Ugovorom o prevozu obavezuje se prevozilac da preveze na odredjeno mesto neko lice ili neku stvar,   a   putnik,
odnosno pošiljalac se obavezuje da za to isplati odredjenu nadoknadu u vidu  vozarine. U privredi postoje
više vrsta ugovora o prevozu, i svi su regulisani posebim zakonskim propisima.Prilikom potpisavanja ugovora o
željezničkom saobraćaju, bitno je jasno definisati subjekte između kojih se ovaj ugovor sastavlja. Zatim, bitno
je definisati vreme i rok dostave transporta itd. U zavisnosti od kriterijuma, potrebno je definisati koja vrsta
ugovora   treba   biti   potpisana.Postoji više podjela, u zavisnosti od: teritorije – domaći i inostrani, od rokova –
sporovozni, brzovozni i ekspresni prevoz, od karaktera pošiljke – komadni i kolski.Ugovorom se definišu sve stavke i
svi uslovi kako kasnije ne bi došlo do nesporazuma u podjeli odgovornosti. Pravno teorijski gledano, ispravnije je
stanovište  da   nije   reč   o   formalnom   ugovoru   po   samom  zakonu,   pošto   i   pozitivni  izvori  određuju   da
tovarni   list   ima   značaj   dokazne   a   ne   bitne   forme   ugovora. Po tehnici zaključenja ovakav ugovor spada u
athezione   ugovore.  Zavisno   od   teorijskog   kriterijuma   razlikuje   se   domaći   i   međunarodni   železnički
prevoz.

UGOVOR O PREVOZU STVARI ŽELJEZNICOM

Pojam ugovora

Ugovor o prevozu robe željeznicom je takav pravni posao u kome se jedna ugovorna strana – željeznica obavezuje da
izvrši prevoz određene robe od otpravne do uputne stanice, za određeno vrijeme i u neoštećenom stanju , a druga
ugovorna strana – pošiljalac se obavezuje da za to plati određenu prevozninu.

Željeznica ima veliki značaj za privredni razvoj zemlje kako sa unutrašnjeg tako i sa međunarodnog stanovišta. Ne
ulazeći u razmatranje pitanja ekonomske politike o ogromnoj važnosti saobraćaja uopšte, posebno željezničkog,
pomenućemo samo činjenicu da željeznica obavlja saobraćaj javnog karaktera. Velika zainteresovanost svake države
za željeznički saobraćaj, kao jedan od osnovnih oblika prevoza stvari, uslovljava takvu organizaciju, funkcionisanje i
pravna pravila da se na prvom mjestu vodi računa o njenoj javnoj funkciji, o potrebama privrede uopšte, proizvodnje i
tržišta. Uvijek se polazi od mogućnosti željeznice i njenoj tehničkoj organizaciji i opremljenosti. Iz konkurentskih
razloga redovno se uz prevoz željeznicom koriste i druge vrste prevoza kako bi se transport stvari obavio “od vrata do
vrata” odnosno “od skladišta do skladišta”.

2. ZAKLJUČIVANJE UGOVORA

2.1. Ugovor je neformalan i realan

Ugovorom o prevozu, prema zakonu, određuje se: broj tovarnih listova koji se izdaju, vrste tovarnih listova, rok
utovara, rok isporuke, rok odnošenja stvari, način slanja izvještaja o prispijeću pošiljke i dr. (ZUPŽS, član 35, 37, 55,
56, 63). Prema tome, tovarni list, kao pismena isprava, ne predstavlja pisanu formu ugovora i on može biti zaključen u
bilo kojoj formi. Izdavanje tovarnog lista zamagljuje postojanje ugovora upravo zato što je ugovor neformalan.

Ugovor o prevozu stvari željeznicom je realan, jer je za njegov nastanak potrebna predaja stvari na prevoz. Sam
sporazum, tj. saglasnost volja, nije samo po sebi dovoljno. Za razliku od opšteg tipa realnih ugovora, za nastanak ovog
ugovora (zaključenje), pored predaje stvari potrebna je još jedna činjenica - izdavanje ovjerenog tovarnog lista.

Vasiljević M. (2006,

Trgovinsko parvo, Beograd, str.218)