Osnovni elementi tehnike odbojkaške igre

SADRŽAJ

Osnovni elementi tehnike odbojkaške igre

1. UVOD

U savremenoj klasifikaciji sportskih aktivnosti, odbojka pripada grupi složenog karaktera.

Odbojka je jedan od najuspješnijih i najpopularnijih takmičarskih i rekreativnih sportova na svijetu.
Igra je brza, uzbudljiva, sa eksplozivnim akcijama. Ona spaja nekoliko bitnih elemenata, koji
zajedno djelujući čine ovaj sport jedinstvenim među sportovima, koji se igraju po sistemu
nadigravanja.

Odbojka je takmičarski sport, koji izvlači skrivenu snagu. Takmičenje pokazuje maksimum

sposobnosti, duh, kreativnost i estetiku. Sa nekoliko izuzetaka, odbojka omogućava svim igračima
da igraju, kako na mreži (da napadaju), tako i u zadnjem dijelu terena (da se brane ili serviraju).

Odbojka je jedinstvena i među igrama na mreži, jer ona traži da je lopta uvijek u letu, a i

dozvoljava svakoj ekipi određen broj dodavanja među članovima. Savremena odbojka zahtijeva
maksimalnu pripremljenost igrača. Prema tome, savremeni odbojkaši moraju da posjeduju visok
nivo psihičkih i fizičkih sposobnosti, prije svega onih koje bitno utiču na uspješnost u odbojkaškoj
igri.

Drugim riječima, odbojkaši moraju da vladaju visokim nivoom tehnike i taktike odbojkaške igre,

da budu pronicljivi, snalažljivi, preduzimljivi i da su veoma motivisani za igru. Sve ovo je
međusobno povezano i ne može se odvajati jedno od drugog. Usavršavanjem jedne sposobnosti,
istovremeno se djeluje na čitav niz drugih sposobnosti.

U odbojkaškoj igri, zadaci se ne mogu unaprijed odrediti i predvidjeti. Brze i neočekivane

promjene situacije u igri su česte, što zahtijeva brze i neočekivane reakcije igrača, da bi se ostvario
željeni efekat.

Moto i imperativ svih odbojkaških ekipa jeste osvojiti više poena od protivnika.

Osnovni elementi tehnike odbojkaške igre

3. SERVIS

Servis je tehnički elemenat odbojkaške igre i predstavlja početni udarac, koji se izvodi na početku

seta i poslije svake greške, odnosno tehnički elemenat čijim izvođenjem počinje borba za poen, a
izvodi ga igrač, koji se nalazi u poziciji jedan iza osnovne linije. On predstavlja jedan od najbitnijih
elemenata odbojkaške igre i zato mu treba posvetiti veliku pažnju.

Izvođenje servisa može da bude i veoma stresno, pogotovo kod odlučujućih poena. To je zbog

toga što je sva pažnja igrača, trenera, publike i okoline usredsređena na igrača, koji je na servisu.
Dobro izvođenje servisa i pravilna praktična realizacija, često znaju da budu odlučujući faktor u
ishodu utakmice.

Slika br. 2

Izuzetno je važno izabrati najbolji, odnosno najefikasniji način serviranja i u pravo ga vrijeme

primjeniti.Prema načinu izvođenja možemo razlikovati nekoliko vrsta servisa i to:



Donji čeoni servis,



Gornji čeoni servis,



Gornji čeoni servis iz skoka, i



Bočni servis.

A u odnosu na rotaciju lopte, servis u odbojci može biti:



Sa rotacijom lopte, i



Bez rotacije lopte

Danas se, u vrhunskoj odbojci, kako muškoj, tako i ženskoj koriste isključivo sljedeći servisi:

Gornji čeoni servis iz skoka sa rotacijom lopte -

smeč servis

Gornji čeoni servis iz skoka bez rotacije lopte -

flot servis

, i

Gornji čeoni servis iz mjesta i bez rotacije lopte -

lelujavi servis

Kad je u pitanju brzina kretanja lopte kod serviranja, najveća moguća brzina lopte postiže se

izvođenjem smeč servisa i ona približno iznosi otprilike do 120 km/h , odnosno približno 33 m/s.
Prilikom odlično izvedenog smeč servisa, brzina lopte približno iznosi oko 100 km/h ili 28 m/s.
Najčešća, odnosno uobičajena, brzina lopte prilikom serviranja približno iznosi oko 15 m/s.

Ustanovljeno je da vrijeme reagovanja primača iznosi 0,3 sekunde, a da kod servisa izvedenog

maksimalnom brzinom kretanja lopte, ona od momenta udarca do momenta prijema, putuje oko 0,5
sekundi. To znači da je ovakav servis praktično neuhvatljiv. Prilikom odlično izvedenog smeč
servisa vrijeme leta lopte je 0,7 sekundi, tako da ovo vrijeme omogućava izvođenje prijema servisa,
ukoliko lopta u momentu prijema od primača ne zahtijeva pomjeranje nogama.

Osnovni elementi tehnike odbojkaške igre

Kod servisa izvedenog uobičajenom brzinom lopte, vrijeme leta lopte je oko jedne sekunde. Ovo

vrijeme je dovoljno da se primač servisa postavi na loptu i kvalitetno je doda dizaču. Naravno, to
nije uvijek tako, pa se dobar efekat postiže i servisima sa ovakvom brzinom lopte, pod uslovom da
primači nisu dovoljno spremni, a server pogodi pravo mjesto u pravom trenutku.

Servis je nastao kada i odbojka, kao način da se lopta ubaci u igru, odnosno da se lopta servira

protivniku. U vrijeme nastajanja odbojke, servis je predstavljao samo početak igre, i nije postojala
ideja da se ekipa na suprotnoj strani mreže omete, niti da joj se na bilo koji način oteža prijem. Kako
je odbojka postajala takmičarski sport i servis je postajao sve više elemenat napada, preko koga su
se poeni dobijali i direktno.

Velika promjena u pravilima, da svako nadigravanje donosi poen, postavile su servis na jedno od

najznačajnijih mjesta među elementima odbojkaške igre. Osnovni zadatak servisa jeste napraviti sa
njim što veći problem protivničkoj ekipi kod prijema ili direktno osvojiti poen.

Slika br. 3

SERVIS

GORNJI SERVIS

ČEONI SERVIS

SERVIS BEZ SKOKA

DONJI

SERVIS

BOČNI SERVIS

SERVIS SA

SKOKOM

ROTACIJOM

LOPTE