UNIVERZITET U BEOGRADU
SAOBRAĆAJNI FAKULTET
-osnovne akademske studije-
ZAVRŠNI RAD
TRANSPORT
ELEKTRONSKOG OTPADA
mentori:
prof. dr Vojkan Jovanović
student:
prof. dr. Branko Milovanović Milica Lukičić
Beograd, maj 2013.
Završni rad
Rezime
Elektronski otpad je otpad koji najbrže raste i nema tendenciju usporavanja. Iz tog razloga
treba se posvetiti smanjenjenju elektronskog otpada, odnosno njegovim pravilnim
odlaganjem i tretmanom. Nepravilno postupanje sa tim otpadom predstavlja opasnost po
životnu sredinu jer neki od aparata koji postaju otpad, sadrže supstance kao što su olovo,
hrom, živa i ako se ovi metali nepravilno tretiraju i odlažu oni dospevaju u zemljište, vodu i
vazduh i time direktno utiču na zdravlje ljudi. Zbog zaštite zdravlja ljudi i životne sredine,
prevoz elektronskog otpada mora se vršiti pod uslovima i na način koji je određen Zakonom
o upravljanju otpadom i drugim propisima. Istaknuti su i načini klasifikacije elektronskog
otpada jer klasifikacija, odnosno da li je otpad opasan ili ne, ima odlučujuću ulogu u
postupanju sa njim. Cilj rada je da se detaljno opišu svi procesi koji prethode transportu
elektronskog otpada, kao što su pakovanje, skladištenje, rukovanje i izbor i karakteristike
vozila koja prevoze ovaj otpad.
Ključne reči:
Transport,
Elektronski otpad, Generisanje otpada, Upravljanje otpadom
Abstract
Electronic waste is the fastest-growing a has no tendency to slow dawn. Should therefore, be
given to reducing electronic waste and its proper disposal and treatment. Improper handling
of this wasteposes a threat to the environment becouse some of the devices that become
waste, contain substances such as lead, chromium, mercury and if theses metals are
improperly treated and put away those due to soil, water and air thus directlz affect the health
of people. Becouse of the protection of health of people and environment, transportation of
electronic waste must be carried out of, under the conditions and in the manner prescribed by
the law on waste management an other regulations. Highlighted ways classification of
electronic scrap for classification or whether the waste is dangerous or not, has a decisive role
in dealing with it. Final cause ot this work is to detail the description of the processes that
precede the transport of electronic waste such as packaging, storage, handling and the
selection and characteristich of vehicles transporting the waste.
Key words:
Transport, Electronic waste, Waste generation, Waste management
1
Završni rad
Spisak tabela
Tabela 1. Lista grupe
..............................................................................................................
9
Tabela 2. Elektronski otpad u Katalogu otpada
...................................................................
10
Tabela 3. Broj preduzeća koji je uvozio električne i
elektronske uređaje u 2010. godini
...................................................................
17
Tabela 4. Količina uvezenih električnih i elektronskih
proizvoda u 2010. godini
...................................................................................
17
Tabela 5. Količina električnih i elektronskih proizvoda
na tržištu u 2010. godini
...................................................................................
18
Tabela 6. Karakteristike viljuškara KMT 1016
....................................................................
30
Tabela 7. Karakteristike viljuškara KMT 1025
....................................................................
30
Tabela 8. Zakonska regulativa koja se odnosi na e-otpad
....................................................
36
3
Završni rad
Spisak slika
Slika 1. Elektronski otpad
.................................................
Error: Reference source not found
Slika 2. Opasne supstance po okolinu i zdravlje ljudi
...........................................................
13
Slika 3. Dijagram međusobnih odnosa funkcionalnih
elemenata u sistemu upravljanja otpadom
..................................................................................................................................................20
Slika 4. Neki od uređaja koji čine elektronski otpad.............................................................21
Slika 5. Skladiste za odlaganje monitora...............................................................................24
Slika 6. Skladište za elektronski otpad...................................................................................25
Slika 7. Nalepnica za obeležavanje e-otpada.........................................................................26
Slika 8. Nalepnica na električnom uređaju............................................................................26
Slika 9. Paletizovanje elektronskog otpad.............................................................................26
Slika 10. Drvena ravna paleta ................................................................................................ 27
Slika 11. Bure za pakovanje sitnijeg otpada...........................................................................27
Slika 12. Kontejneri za pakovanje e-otpada............................................................................28
Slika 13. Skladište e-otpada sa opremom za manipulisanje..................................................29
Slika 14. Manipulativna oprema.............................................................................................29
Slika 15. KMT viljuškar 1016.................................................................................................30
Slika 16. KMT viljuškar 1025.................................................................................................30
Slika 17. Kombi vozilo za sakupljanje e-otpada.....................................................................31
Slika 18. Tegljač......................................................................................................................32
Slika 19. Poluprikolica............................................................................................................ 32
Slika 20. Kamion sa grajferom................................................................................................32
Slika 21. Evropske direktive...................................................................................................34
Slika 22. Prateći list za opasan otpad......................................................................................42
4
Završni rad
Upravljanje otpadnim materijama se u Srbiji obavlja u skladu sa Zakonom o upravljanju
otpadom („Sl. Glasnik RS“ br. 36/09 i 88/10) kojim se uređuju vrste i klasifikacija otpada,
odgovornosti i obaveze u upravljanju otpadom, organizovanje upravljanja otpadom,
upravljanje posebnim tokovima otpada, uslovi i postupak izdavanja dozvola, prekogranično
kretanje otpada, izveštavanje o otpadu i baza podataka, finansiranje upravljanja otpadom,
nadzor, kao i druga pitanja.
Cilj manipulisanja elektronskim otpadom je uspostavljanje sistema za odvojeno sakupljanje
električnog i elektronskog otpada. Potrebno je da bude razvrstan na osnovu kategorije EE
otpada radi njegove dalje upotrebe, zbrinjavanja i zaštite životne sredine i zdravlja ljudi.
U radu je pažnja posvećena transportu elektronskog otpada, a cilj je detaljna analiza prevoza,
kao i svih procesa koji prethode prevozu, kao što su pakovanje, skladištenje, manipulisanje,
priprema dokumentacije i sl.
Rad je sastavljen iz sledećih poglavlja:
osobine i klasifikacija otpada,
karakteristike elektronskog otpada,
način prikupljanja i pripreme za transport elektronskog otpada,
zahtevi koji se odnose na utovar, istovar, skladištenje i opremu za manipulisanje,
izbor i karakteristike transportnog sredstva za transport elektronskog otpada,
prateća dokumentacija.
6
