Kružne raskrsnice

Seminarski rad

Tema: Kružne raskrsnice

- 1 -

Sadržaj

UVOD ............................................................................................................................- 2 -

Osnovni pojmovi ............................................................................................................- 3 -

Karakteristike kružnih raskrsnica...................................................................................- 5 -

3.1

Prednosti kružnih raskrsnica ..................................................................................- 5 -

3.2

Nedostaci kružnih raskrsnica su:............................................................................- 5 -

3.3

Bezbjednost saobraćaja na kružnim raskrsnicama .................................................- 6 -

3.3.1

Saobraćaj motornih vozila..............................................................................- 6 -

3.3.2

Pješaci i biciklisti ...........................................................................................- 7 -

3.3.3

Mjere za postizanje bezbjedne kružne raskrsnice u smislu saobraćaja ..........- 8 -

3.3.4

Podvožnjaci i nadvožnjaci kao mjera poboljšanja bezbjednosti saobraćaja

pješaka i biciklista ........................................................................................................- 10 -

Podjela kružnih raskrsnica............................................................................................- 11 -

4.1

Podjela kružnih raskrsnica u odnosu na lokaciju i veličinu .................................- 11 -

4.1.1

Urbane kružne raskrsnice:............................................................................- 11 -

4.1.2

Ruralne kružne raskrsnice: ...........................................................................- 11 -

4.2

Podjela kružnih raskrsnica prema namjeni...........................................................- 12 -

4.3

Podjela kružnih raskrsnica prema broju krakova .................................................- 12 -

4.4

Podjela kružnih raskrsnica prema broju traka ......................................................- 12 -

4.5

Podjela kružnih raskrsnica po pravcu pružanja priključnih saobraćajnica...........- 12 -

4.6

U nivou.................................................................................................................- 12 -

4.6.1

U različitim nivoima.....................................................................................- 13 -

Kapacitet kružne raskrsnice .........................................................................................- 14 -

5.1

Uopšteno...............................................................................................................- 14 -

5.2

Zastoji u kružnim raskrsnicama ...........................................................................- 14 -

5.3

Uticaj nemotorizovanog saobraćaja na smanjenje kapaciteta kružne raskrsnice .- 15 -

Oprema puta .................................................................................................................- 17 -

6.1

Razdjelna saobraćajna ostrva – pješačka ostrva...................................................- 17 -

6.2

Pješački i biciklistički prelazi...............................................................................- 17 -

6.3

Osvjetljenje kružne raskrsnice..............................................................................- 17 -

Saobraćajni znaci..........................................................................................................- 19 -

7.1

Vertikalni saobraćajni znaci i oznake na kolovozu..............................................- 19 -

Literatura ..............................................................................................................................- 20 -

- 3 -

2 Osnovni pojmovi

Kružna raskrsnica

je kanalisana raskrsnica kružnog oblika sa centralnim ostrvom koje

može biti neprohodno, djelimično prohodno ili prohodno za vozila, i kružnim tokom u koji se
ulivaju tri ili više krakova puta i po kojem se odvija vožnja u smjeru suprotnom od smjera
kazaljke na satu.

Jednotračna kružna raskrsnica

je kružna raskrsnica sa po jednom saobraćajnom trakom

na ulivu/izlivu i jednotračnim kružnim kolovozom.

Višetračna kružna raskrsnica

je kružna raskrsnica sa jednom ili više saobraćajnih traka

na ulivima/izlivima, čiji je celokupan kružni kolovoz ili dio kružnog kolovoza oblikovan kao
višetračni kolovoz.

Kružna raskrsnica

sa spiralnim kružnim tokom

– turbo kružna raskrsnica je

kanalisana  višetračna  raskrsnica  ovalnog  oblika  sa  nepregaznim  ili  delimično  pregaznim
centralnim  ostrvom,  te  kružnim kolovozom  spiralnog oblika u koji  se ulivaju tri ili četiri
puta,  sa  većim    brojem  centara  unutrašnjih  i  spoljašnjih  prečnika,  te  sa  dve  ili  tri  trake  na
kružnom kolovozu ( spiralni kružni tok ).

Centralno ostrvo

je denivelisana fizička prepreka kružnog ili ovalnog oblika, postavljena

u  centru  kružne  raskrsnice,  koja  sprečava  vožnju  pravo  i  omeđava  kružnu  raskrsnicu  sa
unutrašnje strane.

Pregazni deo centralnog ostrva

je onaj dio centralnog ostrva koji zajedno sa kružnim

kolovozom  omogućava  vožnju  kroz raskrsnicu  dugačkim  vozilima.  Od  kružnog kolovoza
se  u  građevinskom  pogledu razlikuje po upotrebljenom materijalu i boji.

Spoljni prečnik

je prečnik spoljnog ( upisanog ) kruga kružne raskrsnice odnosno

prečnik spoljne ivice kružne raskrsnice.

Unutrašnji prečnik

je prečnik centralnog ostrva, dnosno unutrašnje ivice kružnog

kolovoza.

Kraci kružne raskrsnice

su priključni putevi ili kolovozne trake sa obje strane

denivelisanog    ili    samo    horizontalnom  signalizacijom    označenog    pješačkog    ostrva,  koji
saobraćaj  suprotnog  ili  istog  usmjerenja ( ulaz – izlaz ) vode do/iz raskrsnice.

Uliv

je područje kružne raskrsnice, gdje se ulivni pravac uliva u kružni tok i od

njega  je odvojen  zaustavnom  linijom.  Uliv  može  biti ljevkasto proširen ili sa paralelnim
ivicama. U tom području vozila moraju da uspore vožnju ili da se zaustave, do trenutka kada
se  među  vozilima  u  kružnom  toku  uspostavi  dovoljna  vremenska  praznina  za  njihovo
priključenje na kružni kolovoz.

- 4 -

Izliv

je područje u kojem vozila napuštaju kružnu raskrsnicu.

Broj saobraćajnih traka na ulivu svakog kraka kružne raskrsnice i broj saobraćajnih traka

u  kružnoj  raskrsnici  predstavljaju  osnovne  parametre  za  proračun  protočnosti  kružne
raskrsnice. Iz broja saobraćajnih traka na ulivima  i  na kružnom  kolovozu  proizlazi  osnovna
podjela kružnih  raskrsnica  na  jednotračne  i višetračne. U  slučaju  kada  je  kružni  segment
kružnog  toka  između  dva  uzastopna  priključna  pravca  –  ili  celokupan  kružni  kolovoz
dvotračan  ili  višetračan,  govorimo o dvo- ili višetračnim kružnim raskrsnicama.

Ulivni saobraćajni tok

čine vozila koja se ulivaju u kružnu raskrsnicu.

Izlivni saobraćajni tok

čine vozila koja se izlivaju iz kružne raskrsnice .

Kružni saobraćajni tok

ili kružeći saobraćajni tok čine vozila koja kruže po kružnim

saobraćajnim trakama oko centralnog ostrva.

Slika 1: Tok saobraćaja u kružnoj raskrsnici

Razdjelno ostrvo – pješačko ostrvo

je denivelisani element kružne raskrsnice koji

razdvaja uliv  i izliv iz  kružne  raskrsnice, usmjerava vozila na  pravilan ulaz i izlaz  iz kružne
raskrsnice i obezbjeđuje viši nivo saobraćajne bezbjednosti  pješaka i  biciklista pri prelaženju
kraka  kružne  raskrsnice.  Oblik  razdjelnog  ostrva    zavisi    od    veličine  kružne  raskrsnice  (
trougao ili suza ).