U ovom radu će se prikazati čime sve Novalja kao turistička destinacija raspolaže. Analiziraće
se kvalitet turističkih usluga. Cilj ovog istraživanja je da pokaže prednosti i nedostatke
turističkih usluga i da li postojeći nivo usluga zadovoljava potrošače

Predmet ovog rada jeste

istraživanje kvaliteta turističkih usluga koje Novalja kao turistička destinacija pruža.

Osnovne polazne pretpostavke-hipoteze

Hipoteza je misaona pretpostvka o predmetima koji se istražuju, o njihovim svojstvima,
sastavu, funkciji, stanju i odnosu sa drugim predmetma.Hipoteze daju odgovor o problemu koji
se istražuje.Ona treba da bude adekvatna predmetu istraživanja, poverljiva i potvrđena
određenim teorijsko-praktičnim postupkom.

U ovom radu postavljene su sledeće hipoteze:

H1- Novalja je mesto sa velikim brojem smeštajnih jedinica

H2- Specifično mesto sa zabavnim ponudama

H3- Karakterističan reljef i kvalitetne plaže

H4- Centar poslovnog turizma

1.1

Prirodni i izgrađeni resursi

Prema postojećoj teritorijalnoj podeli grad Novalja u sastavu je Ličko-senjske županije, a po
prostornom položaju čini njen jedini ostrvski deo. Jugoistočnim rubnim delom grad Novalja
graniči sa Zadarskom županijom i Opštinom Kolan. Područje grada Novalje obuhvata 10
naselja i to: Casku, Gajac, Kustiće, Lun, Metajnu, Novalju, Potočnicu, Staru Novalju, Vidaliće
i Zuboviće. Prostire se na oko 37 km dužine u smeru jugoistok – severozapad, te oko 7,5 km
širine središnjeg dela u smeru jugozapad - severoistok. Područje grada Novalje sa površinom
od 93,36 km2 čini tek 1,74% površine Ličkosenjske županije, a oko trećinu ( 32,8%) površine
ostrva Pag

1.2

Prirodni resursi-stanje

Prirodni resursi - stanje posebnosti i značaj grada Novalje uveliko su determinisani njegovim
"ostrvskim karakterom". Naime ostrva kao specifični društveni, ekonomski i ekološki sastavi
predstavljaju  prirodno  bogatstvo  od  neprocenjive  vrednosti  za  svaku  zemlju,  pa  tako  i  za
Republiku  Hrvatsku.  Grad  Novalja  smešten  na  ostrvu  Pagu,  ističe  se  kvalitetom  prirodnih
resursa  i  okoline,  što  predstavlja  značajnu  odrednicu  njegovog  dosadašnjeg  i  budućeg
privrednog razvitka. Posebno se mogu naglasiti prirodni resursi na području Luna, Zrća i Caske,
Straška,  te  Paških  stena  u  Velebitskom  kanalu.  Ovi  lokaliteti  predstavljaju  deo  kulturnih  i
prirodnih vrednosti Ličko-senjske županije i Republike Hrvatske, pa su delom već registrovani
kao  zaštićena  područja  kulturne  baštine  Hrvatske.  Potencijalnu  mogućnost  za  eventualno
snabdevanje stanovništva vodom predstavljaju izvori povezani sa rezervama podzemne vode.
Izdašnost  tih  izvora  zavisi  od  sabirne  površine  i  od  karaktera  stena  iz  kojih  izlaze.  U
Novaljskom polju registrovan je samo jedan izvor, dok se uz padinu prema Staroj Novalji javlja
više manjih izvora. Izvor Škopalj u Novaljskom polju je kaptiran za vodovod Novalje. U naselju
Metajna postoji jedno od najjačih vrela na ostrvu. Vrelo je vezano uz rasad usled kojeg eocenski
odnosno  krečnjački  vapnenci  leže  na  fliškim  laporima.  Sabirno  područje  izvora  je  vapneno
zaleđe, a eocenski fliš služi kao barijera na čijem kontaktu voda izlazi na površinu. Zajednička
karakteristika ovih izvora je da su malog kapaciteta, (Škopalj daje oko 8 litara vode u sekundi),
a javljaju se na kontaktu fliša i kvartara ili se cede iz pukotina u peščenjacima. Sabirno područje
za izvore je kvartar, a delom i fliš i vapneno područje.

