2
ANATOMIJA DIGESTIVNOG TRAKTA
Digestivni trakt (sistem organa za varenje ili gastrointestinalni trakt) (slika 1, str 10) se sastoji iz
niza organa u kojima se odvijaju faze varenja i apsorpcije. Digestivni trakt kontiunirano
snabdeva organizam vodom, elektrolitima i hranom, a da bi se to ostvarilo neophodno je
normalno kretanje tečnosti i hrane, lučenje sokova i varenje hrane, apsorpcija produkata varenja,
kao i kontrola svih ovih funkcija nervnim i hormonskim sistemima. Granicu izmedju gornjeg i
donjeg dela digestivnog trakta predstavlja suspenzorni duodenalni ligament takodje poznat i kao
Treitz-ov ligament.
Anatomski i funkcionalno posmatrano gornji digestivni trakt se sastoji iz usne duplje, ždrela,
jednjaka, želuca i dvanaestopalačnog creva a donji digestivni trakt iz debelog creva, rectuma I
anusa.
Usna duplja
Usna duplja
(
cavum oris
) je početni deo probavnog sistema, a ima i ulogu u disanju. U usnoj
duplji se nalaze pomoćni organi za varenje:
zubi,
jezik,
pljuvačne žlezde,
krajnici
Ždrelo
Usna duplja se nastavlja na ždrelo (
pharynx
) koje prelazi u jednjak. Upravo u ždrelu se ukrštaju
digestivni i respiratorni sistem - s prednje strane nalazi se grkljan, a sa zadnje jednjak. Razdvaja
ih hrskavičavi grljeni poklopac, koji se nalazi uz osnovu jezika. Ždrelo je također povezano sa
srednjim uhom pomoću Eustahijeve trube i sa nosnom dupljom preko nosnih otvora (hoana)
Jednjak
Jednjak (
oesophagus
) je mišićna cev dužine 20-30 cm, muskulomembranozni tubus koji
sprovodi hranu od ždrela do želuca. Osnovne uloge jednjaka su sprovođenje progutane čvrste i
tečne hrane u želudac i sprečavanje vraćanja želudačnog sadržaja, dok je sekretorna uloga
oskudna a apsortivna zanemarljiva. Ove funkcije jednjaka se ostvaruju preciznom kombinacijom
mišića tela i dva sfinkterna mehanizma, gornjeg (GES) i donjeg ezofagealnog sfinktera (DES).
