Evropski unuverzitet Kallos Tuzla
Fakultet zdravstvenih nauka
Odsjeci: Stomatologija i Fizioterapija
Seminarski rad iz nastavnog predmeta
Medicinska etika
Tema: Uvod u medicinsku etiku
Studenti: Profesor:
1. Nermin Mustafić doc.dr.sc. Sanda Pribić
2. Adi Halilović
Tuzla, Novembar, 2016.
1 . Uvod – Istraživanja na životinjama
Vršenje raznovrsnih eksperimenata na životinjama imalo je veoma značajnu ulogu u razvoju prirodnih
nauka, a posebno medicine. Oni su omogućili pobjedu nad mnogim bolestima poput difterije,
dijabetesa, dječije paralize, velikih boginja i bijesnila, a doprinijeli su i napretku u oblasti hirurgije,
posebno kada je riječ o presađivanju organa. Sa druge strane, poznato je da se ogledi na životinjama
često vrše i iz ne baš tako uzvišenih pobuda. Tako, farmaceutske kompanije testiraju nove šampone i
kozmetiku namijenjenu tržištu ubrizgavanjem koncentrovanih rastvora u oči zečeva, što se inače
naziva Drajzov test (theDraize Test).Na životinjama se testiraju i aditivi u ishrani i vještačke boje i
konzervansi – procedurom pod nazivom LD 50 (The Lethal Dose 50% Test) koja treba da ustanovi
„smrtonosnu dozu“, odnosno nivo potrošnje po kome je 50% uzorka dovoljno da ubije životinju. U
toku samog procesa, gotovo sve životinje se ozbiljno razboljevaju, a značajan dio njih i ugine.Okrutni
eksperimenti na životinjama vrše se i u vojsci. Na primjer, na Radiološkom institutu pri američkim
vojnim snagama u Merilendu rezus majmuni su obučavani da trče unutar velikog točka i to tako što su
podvrgavani električnom šoku, da bi zatim bili izloženi smrtonosnim dozama zračenja i tjerani da i
nakon toga trče sve dok ne padnu. Svrha ovog eksperimenta bila je da se pruži informacija o
spremnosti vojnika da se bore i nakon nuklearnog napada.Sa jedne strane su oni koji smatraju da je
upotreba životinja još uvek neophodna i nužna u sticanju naučnih saznanja i da je uz poštovanje
određenih etičkih principa opravdano žrtvovati životinje zarad benefita ljudi. Sa druge strane jednako
prisutna su i mišljenja koja ne samo da postavljaju pitanje održive etičke opravdanosti upotrebe
životinja već i potenciraju nedovoljnu pouzdanost ovako dobijenih rezultata kada se oni primenjuju na
ljude. Istraživanja su pokazala da se veliki broj rezultata dobijenih u eksperimentima pokazao
neprimjenljiv na ljude zbog specifičnosti vrsta. Svaki trenutak života oglednih životinja ispunjen je
stresom, strahom, bolom i patnjom u većoj ili manjoj meri u zavisnosti od vrste i trajanja
eksperimenta. Uslovi života su daleko ispod minimuma potrebnog za zadovoljenje osnovnih potreba
što je dovoljno da izazove stres i strah. Eksperimenti su po definiciji agresivni i razarajući što život
oglednih životinja čini boln
im i ispunjenim patnjom, pa je smrt kojom se svaki eksperiment
završava – olakšanje.
Eksperimentalna praksa koja uključuje životinje ima dugačku istoriju i
predistoriju. Verujemo da će vremenom naučnici usavršiti neku drugu alternativnu istraživačku
metodologiju koja će zamijeniti upotrebu živih životinja. Činjenica je da je i pored postojećih
alternativa i dalje ubjedljivo dominantan animalni model u nauci
.
Problematika sprovođenja
eksperimenata na živim životinjama izazivala je snažne društvene reakcije i nametala niz
spornih pitanja etičke, pravne, sociološke, psihološke, medicinske pa i ekonomske prirode još
od samog svog nastanka.