Bezić H., Strategija privrednog razvitka grada Novalje, Ekonomski fakultet Rijeka, grad Novalja, 2010, str. 9.

1.2.2

Reljef

Reljef Ličko-senjske županije je vrlo dinamičan i raznovrstan, a čine ga tri posebne celine. Prva
je Velebitski planinski niz koji se pruža 100 km kroz županiju, s visinom od 1757 metara. Druga
je reljefna celina Zapadnolička uvala, smeštena između Velebita, Kapele i Ličkog sredogorja,
a treća ostrvo Pag. Prostorni raspored te tri celine uslovljava da poprečni profil županije ima
izgled galerije. Primorski reljefni niz čine ostrvo Pag, niži pojas velebitske padine s podgorskim
podom, te njen srednji deo sa dolinskim pregibom između 800 i 900 metara nadmorske visine.
Lički niz čine polje Gacke (ispod 450 metara nadmorske visine), zaravni srednje Like (ispod
550 metara nadmorske visine) i Velebitska padina.

Topografska kapa županije je hrbat severnog, srednjeg i većeg dela južnog Velebita, čiji
planinski niz dominira celim tim prostorom, a najviši mu se deo odlikuje izvanrednim vidicima.

Zahvaljujući  tektonskom  razvoju,  prevladavajućem  vapnenačkom  sastavu  podloge  i  vlažnoj
klimi, na širem području Velebita i Like nastalo je mnogo pećina i jama. U tom svojevrsnom
hrvatskom  speleološkom  parku nalazi  se  najveća turistička pećina Hrvatske i  najdublja jama
jugoistočne Evrope. Reljefnu raznovrsnost upotpunjuje i hidrološko bogatstvo, sadržano u 433
kilometra morske obale, te znatnoj količini i raznovrsnosti slatkih voda. Vrednost županijske
obale  tim  je  veća  što  je  zbog  zanemarivog  onečišćavanja  te  izrazitog  delovanja  prirodnih
pročišćivača vazduha - bure, i vode - vrela, to najčišći deo Jadrana.

Među slatkovodnim objektima najprivlačnija su Plitvička jezera koja se nalaze na
severoistočnom rubu županije. Potom sledi Gacka, koja se ubraja u najpoznatije ostrvske vode
na svetu. Posebno su privlačna njena vrela, zaštićena kao geografski i geološki spomenik
prirode. Tu je i reka Lika, po dužini prirodnog toka druga po veličini ponornica u Evropi.

