UNIVERZITET U TRAVNIKU
FARMACEUTSKO ZDRAVSTVENI FAKULTET
Smijer: Farmacija
Tema:
PROFESIONALNA TOKSIKOLOGIJA
-seminarski rad-
Kandidati: Mentor:
Travnik, Oktobar, 2017
2
SADRŽAJ
1.UVOD .....................................................................................................
3
2. TOKSIKOLOGIJA.................................................................................
4
2.1.Razvoj toksikologije..................................................................
4
2.2.Opšta toksikologija.....................................................................
5
3.PROFESIONALNA TOKSIKOLOGIJA..................................................
8
4.ZAKLJUČAK.............................................................................................
14
LITERATURA...............................................................................................
15
4
2.TOKSIKOLOGIJA
2.1.Historija toksikologije
Razvoj toksikologije možemo gledati kroz više faza i to
1
:
1. Papirus Ebers iz 1552. godine prije Krista nađen u Egiptu smatra se najstarijim pisanim
dokumentom toksikološkog sadržaja. Sadrži brojne recepte o otrovima (olovo, bakar,
opium, terpentin i druge).
2. U starom Egiptu u doba faraona koriste otrov u pravne svrhe za dokazivanje nečije
krivice ili nevinosti.
3. Kleopatra 69.- 30. p.n.e. – eksperimentirala strihninom na zatvorenicima
4. Mithridates kralj Pontusa : 100 p.K. imao je reputaciju najvećeg poznavatelja otrova i
protuotrova svog vremena. Mitridatum je njegov univerzalni antidot. Testirao je otrove
na robovima, kriminalcima i zatvorenicima ,te iskoristio svoje znanje o otrovima u ratu
sa rimskim generalom Pompejem 67.p.K., namamivši ga na obalu Crnog mora do grada
Trabzona. Područje u kojem raste jedna vrsta rododendrona koji sadrži grajanotoksin.
5. U vrijeme renesanse otrovi se uglavnom koriste u borbama za vlast, dakle eliminaciji
protivnika i suparnika
6. Philippus Theopharastus Aureolus Bonapartus von Hohenheim Napisao je brojna
kapitalna medicinska djela, a najpoznatiji je po tome što je postavio do danas važeći
temeljni princip toksikologije “Sve su supsatance otrovi, nema nijedne koja nije otrov.
Samo prava doza razlikuje što je otrov, a što lijek”
Prvi je uočio da je toksičnost
relativna pojava koja ne ovisi samo o toksičnim svojstvima tvari nego i o uporabljenoj
dozi.
Odnos između doze tvari i učinka.
7. Ocem moderne toksikologije smatra se Matthieu Joseph Bonaventura Orfila 1787. –
1853. porijeklom španjolac, školovao studirao kemiju i medicinu u Valenciji, Barceloni
i Parizu. Bio je Prof. na Sorboni. 1814. objavio je knjigu Traite des poisons koja je prva
knjiga o općoj toksikologiji.
1
F.Plavišić : „Uvod u analitičku toksikologiju“ – Zagreb , 2015. godina
5
2.2. Opšta toksikologija
Toksikologija je nauka o otrovima. Bavi se izučavanjem i identifikacijom otrova iz bioloških
materijala, trovanih i otrovanih životinja. Razlika između trovanih i otrovanih životinja:
Kod trovane životinje simptomi su izraženi, ali životinja može da preživi, otrov je brzo
eliminisan iz organizma.
Otrovana životinja je uginula životinja.
Toksikologija se bavi:
izučavanjem sinteze otrova,
izolovanjem i identifikacijom otrova iz biološkog materijala,
proučavanjem fizičke i hemijske karakteristike otrova,
izučava dejstva otrova na organizam životinje i
liječenjem trovanih životinja.
U zavisnosti od prevashodnog problema kojim se bavi toksikologija se dijeli na više disciplina
ili grana. Grane toksikologije su
2
:
1) jatrogena toksikologija,
2) ekotoksikologija,
3) eksperimentalna toksikologija,
4) klinička toksikologija,
5) selektivna toksikologija,
6) sudska toksikologija,
7) analitička toksikologija
8) profesionalna toksikologija
2
F.Plavišić : „Uvod u analitičku toksikologiju“ – Zagreb , 2015. godina
