FTN Novi Sad
Katedra za motore i vozila
Teorija kretanja drumskih vozila
Prijanjanje i klizanje
PRIJANJANJE I KLIZANJE
PRIJANJANJE I KLIZANJE
FTN Novi Sad
Katedra za motore i vozila
Teorija kretanja drumskih vozila
Prijanjanje i klizanje
Uslov kotrljanja to
č
ka
“TRENJE”
→
PRIJANJANJE IZME
Đ
U TO
Č
KA I PODLOGE
• Kulonovo trenje – uproš
ć
en matemati
č
ki model, važi za kruta tela tj.
nedeformabilne materijale
• Ne važi za gumu
• Guma
→
“PRIJANJANJE”
F
T
> 0
⇒
USLOV KOTRLJANJA
FTN Novi Sad
Katedra za motore i vozila
Teorija kretanja drumskih vozila
Prijanjanje i klizanje
Prijanjanje - terminologija
Lat. “ADHAESIO” – prijanjanje, privla
č
nost
PRIJANJANJE
PRIJANJANJE
⇔
⇔
ADHEZIJA
ADHEZIJA
“PRIJANJANJE”
– MERA
KONTAKTA PNEUMATIKA I
PODLOGE U
TANGENCIJALNOM PRAVCU
“MOLEKULARNA ADHEZIJA”
–
SILA PRIVLA
Č
ENJA MOLEKULA
RAZLI
Č
ITIH MATERIJALA
→
JEDNA OD KOMPONENATA
“PRIJANJANJA”
zna
č
enje u izu
č
avanju vozila
zna
č
enje u fizici
“ADHEZIJA”
FTN Novi Sad
Katedra za motore i vozila
Teorija kretanja drumskih vozila
Prijanjanje i klizanje
guma
put
v
molekularna
adhezija
deformacija
(“histerezis”)
Mehanizmi koji se suprotstavljaju relativnom klizanju gumenog
segmenta u odnosu na podlogu
Mikroneravnine puta
Mehanizam prijanjanja gume
*)
*)
materijal
Š
Š
TA SPRE
TA SPRE
Č
Č
AVA KLIZANJE GUME PO PODLOZI?
AVA KLIZANJE GUME PO PODLOZI?
FTN Novi Sad
Katedra za motore i vozila
Teorija kretanja drumskih vozila
Prijanjanje i klizanje
Mehanizam prijanjanja
Dolazi do deformacije i “zaklinjavanja” – suprotstavljanje
unutrašnjeg trenja u materijalu (gumi) deformacijama
2. komponenta: histerezis
Sile pri nailasku na neravninu su zbog unutrašnjeg trenja ve
ć
e nego
pri silasku sa neravnine – rezultuju
ć
a reakcija podloge je usmerena
suprotno od smera relativnog klizanja
F
H
=
Σ
F
Hi
Ukupna sila histerezisa jednaka je sumi pojedina
č
nih dejstava
na svim mikroneravninama podloge u kontaktu sa gumom
Izvor:
P. Haney: The Racing & High-Performance Tire