Slika 2: Plitvička jezera

Izvor: www.lineams.rh

Preuzeto sa: www.lickosenjska.com

1.2.3

Vegetacija

Zbog "susreta" kontinentalne i mediteranske klime, na području Grada Novalje nalaze se šume
belog  graba  i  hrasta  medunca  (carpinetum  orientalis  croaticum)  te  šume  crnike  (quercetum
ilicis)  koja  na  jugozapadnim  delovima  stvara  karakterističan,  mediteranski  ugođaj.  Nešto
kvalitetnije šumske površine nalaze se na jugozapadnim padinama Luna između Tovarnela i rta
Sakarata, kod uvale Dubac, kod  Straška, te  na području Zrća.  Povoljnija područja za razvoj
vegetacije  su  flišne  ravnice  u  dolinama,  povoljne  za  razvoj  poljoprivrede,  uglavnom
vinogradarstva  te  blaže  jugozapadne  padine  ostrva  delimično  obrasle  termofilnom  šumom.
Poljoprivredne  površine  nalaze  se u plodnim ravnicama oko Caske,  Kustića i Metajne, te  na
prostoru Novaljskog i Lunjskog polja. U poljoprivrednom pejzažu karakteristični su vinogradi,
izgrađeni  na  blagim  terasama.  U  voćnjacima  pretežno  se  gaje  smokve  i  bademi,  a  na  širem
području Grada uzgajaju se masline. Najznačajnije kulture maslina nalaze se u područjima od
Tovarnela preko Luna i Gagera do Novalje, oko Stare Novalje te oko Gajca i Škuncinih stanova.
Radi  svoje  specifičnosti  i  lepote  pojedini  delovi  maslinjaka  na  Lunu  proglašeni  su  1963.g.
posebnim botaničkim rezervatom. Temeljem ''Zakona o zaštiti prirode'' (NN 70/2005.) Lun -
nalazište divlje masline proglašeno je posebnim rezervatom (pretpostavlja se da neke imaju i
više od  dve  hiljade  godina).  Vinogradarstvo je u  prošlosti  bila jedna  od najznačajnijih grana
privrede ovog područja. Vinova loza je zastupljena na gotovo svim plodnim površinama koje
smo naveli, a vino se proizvodi uglavnom za vlastitu potrošnju. Obala je vrlo razuđena, pa je
uticaj  mora  na vegetaciju ostrva  izražen.  Stenovita  severoistočna  obala, izložena jakoj buri i
soli, krševita je i bez ikakve vegetacije. Visoki predeli ostrva uglavnom su krševiti i bez jače
vegetacije.

Slika 3: Vegetacija

Izvor: www.visit-lika.com

Bezić H., Strategija privrednog razvitka grada Novalje, Ekonomski fakultet Rijeka, grad Novalja, 2010, str. 11.

1.2.5

Izgrađeni resursi-stanje

Urbana središta predstavljaju mesta koncentracije stalnog i povremenog stanovništva, urbanih
funkcija i specifičnih privrednih aktivnosti. To se posebno odnosi na Novalju koja je glavno
središte jedinice lokalne samouprave, u manjoj meri na naselja Lun, Jakišnica, Stara Novalja i
Zubovići,  Metajna  te  naselje  Gajac  koji  sezonski  obavlja  funkciju  lokalnog  centra.  Prirodni
značaj i prednosti jugozapadnog obalskog dela Grada Novalje (vegetacijski bogatijeg i turistički
atraktivnijeg,  zaštićenog  od  neprijatne  bure),  doprinele  su  razvoju  stambenih  i  turističkih
naselja. Naselje Novalja tradicionalno je središte ovog dela ostrva, a s obzirom na različitost
urbanih  funkcija  i  sadržaja  javne  namene  za  potrebe  lokalnog  stanovništva  i  turista,  danas
predstavlja  središte  lokalne samouprave.  Potrebe lokalnog  stanovništva severozapadnog  dela
ostrva (potez Lun - Potočnica) osim u Novalji, kao centru lokalne samouprave, zadovoljavaju
se  i  u  naselju  Lun,  manjem  lokalnom  središtu  kome  u  turističkoj  sezoni  gravitira  do  2000
korisnika. Naselje Stara Novalja, smešteno u istoimenoj uvali, takođe predstavlja manje lokalno
središte.  Obeležje  naselja  Stare  Novalje,  Gajca  i  Vidalića  je  dominantni  udeo  povremenog
stanovništva,  i to  prvenstveno zbog velikog  broja  smeštajnih apartmanskih jedinica. Tako je
primera  radi  u  naselju  Gajac  na  svega  0,34  km2  prostora  prema  popisu  iz  2001.godine  bilo
izgrađeno 635 stanova na registrovanih 56 stanovnika. To znači da je bilo izgrađeno 11,3 stana
po stanovniku, ili 30,2 po domaćinstvu, što je oko 10 puta više od izgrađenih stanova u odnosu
na broj stanovnika i domaćinstava u naselju Lun iste godine. Jugoistočni deo jedinice lokalne
samouprave - naselja Vidalići-Kustići-Zubovići-Metajna gravitira prema naselju Zubovići, kao
još jednom manjem lokalnom središtu.

