2
13.
LITERATURA
..................................................................................................................17
1. UVOD
Skoro ne primećujemo da svakog minuta udahnemo 15 puta (dok novorođenče udahne i do 70
puta u minutu) prosečno, u toku dana, udahnemo oko 13.500 litara vazduha. Cilj je da se iz tela
izbaci ugljen dioksid, štetna supstanca ćelijskog metabolizma i zameni kiseonikom, neophodnom
supstancom za odvijanje ćelijskih procesa, bez kojih ne bi bilo moguće “izvući” hemijsku
energiju sadržanu u hranljivim materijama.
Respiratorni sistem obavlja glavni deo ove značajne razmene gasova zajedno sa cirkulatornim
sistemom, koji skuplja po telu ugljen-dioksid, donosi ga u pluća i uzbacuje ga napolje i koji po
celom telu distribuira kiseonik kojim se napune plića. Osim toga, zahvaljujući specifičnim
strukturama vazdušnih puteva, on učestvuje u proizvodnji glasa.
Respiratorni sistem je sačinjen od skupa šupljih organa (usta, nos, ždrelo, grkljan, pluća) i kanala
(dušnik, bronhije, bronhiole) kroz koje cirkuliše vazduh omogućavajući telu da vrši stalnu
razmenu gasova sa spoljnim svetom.
4
2.1.Na svakom plućnom krilu razlikujemo:
-
Vrh
(apex pulmonis
) leži iznad drugog rebra, dopire nazad do gornjeg otvora grudnog
koša, a bočno i napred, usled kosine prvog rebra, štrči za 3-5 cm.
-
Baza (
basis pulmonis
) je izdubljena (konkavna) i naleže na dijafragmu, pa se naziva i
facies diaphfragmatica. Nagnuta je nadole i unazad, konkavnog i polumesečastog oblika,
prilagođena konveksnosti dijafragme.
-
Spoljašnja strana
(facies costalis
) naleže na rebra, konveksna je, na njoj se nalaze plitki
paralelni žlebovi, koje je utisnuo spoljni atmosferski pritisak kroz međurebarne prostore,
pošto u grudnoj duplji vlada negativan pritisak.
-
Unutrašnja strana (
facies medialis
) je okrenuta prema sredogruđu, naleže na bočnu stranu
kičmenog stuba. Njen zadnji deo (
pars vertebralis
) jeste konveksan, a prednji (
pars
mediastinalis
) neravan, usle otisaka koje ostavljaju organi sredogruđa: srce, krvni sudovi
i jednjak.
-
Prednja ivica (
margo anterior
) je oštra ivica.
-
Donja ivica (
margo inferior
) je oštra ivica.
-
Zadnja ivica je obla i slabo izražena.
Sl.3 : Sastav pluća
5
2.2.Plućna krila
Pluća se sastoje iz dva plućna krila:
Desno plućno krilo (
pulmo dexter
) – veće je zapremine.
U desnom plućnom krilu postoje dve pukotine:
- glavna (
fissure oblique
) koja dolazi do baze koso sekući organ odozgo nadole
- sekundarna (
fissure horisontalis
) koja se odvaja od glavne na nivou IV rebra i prelazi
preko bočne strane horizontalno, stižući do hilusa idući koso nagore.
Ove dve pukotine dele desno plućno krilo na tri režnja
(lobus
): gornji (
lobus superior
),
srednji (
lobus medius
) i donji (
lobus inferior
).
Levo plućno krilo
(pulmo sinister
) – manje je zapremine.
U levom plućnom krilu ima jedna pukotina (
fissura obliqua
) koja je slična onoj glavnoj
na desnom plućnom krilu.
Ova pukotina deli levo plućno krilo na dva režnja (
lobus
): gornji (
lobus superior
) i donji
(lobus inferior
).
Sl.4 : Plućna krila
