INTERNACIONALNI UNIVERZITET U NOVOM
PAZARU
DEPARTMAN PEDAGOŠKO – PSIHOLOŠKIH NAUKA
ODSJEK – VASPITAČ
PRIMENA ELEMENTARNIH IGARA U FIZIČKIM
AKTIVNOSTIMA U PREDŠKOLSKIM
USTANOVAMA
- diplomski rad -
Mentor: Student:
Novi Pazar, 2012.
2
SADRŽAJ
UVOD.............................................................................................................3
I POJAM I ZNAČAJ METODIKE FIZIČKOG VASPITANJA
1. Poreklo i razvoj ove naučne discipline.......................................................5
2. Uloga fizičkog vaspitanja u psihofizičkom razvoju dece predškolskog
uzrasta........................................................................................................7
3. Uloga vaspitača u realizaciji zadataka fizičkog vaspitanja........................8
II PLAN I PROGRAM NASTAVE FIZIČKOG VASPITANJA ZA
PREDŠKOLSKI UZRAST
1. Program fizičkog vaspitanja za predškolski uzrast..................................12
2. Planiranje u nastavi fizičkog vaspitanja...................................................15
3. Osobenosti predškolskog uzrasta.............................................................16
4. Usmerena aktivnost..................................................................................17
III ELEMENTARNE IGRE U FIZIČKIM AKTIVNOSTIMA DECE
PREDŠKOLSKOG UZRASTA
1. Pojam i značaj elementarnih igara...........................................................19
2. Obeležja elementarnih igara.....................................................................20
3. Klasifikacija elementarnih igara..............................................................21
4. Organizacija igre......................................................................................24
5. Elementarne igre u funkciji razvoja.........................................................25
IV PRIMENA ELEMENTARNIH IGARA U FIZIČKIM
AKTIVNOSTIMA U PREDŠKOLSKIM USTANOVAMA
ZAKLJUČAK...............................................................................................41
LITERATURA...........................................................................................42
4
Poseban značaj fizičko vaspitanje ima za decu predškolskog uzrasta.
Predškolsko doba je period kada je djete dostiglo stepen razvoja koji
omogućava da se počne sa sistematskim radom na njegovom fizičkom
vaspitanju. To je razdoblje veoma intenzivnog razvoja svih struktura.
Intenzitet razvoja tada je brži nego u bilo kom kasnijem dobu. Najnovija
ispitivanja mogućnosti i rezultata uticaja na razvoj djetovih sposobnosti
pokazala su da su rezultati tih uticaja utoliko veći, ukoliko su blagovremeno
vršeni, tj. dok još nisu definitivno završeni razvoji pojedinih struktura. Što se
ranije počne sa sistematskim fizičkim vježbanjem, tim su veći i rezultati
uticaja na razvoj organizma i razvoj njegovih sposobnosti. Da bi se djete
pripremilo za savremeni način života, potrebno je što pre početi sa
razvijanjem otpornosti i sposobnosti prilagođavanja organizma uslovima, jer
što duže traje taj proces, tim će i rezultati biti veći. Rana stimulacija ne može
nikad i ničim da se nadoknadi. Ako znamo da je nedostatak potrebne navike
jedan od osnovnih uzroka što se veći broj djece ne bavi redovno fizičkim
vježbanjem, onda značaj fizičkog vaspitanja djece predškolskog uzrasta, na
osnovu napred iznetog, postaje još jasniji. Slobodno se može reći da je ovaj
period od presudnog značaja za stvaranje navika za sistematsko bavljenje
vježbanjem. Ustanovljeno je takođe, da usporeni razvoj motorike može
ozbiljno da ometa socijalni razvoj djeteta. Kao rezultat zaostajanja u razvoju
motorike, razvijaju se kod velikog broja male djece osjećanja niže
vrjednosti, zbog čega se ona povlače iz socijalne grupe, a to predstavlja
osnovu za socijalne stavove i ponašanja. Motorni razvoj je značajan za dječji
pojam o samom sebi, a time i za razvoj njegove ličnosti. Djeca koja su
vježbala u trčanju, skakanju, bacanju i hvatanju, izrazito su superiorna u
odnosu na onu djecu koja nisu vježbala.
U ovom radu ćemo pažnju posvetiti rasvetljavanju sledećeg problema:
Primena elementarnih igara u fizičkim aktivnostima dece u
predškolskim ustanovama
.
Hipoteza od koje krećemo jesta da su elementarne igre u velikoj meri
zastupljene u fizičkim aktivnostima dece predškolskog uzrasta. Koristićemo
deskriptivnu pri anliziranju ovog problema i konkretizovanju zadatka koji
smo dobili.
5
I POJAM I ZNAČAJ METODIKE FIZIČKOG
VASPITANJA
1.
