja tela. Element koji A žiri ne prizna
gubi svoju vrednost. Primer ocenjivanja sudijskog A žirija prikazan je u Tabeli 4.
3
Pravilnik o ocenjivanju u Ženskoj sportskoj gimnastici 2006-2010. Novi Sad: Gimnastički savez Srbije.
