UNIVERZITET U BEOGRADU
FAKULTET POLITIČKIH NAUKA
DIPLOMSKI RAD
Mentor: Student:
Prof. dr Milan Petričković Vesna Ljubić
835/01
Beograd, 2013
UTICAJ VASPITNE FUNKCIJE PORODICE NA SOCIJALIZACIJU DECE
2
3.1.
Biološko-seksualna i emotivna
funkcija
.............................................................26
3.2.
Reproduktivna
funkcija
.......................................................................................27
3.3.
Ekonomska
funkcija
............................................................................................29
3.4.
Funkcija pružanja
zaštite
.....................................................................................31
3.5.
Vaspitna i obrazovna
funkcija
............................................................................32
4.0
Vaspitanje kao oruđe porodične socijalizacije
..........................................................42
4.1.
Osnovno vaspitanje u
porodici
.....................................................................42
4.2.
Moralno vaspitanje u
porodici
.....................................................................44
4.3. Autoritet u funkciji vaspitanja u
porodici
....................................................50
4.4. Stil vaspitanja ...............................................................................................49
5.0.
Zaključak
......................................................................................................................53
6.0.
Literatura
.....................................................................................................................57
UVOD
4
Porodica je nezamenljiva sredina u kojoj se čovek formira kao ličnost,
u kojoj živi zadovoljavajući neke od svojih najbitnijih potreba koje samo u
porodici i mogu da se zadovolje. Porodica je takva društvena zajednica za
kojom svaki pojedinac oseća potrebu, jer su ciljevi koji se u njoj ostvaruju
temelji celokupnog čovekovog života i zbog toga je ona najsvestranija i
najjedinstvenija skupina od vitalnog značaja za svakog člana društvene
zajednice.
Porodica je u današnje vreme suočena sa brojnim teškoćama i problemima
kako bi se održala i ispunila pretpostavljene funkcije i očekivanu ulogu.
Promene koje se odvijaju velikom brzinom u svim segmentima savremenog
društva ostavljaju značajne posledice na stanje, razvoj, ulogu i mesto
porodice u društvu. Svakako najznačajnija pojava našeg vremena jeste
globalizacija. Globalizacija donosi neke pozitivne elemente u razvoju
savremenog društva, ali i dosta negativnih posledica po različite socijalne,
etničke i kulturne grupe. Sve to ostavlja tragove na položaj porodice kao
primarne društvene grupe i osnovne ćelije društva, kako se prema
klasičnom poimanju određuje porodica.
Sledeća globalna pojava koja je uticala na promenu oblika, položaja i uloge
savremene porodice jeste kriza patrijarhalnih društvenih odnosa i njima
imanentnog sistema vrednosti.
Patrijarhalna društva i patrijarhalni sistem vrednosti počinje ubrzano da se
menja, posebno u razvijenim zemljama i zemljama tranzicije. Partrijarhalni
stil i način života počinje da se „ osipa ” čak i u onim zemljama koje su ga
uporno i tvrdokorno branile i održavale, kao što su arapske zemlje, azijske,
afričke i latinoameričke zemlje. Kriza i predstojeći slom
„ patrijarhalizma ” donosi brojne izazove i iskušenja pred savremenu
porodicu.
Savremena porodica rađala se postepeno u procesu nastanka kapitalističkog
društva i industrijske revolucije i formirala se pod uticajem
industrijalizacije, urbanizacije i opšteg tehničkog progresa pa se njen
nastanak vezuje za formiranje radničke klase i sloja tehničke i humanističke
inteligencije. Od proizvodne porodica se transformisala u potrošačku
društvenu grupu.
5
ustanove braka po tome što porodična zajednica može postojati i
funkcionisati uspešno i izvan okvira društveno dozvoljenih i sankcionisanih
formi. Članovi porodice su povezani mnogostrukim vezama.
Porodica se obično definiše prema funkcijama, a pet, u litaraturi, najčešće
spominjane funkcije porodice jesu biološko-seksualna i emotivna funkcija,
reproduktivna funkcija, ekonomska funkcija, funkcija pružanja zaštite,
vaspitna i obrazovna funkcija.
Socijalne funkcije porodice usmerene su na podizanje, zaštitu, vaspitanje i
socijalizaciju dece. Način na koji se formiraju komponente ličnosti od
najranijeg detinjstva ostavlja trajan pečat na svakog pojedinca.
Da bismo razumeli značaj savremene porodice u razvoju ličnosti,
objasnićemo njene najčešće spominjane funkcije a posebno vaspitnu
funkciju, kao i neke njene karakteristike i razvoj kroz istoriju.
1.0. POJAM PORODICE
Opšta definicija porodice glasi:
„ Grupa individua objedinjena krvnim srodstvom ili na osnovu bračne veze,
u kojoj pojedinci zajednički žive. Sa psihološke tačke je bitno da ona
obezbeđuje sigurnost, osećanje pripadanja i emocionalnu bliskost. U zdravoj
porodici vlada briga za druge članove i altruizam “.
U porodici se stvaraju temelji fizičkog, intelektualnog, moralnog, radnog i
estetskog vaspitanja, u njoj se formira ličnost koja će ziveti i raditi u
određenom društvu.
7