Poreklo i razvoj ove naučne discipline
Reč
metodika
potiče od grčke reči
metodys
što znači obučavati,
instruirati. Metodika fizičkog vaspitanja kao kompleksna naučna disciplina,
nastala je na osnovu višegodišnje prakse fizičkog vaspitanja, teorijske
osnove didaktike, zasnovane na društvenoj stvarnosti, na biološkim,
socijalnim i psihološkim potrebama dece. Većina pedagoških stručnjaka
različito tumači pojam metodike. Neki je vežu za oblast pedagogije, drugi za
oblast nauke, treći je tretiraju kao posebnu naučnu disciplinu, što nameće
dublju teoretsku analizu.
Istaknuti pedagozi Šmibirev i Ogorodnikov smatraju da je metodika
„pedagoška disciplina“ koja proučava procese vaspitno – obrazovnog rada u
školi kroz nastavne predmete. Oni sagledavaju didaktiku kao „proces
izučavanja opštih zakonitosti procesa nastave u školi“, a metodici daju
zadatak da proučava „zakonitosti u datom konkretnom predmetu“.
1
S. Pataki
metodiku smatra „granom pedagogije koja se bavi pitanjima nastave
pojedinih školskih predmeta“.
2
Ovaj autor zastupa gledište po kojem se
metodika bavi specijalnim pitanjima određenog školskog predmeta.
Neki autori metodiku razvrstavaju na opštu i specijalnu. Govore da je
zadatak opšte metodike da uopštava ono što je praksa pokazala kao
zajedničko uopše u većini predmeta, dok za specijalnu metodiku kažu da je
vezana za uspešnost pojedinih nastavnih predmeta, da se bavi metodama i
oblicima vaspitno – obrazovnog rada. Veza između opšte i specijalne
metodike je uvek prisutna. Posebno opšta metodika, u svom razvoju, zavisi
od specijalne metodike.
3
1
Đurković, Z., Polemiš, M. (1997): Metodika fizičkog vaspitanja, Učiteljski fakultet, Bjeljina. str. 90.
2
Pataki, S. (1967): Opća pedagogija, Školska knjiga, Zagreb, str. 29.
3
Kragujević, G., Rakić, I. (2004): Fizičko i zdravstveno vaspitanje, Beograd, Zavod za udžbenike i nastavna
sredstva. str. 4.
7
2.
Uloga fizičkog vaspitanja u psihofizičkom razvoju
dece predškolskog uzrasta
Fizičko vaspitanje predškolske dece jeste prvi korak ka opštem
razvoju zdravog vaspitanja. Takvo vaspitanje ima uostalom mnoge zadatke i
služi se raznim sredstvima. Kod ostvarivanja ovih zadataka u radu sa
predškolskom decom, kod izbora sredstava i metoda fizičkog vaspitanja,
potrebno je voditi brigu o karakterističnim osobinama dece na tom uzrastu.
Opšte je poznata činjenica da je motorika dece koja su se bavila vežbanjem
znatno bolja i razvijenija od one koja nisu bila fizički aktivna. Kostur djeteta
u mnogome se razlikuje od kostura odraslog čovjeka. Pre svega, ističe se
razlika u proporciji djelova kostura. Što je djete mlađe, što je veći vremenski
razmak između njega i odraslog, to je i ova razlika veća. Novorođenče ima
veliku glavu, zdepast struk, kratke ruke i noge. Kostur djeteta razlikuje se od
odraslog takođe i oblikom kičme i grudnog koša. Kostur djeteta predškolske
dobi je mekan i podvrgnut raznim iskrivljenjima. Proces okoštavanja brzo se
razvija i kosti su u takvom stanju dosta neotporne. Dječja muskulatura, u
poređenju sa muskulaturom odraslog čovjeka, razvija se slabo i po težini je
mala, koliko obzirom na opštu težinu tijela, toliko i obzirom na unutrašnje
organe. Kod novorođenčeta, težina muskulature čini blizu 23 % težine
ukupnog tijela, kod predškolskog djeteta oko 27% a kod odraslog čovjeka
dostiže i do 42 – 44 %.
5
Mišićna vlakna kod djece ovog uzrasta su tanka i postotak sadržine
vode u njima je veći nego kod odraslih. Mišići se razvijaju postepeno.
Najprije se razvijaju mišići iz većih mišićnih grupa a kasnije oni iz manjih.
Po karakteru, rad mišića može biti dinamički i statički. Rad mišića, koji se
sastoji u naizmeničnom stezanju i rastezanju, i koji je praćen pokretima u
zglobovima, naziva se dinamički. Za razliku od dimaničkog – statički rad ne
daje vidljiv rezultat gibanja u prostoru. On je usmeren ka tome da drži tijelo
ili pojedine dijelove u određenom položaju. Zato je često potreban veliki
napor. Za statički rad je karakteristično više ili manje trajnih napora mišićnih
5
Đurković, Z., Polemiš, M. (1997): Metodika fizičkog vaspitanja, Učiteljski fakultet, Bjeljina. str. 67.
