Univerzitet u Novom Sadu
Filozofski fakultet
Odsek za Pedagogiju
Razlozi konzumiranja alkohola učenika završnih razreda srednje škole u
slobodno vreme
Pedagogija slobodnog vremena
Nastavnik: Studenti:
Prof. dr Radovan Grandić Barać Đurađ 080001/2013
Novi Sad, 2017.
4
2. Vršnjaci i slobodno vreme mladih
Kod dece i mladih poseban značaj imaju pojedinci i grupe sa kojima stupaju u interakciju i
sa kojima uspostavljaju određene odnose. Slobodno vreme predstavlja važan prostor i okvir
vršnjačkog delovanja i bitan deo života mladih gde taj faktor igra ulogu u njihovom socijalnom
razvoju. Ovde je fenomem ravnopravnost kod vršnjaka za razliku od roditelja i nastavnika.
Među vršnjacima mladi dobijaju afirmaciju onih kojima su slični, i vezuju se za njih takoreći
pripremajući se za buduće emocionalne veze sa socijalnom grupom. Osnovno shvatanje bitnosti
vršnjaka u socijalnom razvoju, Pijaže ukazuje na značaj interakcije među vršnjacima. Rot
vršnjačku grupu definiše kao posebnu grupu gde članovi međusobno emocionalno su povezani.
Najvažnija vršnjačka grupa prema njemu je adolescentna. To su vršnjačke grupe gde dominira
osećaj simpatije, te zajednička iskustva na temelju zajedničkih aktivnosti. (Grandić, Letić, 2008).
Karakteristike vršnjačkih adolescentnih grupa su (Grandić, Letić, 2008):
Postojanje zajedničkih aktivnosti koje se odnose na način korišćenja slobodnog vremena i
razgovor o društvenim problemima.
Adolescentna grupa kao mesto za zadovoljavanje određenih potreba i želja.
Adolescentne grupe se formiraju na osnovu uzajamne privlačnosti članova.
Nema formalizovane hijerarhije moći.
Postojanje konformizma sa normama grupe kao i antikonformizma u odnosu na norme
odraslih.
Uticaj vršnjaka na mlade dolazi do izražaja u neformalnim grupama gde mladi se udružuju i oko
kojih se okupljaju. Učešće u tim grupama više je određeno blizinom i slučajem. Prema
određenim istraživanjima grupna solidarnost je najveća oko dvanaeste godine. U periodu
puberteta i prelaska u srednju školu dolazi do razrušavanja ranijih neformalnih sistema i
uspostavljanja novih. Taj period osnivanja prijateljskih grupa označava njihovo prijateljstvo u
mnogome regulisano određenim idealima i principima. Taj period označava njihov odlazak
klubove, diskoteke, kafiće, pozorišta, bioskope. Obično razlozi okupljanja mladih su Težnja za
druženjem kroz igru, traženje odgovora na probleme života i neki opšti zajednički protest protiv
5
roditelja i škole kao i protiv društva ili beg od neposredne kontrole porodice. Neformalno
okupljanje mladih predstavlja poseban oblik, dobrovoljno izabranog i spontanog ponašanja gde
se ispoljavaju potrebe i interesovanja koje mogu da ispolje i ostvare u okviru predstojećih
organizovanih olbika društvenog života. (Grandić, Letić, 2008).
Formalnih sistemi mladih su raznovrsne omladinske organizacije sa različitim programima i
sadržajima. Njihovo okupljanje može da se karakteriše kroz tri načina a to su: Organizacije,
Ustanove i klubovi kao i službe koje imaju uslužnu funkciju prema mladima. Uglavnom mladi se
obično okupljaju u grupe radi provođenja slobodnog vremena sa onima koji imaju slične
afinitete kao i oni. Na njihov socijalni razvoj utiču mnogi faktori koji omogućuju da ostvare
svoja interesovanja (Grandić, Letić, 2008).
S obzirom na problem ovog rada ovde ćemo se osvrnuti na problematiku alkoholizma kod
mladih kao i uzroke koji izazivaju alkoholizam kod mladih. Slobodno vreme kao i vršnjaci igraju
veliku ulogu u ovom procesu.
3. Pojam i opšte karakteristike alkoholizma
Reč alkohol (
al-kohl
) je arapskog porekla i znači „vrlo fin prašak“ Alkohol je star koliko i
ljudski rod, te su do sada o njemu i njegovim štetnim posledicama napisane strane i strane.
Štetna dejstva alkohola poznata su od davnina. Problem alkoholizma prvi je počeo proučavati
Magnus Hos. Alkoholizam je raširen u svim slojevima društva i svim uzrasnim kategorijama.
Alkoholičarima se obično smatraju osobe koje su zavisne od alkohola i kod kojih se osećaju
posledice kako na fizičkom tako i na psihičkom nivou. Alkoholizam se tretira kao bolest
zavisnosti ali i kao društvena patološka pojava (Grandić, 2007).
Mnoge zablude vezane za dejstvo alkoholnih pića ukorenjene su u narodu kao recimo da je
alkohol lek, da zagreva organizam, da je hranljiv, da izaziva pojačano samopouzdanje.
O
alkoholizmu kao o bolesti prvi put se piše još davne 1778 godine. To je bolest savremenog
društva, treća po učestalosti, odmah iza oboljenja srca i malignih tumora.
Medicinska definicija određuje alkoholizam kao hroničnu progresivnu bolest koju karakteriše
želja za pijenjem alkoholnih pića, a u cilju postizanja subjektivnog stanja zadovoljstva. Naime,
