UNIVERZITET U NOVOM SADU
FAKULTET TEHNIČKIH NAUKA U
NOVOM SADU
Nenad Durakovi
ć
ZEMLJOTRES KRALJEVO
SEMINARSKI RAD
Нови Сад, 2012.
Nenad Duraković
- 2 -
1
UVOD
3
2
OPŠTE ČINJENICE O ZEMLJOTRESIMA
4
2.1
Definicija zemljotresa
4
2.2
Građa zemlje
5
2.3
Elementi zemljotresa
6
2.4
Jačina zemljotresa
7
3
ANALIZA ZEMLJOTRESA KRALJEVO
8
3.1
Opis katastrofe
8
3.2
Posledice i žrtve
8
3.3
Obrazovanje
gradskog štaba
9
3.4
Obezbeđivanje finansijske podrške
10
4
SEKUNDARNE POSLEDICE
11
4.1
Potresi i pucanje tla
12
4.2
Klizanje tla
12
4.3
Požar
13
4.4
Likvefakcija tla
13
4.5
Cunami
14
4.6
Socijalne I ekonomske posledice
14
5
PREVENCIJA I
UBLAŽAVANJE
15
5.1
Građenje zgrada-standard zaštite od zemljotresa
15
5.2
Primena novih materijala
15
5.3
Mapiranje ranjivih područija
15
5.4
Edukacija stanovništva
16
5.5
Instalacija sistema za rano upozoravanje
17
5.6
Rehabilitacija/Rekonstrukcija
18
6
ZAKLJUČAK
19
7
LITERATURA
20
Nenad Duraković
- 4 -
2
OPŠTE ČINjENICE O ZEMLjOTRESIMA
2.1 Definicija zemljotresa
Zemljotres ili potres (trus) nastaje usled pomeranja tektonskih ploča, kretanja
Zemljine kore ili pojave udara, a posledica je podrhtavanje Zemljine kore zbog oslobađanja
velike energije. Na Slici 1. je na jednostavan način prikazan nastanak zemljotresa do kog
dolazi usled zaglavljivanja tektonskih ploča pri čemu dolazi do naprezanja stenske mase i
onog trenutka kada naprezanje postane toliko da ga stene ne mogu izdržati dolazi do
lomljenja i klizanja raseda.
Slika 1. Jednostavan prikaz nastanka zemljotresa
Zemljotresi mogu nastati prirodno ili kao rezultat ljudske aktivnosti. Manji zemljotresi
mogu takođe biti izazvani vulkanskom aktivnošću, klizanjem tla, eksplozijama i nuklearnim
testovima. U najširem značenju reč zemljotres se koristi da opiše bilo koji seizmični
događaj - bilo da je u pitanju prirodni fenomen ili događaj izazvan od strane ljudi, a koji
gene
riše seizmičke talase.
Zemljotres predstavlja oscilovanje čestica tla izazvano prirodnim ili veštačkim
uzrocima. Posledica su oslobođene Zemljine unutrašnje energije. Za skup svih seizmičkih
pojava upotrebljava se zajednički naziv seizmizam.
Zemljotresi se
, prema načinu postanka, dele na:
tektonske,
vulkanske,
urvinske
и
antropogene.
Nenad Duraković
- 5 -
2.2
Građa Zemlje
Koncentrična građa:
Unutrašnje jezgro Fe 6000°C 4 Mbara
Spoljašnje jezgro FeNi 4000°C 3 Mbara
Mantl
Mezosfera
Astenosfera (konvekcija)
Litosfera
(čvrsti omotač)
Slika 2. Građa Zemlje
Uzroci pokretа u litosferi su konvekcijskа strujаnjа kojа se dešаvаju u аstenosferi.
Tom prilikom se hlаdnа mаgmа spuštа iz gornjih delovа, i iz donjih delovа promа površini
gurа topliju mаgmu (slično procesu ključаnjа vode), kojа dovodi do širenjа okeаnskog dnа.
Litosferа je rаzlomljenа u više pločа (6 većih i 6 mаnjih), koje se međusobno
sudаrаju, rаzilаze i mimoilаze. Postoje brojni dokаzi o kretаnju pločа, kаko istorijski, tаko i
sаvremeni. To su: prostirаnje ostrvskih lukovа, hot - spots (vruće tаčke), identične fosilne
vrste pronаđene nа kontinentimа koji se dаnаs nаlаze hiljаdаmа kilometаrа dаleko,
reverzije polovа Zemljinog mаgntetnog poljа. Seizmički dokаzi: rаspored potresа ukаzuje
nа grаnice pločа.
