DIPLOMSKI RAD
Tema: Bankarske i nebankarske finansijske institucije
PREDMET: Bankarstvo
Mentor:
Student:
Bankarske i nebankarske finansijske institucije
1
UVOD
Pod pojmom
finansijska institucija
podrazumijevamo posrednike u prenosu sredstava između
suficitarnih i deficitarnih transaktora.
Finansijske institucije pružaju finansijske usluge svojim klijentima i članovima i služe kao
posrednici između onih koji imaju višak novca i onih kojima je novac potreban. One, u suštini,
omogućavaju protok novca u zemlji.
Razlikuju se od ostalih nefinansijskih institucija po tome što posluju sa nematerijalnom-
finansijskom imovinom.
Novčana sredstva prikupljaju:
a) primanjem oročenih novčanih depozita na transakcijskim računima
b) uzimanjem kredita
c) izdavanjem zadužnica
d) emisijom hartija od vrijednosti (zbog formiranja vlastitog kapitala)
e) prodajom polica osiguranja i udjelom u investicijskim fondovima
Prikupljena sredstva plasiraju najviše u obliku kredita, kupovinom vrijednosnih papira i druge
investicije. Većina finansijskih institucija predstavljaju finansijske posrednike jer nabavljaju
novčana sredstva kreirajući novčana potraživanja investitora prema sebi, a zatim ih plasmanima
pretvaraju u vlastita potraživanja prema svojim dužnicima. Pored njih, u finansijske institucije
ubrajamo i brokersko- dilerske kuće, investicione banke, konsalting i menadžment agencije iz
oblasti finansija.
Bankarske i nebankarske finansijske institucije
2
1. POJAM FINANSIJSKE INSTITUCIJE
Finansijske institucije
1
(
engl. Financial institutions, njem. Finanzinstitutionen
) su posrednici
na finansijskom tržištu.
Definišu se kao posrednici u transferu sredstava između suficitarnih i deficitarnih. Njihov
zadatak je prikupljati novčana sredstva te plasirati ih u finansijske plasmane. Na prikupljene
novčane depozite ona plaća kamate te usmjerava tako prikupljena sredstva u raznovrsne kredite,
pružajući i novčane usluge. Finansijske institucije prikupljaju novčana sredstva u obliku depozita,
u ulozima na transakcione račune, emisijom hartija od vrijednosti, uzimanjem kredita, uplatom
članarina, prodajom polica osiguranja itd.
1.1. Funkcije finansijskih institucija
Funkcije finansijskih institucija su:
-Posredovanje u procesu indirektnog finansiranja
-Pružanje usluga u procesu direktnog finansiranja
-Smanjenje rizika negativne selekcije
-Smanjenje rizika zloupotrebe (moralni hazard)
-Minimiziranje transakcionih troškova
Mehanizmi smanjivanja rizika negativne selekcije:
-Državna regulacija
-Obezbjeđenje zajma (zaloga i neto imovina dužnika)
-Privatne finansijske analize
-Finansijsko posredovanje
1
ŠABIĆ, A. Financijska teorija i praksa, 2006.
Bankarske i nebankarske finansijske institucije
4
Ovako prikupljena sredstva plasiraju u kredite, dionice, obveznice, državne vrijednosne papire,
stranu valutu, te realna dobra.
Finansijski posrednici bitno doprinose razvoju tržišta kapitala, jer doprinose sljedećem:
Jačanju konkurencije na finansijskom tržištu
Stimulaciji finansijskih inovacija
Jačanju korporativnog upravljanja
Vrše pritisak za osavremenjivanje tržišne infrastrukture
Najpoznatiji finansijski posrednik jeste banka, a pored nje su značajne i štedne depozitne ustanove,
osiguravajuće kompanije, penzioni fondovi, fondovi tržišta novca, te investicioni fondovi
zajedničkih ulaganja.
Slika br.1 Tok sredstava kroz finansijski sistem
