1
1
7. PROCESNO PROJEKTIRANJE
2
2
●
smješten je izme
ñ
u razvoja procesa i detaljnog (strojarskog) projektiranja ili
projektnog inženjeringa
●
primarni zadatak procesnog inženjeringa je da znanja ste
č
ena o nekom procesu kroz
istraživa
č
ke radove i industrijsku praksu preto
č
i u inženjersko rješenje procesa
proizvodnje.
Osnovni elementi procesnog inženjeringa:
●
Izrada projektnog zadatka
●
Sinteza, optimizacija i oponašanje procesnih shema
●
Dimenzioniranje procesnih ure
ñ
aja.
7. Procesno projektiranje (Procesni inženjering)
4
4
Podaci o vremenu:
●
maksimalne brzine i u
č
estalost udara vjetra radi projektiranja temelja
●
glavni smjerovi vjetra radi planiranja rasporeda postrojenja
●
relativna vlažnost zraka radi projektiranja sustava za sušenje zraka, rashladnih
tornjeva
●
maksimalne i minimalne temperature radi predvi
ñ
anja izolacije, projektiranja
rashladnih i ogrjevnih sustava
●
koli
č
ine padalina (minimalne i maksimalne, prosje
č
ne godišnje i sezonske) radi
dimenzioniranja odvodnih kanala
●
dubine zamrzavanja tla radi odre
ñ
ivanja minimalne dubine temelja i projektiranja
betonskih vodova pod zemljom.
Podaci o terenu:
●
nosivost tla
●
mape s visinskim kotama.
5
5
●
blok sheme
●
procesne sheme ili sheme procesnih tokova
●
mehani
č
ka shema procesnih vodova
●
kombinirane procesne i mehani
č
ke sheme
●
mehani
č
ke sheme pomo
ć
nih sredstava
●
specijalne sheme i dijagrami.
7.2. Sinteza, optimizacija i oponašanje procesnih shema
Procesna shema je vizualizacija razmatranog procesa i predstavlja dijagram procesnih
koraka i njihovu me
ñ
usobnu povezanost. Na temelju dobro definirane procesne sheme
može se provesti simulacija procesa i predvidjeti ponašanje procesa prije njegove izvedbe,
odnosno predvidjeti procesni parametri (protok, sastav, tlak, temperatura...) na temelju
kojih se mogu utvrditi utrošci sirovina i energije, kapaciteti potrebne opreme i dr.
Procesna shema služi i kao sredstvo za komuniciranje izme
ñ
u stru
č
njaka koji sudjeluju u
izradi procesnog i projektnog inženjeringa.
Danas su u uporabi sljede
ć
e sheme:
7
7
Procesne sheme ili sheme procesnih tokova (engl. Process Flowsheet)
Sadrže sljede
ć
e podatke i informacije:
●
sve jedinice glavne opreme ozna
č
ene simbolom i koja je po svom obliku prepoznatljiva.
Istovrsna oprema se ozna
č
ava istim simbolom. Svaka oprema ima broj
č
anu oznaku koja
ozna
č
ava redoslijed u shemi, konstrukcijski materijal, glavne funkcije
●
usmjerenost strujanja materijala i
energije od ureñ
aja do ure
ñ
aja
●
to
č
ne podatke o procesnim fluidima, njihov sastav, gusto
ć
u
●
podatke o p, T, te informacije o radnom ciklusu ili veli
č
ini šarže.
Mehani
č
ke sheme procesnih vodova
Predstavljaju centralni izvor podataka za sve projektne grupe za izradu glavnih i
pomo
ć
nih cjevovoda, razvoda, instrumenata, i dr.
Cjevovod je sklop sastavljen od
niza me
ñ
usobno povezanih cijevi, naj
č
eš
ć
e cilindri
č
nog oblika s pripadaju
ć
im
elementima kao što su kompenzatori, ventili, kontrolni i mjerni ure
ñ
aji, prirubnice i
ostali pomo
ć
ni elementi. Shematski prikazuje pomo
ć
u P&ID dijagrama (engl. Piping
and Instrumentation Diagram), koji prikazuje funkcionalnu shemu cjevovoda s
potrebnim pomo
ć
nim ure
ñ
ajima.
