Niš, jul 2015. godina
UDRUŽENJE ZDRAVSTVENIH RADNIKA I SARADNIKA NIŠAVSKOG OKRUGA
,, E D U K A ”
www.eduka.co.rs
Štampani materijal za rešavanje testa znanja
PRVA MEDICINSKA POMOĆ POMOĆ – KOMUNIKACIJA I SARADNJA
Pripremili:
Mr. sci. dr Danijela Cvetković
dr Lucija Mitić Hristov
dipl ecc vms Danijela Nešić
vms Vesna Jocić
PRVA MEDICINSKA POMOĆ – KOMUNIKACIJA I SARADNJA
December 30, 1899
[3]
1.1. OSNOVNI PRINCIPI PRVE POMOĆI
Humanost
-
Spasilac štiti život, zdravlje i obezbeđuje poštovanje ljudske ličnosti.
-
Unapređuje uzajamno razumevanje, prijateljstvo i saradnju sa povređenim ili
obolelim.
Nepristrastnost
-
Spasilac ne pravi razliku prema narodnosti, rasi, verskim ubeđenjima, klasi ili
političkom mišljenju.
-
Nastoji da ublaži stradanja pojedinaca, rukovođen samo njihovim potrebama, dajući
prvenstvo najhitnijim slučajevima.
Nezavisnost
-
Spasilac je nezavisan delujući u skladu sa principima prve pomoći.
Dobrovoljnost
-
Spasilac dobrovoljno pomaže unesrećenima i obolelima bez želje za sticanje koristi.
Jedinstvo
-
Spasilac prema Zakonu o zdravstvenoj zaštiti mora pružiti prvu pomoć unesrećenima
ili obolelima u bilo kom trenutku i na bilo kom mestu na teritoriji Republike Srbije.
Univerzalnost
-
Koncept da vozači, u ulozi spasioca, dele jednaka prava i dužnosti da se međusobno
pomažu, je univerzalan.
PRVA MEDICINSKA POMOĆ – KOMUNIKACIJA I SARADNJA
December 30, 1899
[4]
2. NAJČEŠĆE POVREDE KOD LJUDI
Povreda (trauma)
je nasilno oštećenje tela (zdravlja), izazvano isključivo dejstvom
spoljašnjih faktora, za razliku od oboljenja, kao prirodnog oštećenja zdravlja, koje se razvija
spontano, pod uticajem kako spoljašnjih (egzogenih), tako i unutrašnjih (endogenih) činilaca.
Ako se ljudsko telo sudari sa drugim (humanim, živim ili neživim) telom, kinetička energija
sudara može da izazove različite povrede (лат.
trauma
), rane (лат.
vulnus
) i u najgorem
slučaju iznenadnu smrt. Zato se povreda definiše i kao ...
"telesno oštećenje na organskom nivou, koje nastaje kao posledica akutnog izlaganja energiji
(mehaničkoj, toplotnoj , električnoja , hemijskoj ili zračenju ) u opsegu koji prelaze prag
fiziološke tolerancija. U nekim slučajevima (npr. davljenje, gušenje, smrzavanje), povreda
proističe iz insuficijencije vitalnih elemenata"
...
Koncepcija savremene urgentne medicine nalaže da zbrinjavanje povreda što pre započne na
mestu povređivanja, i da ekipa koja započinje zbrinjavanje povređenog, postupa prema
jedinstvenoj dijagnostičkoterapijskoj doktrini, tako da je svaka sledeća faza, do konačnog
izlečenja povrede (traume), samo logičan medicinski nastavak prethodne faze.
2.1. VRSTE POVREDE I MEHANIZAM NASTANKA
2.1.1. Klasifikacija povreda
Povreda se prema svom izgledu osobinama, i etiološkom faktoru (načinu) na koji su nanesene
dele se na:
1. Mehaničke povrede
Mehaničke, povrede su telesne povrede koje nastaju dinamičkim ili statičkim dejstvom
mehaničke sile;
Dinamičko dejstvo sile
, nastaje prilikom sudara mahaničkog oruđa (mehaničkog tela) i
ljudskog tela bilo da se jedno od ova dva tela kreće prema drugom, ili se kreću oba
istovremeno. Dinamičko dejstvo sile karakteriše njeno kratkotrajno dejstvo, pri čemu
PRVA MEDICINSKA POMOĆ – KOMUNIKACIJA I SARADNJA
December 30, 1899
[6]
c) Povrede izazvane bukom, vibracijama i ultrazvukom
d) Povrede zračenjem
Su povrede izazvane dejstvom jonizujućeg zračenja, mikrotalasnog zračenja,
elektromagnetnog zračenja, ultraljubičastog zračenja.
Slika 1. Radijacione povreda nakon nuklearne eksplozije u Japanu 1945
3. Asfiktične povrede
Asfiktične povrede nastaju usled nasilnog poremećaja disanja i razvrstavaju se u dve osnovne
grupe prema mehanizmu nastanka ovih povreda;
a) Povrede koje nastaju zapušenjem disajnih puteva (
sufokacije
)
Zapušenje nosa i usta
Zapušenje ždrela i grkljana
Zapušenje dušnika i dušnica
Utopljenje.
b) Povrede koje nastaju stezanjem (
strangulacije
)
Zagušenje - stezanje vrata šakom odnosno šakama
Zadavljenje - stezanje vrata omčom koju zateže neka živa ili neživa sila
Vešanje - stezanje vrata omčom koju pasivno zateže težina sopstvenog tela
Stezanje ili pritisak na grudni koš.