Bezić H., Strategija privrednog razvitka grada Novalje, Ekonomski fakultet Rijeka, grad Novalja, 2010, str. 14.

1.2.6

Izgrađenost prostora

Kod  stambene izgradnje  dominiraju individualne  građevine, dok u  naselju Novalja postoje i
višestambene  građevine  i  to  prvenstveno  u  objektima  namenjenim  povremenom  stanovanju.
Osim u Novalji,  višestambene  građevine  namenjene povremenom  stanovanju karakteristične
su i za već navedena naselja Stara Novalja, Vidalići i Gajac. Od ukupnog broja stanova njih
15%  namenjeno  je  obavljanju  poslovnih  delatnosti,  prvenstveno  ugostiteljsko-turističkih.
Visina  izgradnje  kreće  se  u  rasponu  od  P+1+Pot  do  P+2+Pot,  ali  nažalost  postoje  i  više
građevine, koje se nikako ne uklapaju u ostrvski ambijent i tradicionalnu arhitekturu Grada, te
predstavljaju ne samo primer negativne stambene izgradnje, nego i estetsko ograničenje Grada
kao poželjne turističke destinacije.

Prema službenoj statistici (SLJH, popis stanovništva 2001.godine), ukupna stambena izgradnja
2001. godine iznosila je 5168 stanova  od  čega je 2630 ili 51%  bilo u naselju Novalja.  Sledi
naselje Gajac s 12% udela u ukupnom broju stanova, te Stara Novalja sa 11%. Posebnost Grada
Novalje je izrazito veliki udeo stanova za povremeno korišćenje. Od ukupnog broja izgrađenih
stanova, 2001. godine samo 38,7% bilo je namenjeno stalnom stanovanju, a ako se posmatra
kategorija nastanjeni stanovi (bez povremeno nastanjenih i napuštenih), njihov je udeo svega
22,5% u strukturi ukupno izgrađenih stanova. Stambenih jedinica za privremeno korišćenje bilo
je 2378, odnosno 46% u odnosu na ukupan broj stanova na području Grada Novalje. U naselju
Novalja ukupno je 2001. godine bilo 2630 stanova, od čega 51% za stalno stanovanje, a samo
27% stalno nastanjenih. U Staroj Novalji struktura je još "nepovoljnija", od 589 stanova njih
113  ili  19%  bili  su  namenjeni  stalnom  stanovanju,  a  samo  85  stanova  ili  14%  su  stalno
nastanjeni. Ovakvi pokazatelji upućuju na opredeljenje Grada Novalje na masovni, apartmanski
turizam sa svim njegovim pozitivnim i negativnim posledicama za privredu, uticaj na prostor i
okolinu, te dugoročni kvalitet života domaćeg stanovništva. Poređenja radi, iste 2001. godine
naselje Mali Lošinj sa 6296 stanovnika imalo je ukupno 3616 stanova, ili 0,57 stana/stanovniku,
dok je  mesto Novalja imalo 1,3  stana po  stanovniku,  odnosno 128%  više  u odnosu  na  Mali
Lošinj. Ukoliko bi iz ovih podataka izostavili naselje Gajac, koje je izgrađeno isključivo kao
apartmansko turističko naselje, a koje ima 635 stanova za povremeno stanovanje, dolazimo do
nešto povoljnijih rezultata za Grad Novalju.

Osim prema broju stanova, i pokazatelji izgrađene stambene površine ukazuju na opredeljenje
Grada prema apartmanskom turizmu. Od ukupno izgrađene stambene površine 359.717 m2 ,
površina  stanova za  stalno korišćenje iznosi 43,8%, a  samo 30%  površina  stalno nastanjenih
stanova,  dok  površina  stanova  sa  povremenim  korišćenjem  iznosi  44,5%  ukupne  stambene
površine.  Ovakvu  orijentaciju  lokalnog  stanovništva  na  izgradnju  velikog  broja  stanova  za
odmor odredili su turistički trendovi i pomanjkanje visokokomercijalnih hotelskih kapaciteta u
turističkoj ponudi.

