~ 1 ~
VISOKA MEDICINSKA ŠKOLA STRUKOVNIH STUDIJA
ĆUPRIJA
SEMINARSKI RAD
IZ KLINIČKE ANATOMIJE
TEMA
: SISTEM ORGANA ZA DISANJE
Mentor: Student:
Prof. Dr Jovan Dimitrijević Milica Kostić
Dr Christos Alexopulos br. Indeksa 43077
Strukovni estetičar-kozmetičar
~ 2 ~
Sadržaj:
1. Sistem organa za varenje
2. Nosna duplja (cavitas nasi)
3. Paranazalni sinusi (sinus paranasale)
4. Grkljan (larynx)
5. Dušnik (trachea)
6. Glavne dušnice (bronchi principales)
7. Pluća (pulmones)
8. Funkcija organa za disanje
~ 5 ~
2.Nosna duplja (cavitas nasi)
Nosna duplja je početni, prošireni deo disajnih puteva smešten u prednjem delu
središnjeg predela glave, ograničen nekim kostima lobanje i većinom kostiju lica. Iznad
nosne duplje nalaze se prednja i srednja lobanjska jama, spolja su leva i desna očna
duplja a ispod je usna duplja. Nosna duplja ima četiri zida i dva otvora - prednji i zadnji,
a nosnom pregradom je podeljena na dve približno simetrične polovine, koje se napred
otvaraju nozdrvama (nares). Svojim zadnjim otvorima (choanae) nosna duplja je široko
otvorena prema gornjem, nosnom spratu ždrela. Nosna duplja je široka u svom donjem
delu dok se idući naviše postepeno sužava. Ispred nosne duplje na sredini lica nalazi se
piramidalno ispupčenje spoljašnji nos (nasus externus). Zidovi nosne duplje su gornji,
donji, spoljašnji i unutrašnji. Gornji zid, krov nosne duplje grade nosne kosti (ossa
nasalia), horizontalni list sitaste kosti (lamina cribrosa) i telo klinaste kosti (corpus ossis
sphenoidalis). Na njemu se nalazi nepravilan otvor preko kojeg se otvara klinasti sinus
(sinus sphenoidalis). Donji zid, pod nosne duplje čini tvrdo nepce (palatum durum).
Spoljašnji zid nosne duplje izgrađuje veći broj kostiju, a najvećim delom telo gornje vilice
(corfia maxillae) i labirint sitaste kosti (labyrinthus ethmoidalis). Zidovi nosne duplje su
obloženi sluznicom koja je dobro prokrvljena. Na spoljašnjem zidu nalaze se tri nosne
školjke: gornja (concha nasalis superior), srednja (concha nasalis media) i donja nosna
školjka (concha nasalis inferior) koje obrazuju tri nosna kanala (meatus nasi superior,
medius et inferior). Na spoljašnjem zidu nosne duplje nalazi se otvor preko koga se u
srednji nosni kanal otvaraju čeoni sinus (sinus frontalis) i gornjovilični sinus (sinus
maxillaris). Prednji deo sitastog sinusa (sinus ethmoidalis) otvara se u srednjem nosnom
kanalu, dok se njegov zadnji deo otvara u gornjem nosnom kanalu. Unutrašnji zid nosne
duplje gradi nosna pregrada (septum nasi) koja ima tri dela, koštani, hrskavični i kožni.
Sluzokoža donjeg šireg dela nosne duplje ima nekoliko uloga. Ona kao filter iz
udahnutog vazduha odstranjuje čestice prašine, povećava vlažnost i temperaturu
udahnutog vazduha. U sluznici krova nosne duplje nalaze se receptori čula mirisa koji
reaguju na isparljive supstance.
Ustno nosni prolаz se sаstoji iz usnicа, usne šupljine, nozdrvа i nosne šupljine (nаzаlni
prolаz). Ovаj prolаz oblаže sluzokožа kojа je prekrivenа cilijаrnim epitelom, čijа je
osnovnа ulogа filtrirаnje i vlаženje vаzduhа. Mehаničke nečistoće, iz udаhnutog
vаzduhа, sа zаdržаvаju u usnoj i nosnoj šupljini nа ovlаženom epitelu odаkle se
mehаničkim putem odsrаnjuju iz nosа i ustiju (kаšljаnjem, kijаnjem, pljuvаčkom i
nosnom slinom) ili gutаnjem. Sluz sа „uhvаćenim“ česticаmа se pokreće jedаn
sаntimetаr u minuti do konаčnog izbаcivаnjа ili gutаnjа. U nosu i ustimа vаzduh se
zаgreje i zаšiti vodenom pаrom, pre nego stigne u plućа. Kаdа bi čovek udisаo kroz
običnu cev, suv i hlаdаn vаzduh koji dopire u donje delove plućа pogodovаo bi rаzvoju
infekcije. Vаzduh koji ulаzi kroz nosne šupljine je bolje filtrirаn vаzduh od onogа koji
ulаzi kroz ustа. Zаto lekаri sаvetuju dа se disаnje kаd god je to moguće obаvljа preko
nosа.
