JU MSŠ „Gračanica“
Mula Mustafa Bašeskija 7, 75320 , Gračanica
MATURSKI RAD IZ KLINIČKE MEDICINE
EDEM PLUĆA
Mentor: Učenik/ca:
Prof. Adisa Džinić Lejla Ibraković
Gračanica, mart 2018. Godina
1. UVOD
Plućni edem - ozbiljan patološko stanje povezano sa masivnim izlaz transudat ne upalnih
prirodu kapilara u intersticijuma pluća, a zatim u alveole. Proces dovodi do smanjenja
funkcija alveola i kršenja razmene gasa, razvija se hipoksija. Sastav gasa u krvi značajno se
menja, koncentracija ugljen-dioksida se povećava. Pored hipoksije, dolazi do jakog
ugnjetavanja CNS funkcija. Višak normalnog (fiziološkog) nivoa intersticijalne tečnosti
dovodi do pojave edema.
U interstitiumu postoje: limfni sudovi, elementi vezivnog tkiva, međularna tečnost, krvni
sudovi. Cijeli sistem je prekriven visceralnom pleurozom. Razdvojene šuplje cijevi i cijevi su
kompleksi koji čine pluća. Cijeli kompleks je uronjen u interstitiume. Interstitium se formira
plazma koja izlazi iz krvnih sudova. Zatim se plazma apsorbuje natrag u limfne sudove koji
ulaze u šuplju venu. Takvim mehanizmom, medćelijska tečnost isporučuje kiseonik i
neophodne hranljive materije ćelijama, uklanja metaboličke proizvode.
Kršenje količine i odliva međularne tečnosti dovodi do plućnog edema (slika 1.):
kada je povećanje hidrostatičkog pritiska u krvnim sudovima pluća prouzrokovalo
povećanje intercelularne tečnosti, pojavio se hidrostatski edem;
povećanje se dogodilo zbog prekomjerne filtracije plazme (na primjer: sa aktivnošću
zapaljenskih medijatora) pojavljuje se edem membrane.
(slika 1.) „Plućni edem“
U zavisnosti od brzine prelaska intersticijske faze edema na alveolar, procjena je pacijentovog
stanja. U slučaju hroničnih bolesti, otok se razvija gladak, češće noću. Takav edem je dobro
ograničen drogama. Edem povezan sa nedostacima mitralnog ventila, infarkta miokarda,
lezija plućne parenhima se brzo povećava. Stanje se pogoršava brzo. Edema u akutnoj formi
ostavlja vrlo malo vremena za reakciju.
1.1 Podjela edema pluća
Prema
uzroku
nastanka edem (otok) pluća se dijeli na:
Srčani ili kardiogeni edem pluća
. (slika 1.1.)
(Kardiogeni edem je uvijek posljedica
akutnog otkazivanja lijeve komore, obaveznog stagnacije krvi u plućima. Infarkt
miokarda, srčani defekti, angina pektoris, arterijska hipertenzija, otkaz lijeve komore
glavni su uzročnici kardiogenih edema. Da bi se povezao edem pluća sa hroničnom ili
akutnom srčanom insuficijencijom, mjeri se kapilarni pritisak pluća. U slučaju
kardiogenog tipa edema, pritisak se povećava iznad 30 mm Hg. Čl. Kardiogeni edem
provocira transdukciju tečnosti u intersticijski prostor, a zatim u alveole. Napadi
intersticijalnog edema primećuju se noću (paroksizmalna dispneja). Pacijent nema
dovoljno vazduha. Auskultacija određuje teško disanje. Dihanje se povećava prilikom
izdvajanja. Zagušivanje je glavni znak alveolarnog edema
.
)
(slika 1.1) „Srčani ili kardiogeni edem pluća.“
Nesrčani, nekardiogeni, alveolarni edem pluća
. (slika 1.1.2)
(To se javlja zbog povećane vaskularne propustljivosti i visoke filtracije tečnosti kroz zid
plućnih kapilara. Sa velikom količinom tečnosti, rad plovila pogoršava. Tekućina počinje da
popunjava alveole i razmjena plina je poremećena
.)
OBLIK
UZROCI
MEHANIZAM NASTANKA
N
es
rč
an
i e
de
m
p
lu
ća
Inhalacija otrova
Kontuzija pluća
Aspiracija stranog sadržaja
Pneumotoraks
Reperfuzijska povreda pluća
Utapanje (
davljenje
)
Višestruke transfuzije krvi
Teške infekcije
Politrauma
Neurogeni poremećaji
Zloupotreba
lekova i psihoaktivnih supstanci
Strano telo u disajnim putevima
Arterijske malformacije
Hantavirusni plućni sindrom
Visinska bolest
Akutni hemoragični pankreatitis
Hiperoksija
Opekotine
Masna embolija
Inhalacija otrovnih gasova para i aerosola lako
isparljivih tečnosti (hlor, sumpor - dioksid, bojni otrovi)
Snažna povreda bilo kog uzroka (
teška saobraćajna
nesreća
)
Udesni prodor (
aspiracija
) stranog sadržaja u pluća,
(iz želuca, tečnosti ili hrane u toku jela ili vode u
toku davljenja)
Reekspanzija pluća nakon povrede grudnog koša ili
obimne torakocenteze
Bakterijske i virusne infekcije (
upala pluća, grip itd
)
Reperfuzija nakon postpulmonalne
tromboendartektomije (
hirurško uklanjanje tromba
)
ili transplantacije pluća
Subarahnoidalno krvarenje (
hemoragija
)
Određene vrste lekova, zloupotreba droge
Gornja opstrukcija disajnih puteva, odnosno edem
izazvan negativnim pritiskom u plućima
Uspon na planinu ili kod udesa u vazduhoplovstvu,
povremeno izaziva visinski edem pluća
Nekontrolisano udisanje kiseonika duže od 48 časova,
pri njegovoj koncentraciji u udahnutom vazduhu većoj
od 60%.
(Tabela 1.2.1)
2. PATOFIZIOLOGIJA
Plućni edem je abnormalna akumulacija tečnosti u intersticijalnom ili alveolarnom prostoru
pluća. Nakupljanje tečnosti nastaje iz više razloga, ali se može objasniti kao posljedica
ometanja normalnog obima kretanja i izjednačavanja pritiska tečnosti u plućima. To
podrazumjeva promjene u hidrostatskom ili onkotskom pritisku oko alveolarne membrane u
intersticijumu ili zbog promjene propustljivosti alveolarne membrane, što u takvim uslovima
omogućava da se tečnost kreće iz kapilaranog u alveolarni prostor u alveolama.