Bezić H., Strategija privrednog razvitka grada Novalje, Ekonomski fakultet Rijeka, grad Novalja, 2010, str. 14.

1.2.8

Objekti društvenih delatnosti

Objekti  društvenih  delatnosti  odnose se  na  mrežu građevina  državnog  i  županijskog interesa
koji  imaju  javne  funkcije:  uprava  i  pravosuđe,  vaspitanje  i  obrazovanje,  kultura,  sport  i
rekreacija, zdravstvo, socijalna zaštita, verske zajednice, udruženje građana, političkih stranaka
i  drugih  organizacija.  Postojeće  institucije  uprave  i  pravosuđa  (Kancelarija  državne  uprave,
Poreska  uprava,  Državna  geodetska  uprava  -  katastar,  Županijska  ured  za  građevinarstvo,
Hrvatski  zavod  za  penzijsko  osiguranje, Hrvatski  zavod  za  zdravstveno  osiguranje, Hrvatski
zavod za zapošljavanje, Prekršajni sud, Opštinski sud – katastarski deo), lokacijom i površinom
udovoljavaju potrebama građana. Biblioteka i čitaonica, Centar za kulturu i regionalni arhiv su
kulturne  institucije  od  posebnog  značaja  za  razvijanje  opšte  kulture  i  stepena  obrazovanja
stanovništva.  Prostornim  planom  Ličko-senjske  županije  određeno  je  da  se  biblioteke  i
čitaonice  nalaze u  gradovima: Gospiću, Otočcu, Senju i Novalji  i u  svim  važnijim lokalnim
centrima. Postojeća biblioteka i čitaonica u gradu Novalji deluje kao samostalna institucija, a
lokacijski i prostorno njih devetnaest zadovoljava uslove. Centar za kulturu i Sabirni arhivski
centar u Novalji nalaze se u istoj zgradi te također zadovoljava sve uslove. Muzeji su kulturne
i naučne ustanove od posebnog značaja za promovisanje vrednosti lokalnih tradicija.

Prostornim  planom  Ličko-senjske  županije  određeno  je  da  se  muzeji  nalaze  u  Gradovima:
Gospiću, Otočcu, Senju i Novalji i u Opština Plitvička Jezera. Muzej kao registrirana ustanova
nalazi se u Zvonimirovoj ulici u Novalji u sklopu kojeg deluje i arheološka zbirka Stomorica.
Pozorišta,  scenski  prostori  i  bioskopi  su  kulturne  institucije  od  posebnog  značaja  za  razvoj
dramske,  filmske  i  muzičke  kulture  stanovništva.  Za  sada  ovakve  kulturne  aktivnosti  Grad
Novalja ima tokom letnje  sezone  na letnjoj pozornici (Novaljski trijatar, Novaljsko  muzičko
leto,  Letnji  bioskop  Hollywood).  U  projektu  Novaljska  šumica  predviđena  je  izgradnja
amfiteatra koji će zameniti sadašnju letnju pozornicu. Potrebno je osigurati prostor da se ove
manifestacije mogu izvoditi tokom cele godine i za amatersko pozorište u Novalji. Za sada se
u  zimskim  mesecima  koristi  samo  prostor  Pastoralnog  centra.  Vaspitanje  i  obrazovanje
organizovani su kroz nekoliko ustanova. Deca predškolskog uzrasta pohađaju Dečiji vrtić Carić
koji se nalazi u Novalji. Osnovno školsko obrazovanje odvija se u Osnovnoj školi A. G. Matoša
u Novalji sa područnim školama u Lunu, Jakišnici, Metajni, Zubovićima i Kolanu. U Novalji
deluje  i  Osnovna  muzička  škola  Mirković.  Primarna  zdravstvena  zaštita  mora  se  odvijati
prostorno  prošireno.  Novoizgrađeni  Dom  zdravlja  lokacijom  i  površinom  u  potpunosti
zadovoljava uslove. Određeni oblici sekundarne zdravstvene zaštite (sanatorijumi) te posebni
oblici medicinske rehabilitacije povezane sa sportskom rekreacijom predviđene su Prostornim
planom Ličko-senjske županije na području Novalje. Socijalna zaštita prema Prostornom planu
Ličko-senjske  županije vodiće  se u ustanovama u Gospiću, koji treba postati glavno  središte
dok ostala središta trebaju takođe imati neke od institucija socijalne zaštite, prvenstveno za stare
i  nemoćne.  Planira  se  izgradnja  doma  penzionera  (starih  i  nemoćnih)  unutar  građevinskog
područja naselja Novalje.

Bezić H., Strategija privrednog razvitka grada Novalje, Ekonomski fakultet Rijeka, grad Novalja, 2010, str. 18.

VIZIJA RAZVOJA TURIZMA DESTINACIJE NOVALJA

Prirodna karakteristike Novalje, očuvanost prirode, tradicija u turizmu, ribarstvu i poljoprivredi
osnovna su polazišta za izradu vizije razvoja Novalje. Tragom polazne osnovice postavlja se
vizija  razvoja  Novalje:  Grad  Novalja  je  prepoznatljiva  turistička  destinacija  sa  očuvanim
prirodnim  lepotama,  tradicionalnim  vrednostima  istorijske  i  prirodne  baštine.  Novalja  je
privredno  središte  ostrva  Paga  integrisano  u  savremene  evropske  trendove.  Grad  zabave  i
kulture otvoren za nove trendove i ideje. Grad po meri čoveka.

Vizija Grada Novalje počiva na već uspostavljenim odnosima na tržištu, opštoj percepciji ovog
područja od strane lokalnog stanovništva, turista i ostalih posetioca te isticanju specifičnosti
odnosno elemenata koji razlikuju Novalju od konkurencije. Važna komponenta u razvoju
Novalje je turizam, koji predstavlja okosnicu privrednog razvitka. Stoga je opravdano posebno
istaknuti i viziju razvoja turizma u Novalji.

Novalja je turistička destinacija:

•

u kojoj se osećate kao da ste se vratili samome sebi

•

koja nudi vekovne masline, netaknutu prirodu, stare običaje

•

u kojoj možete zaroniti u kristalno čisto more i posmatrati ostatke prošlosti i živi
podmorski svet

•

u kojoj se nudi široka ponuda kulture, sporta i zabave za mlade

Novalja kao turistička destinacija može se diferencirati na tržištu kao ostrvska destinacija koja
pruža nebrojene užitke svima i onima koji traže mir, prirodu i kristalno more, ali i onima koji
teže za kulturnim, sportskim i zabavnim događanjima.

Bezić H., Strategija privrednog razvitka grada Novalje, Ekonomski fakultet Rijeka, grad Novalja, 2010, str. 87.

Bezić H., Strategija privrednog razvitka grada Novalje, Ekonomski fakultet Rijeka, grad Novalja, 2010, str. 88.

dobar obrok, ostale su konstantna. U samom centru na preslatkom Trgu Brščić, ponosno stoji
bronzana skulptura Kate sa rubljem u vedru na glavi, večno stremeći ka morskoj, prastaroj veš
mašini. Stotinjak metara dalje u pločniku ucrtana je ruža vetrova, koja uvek nepogrešivo
pokazuje koji u tom trenutku duva. Za nas kontinentalce je pravo otkriće kada stanemo u centar
i osetimo dodir strujanja vazduha. Čak i nevešti će znati kao stari morski vukovi, čitajući natpis.

Mladima je uvek na umu prvo Zrće, rajska plaža koja noću postaje poligon „di džej“ atilama,
koji paklenim zvucima dovode do usijanja svetsku publiku. Ranoranioci na kupanju će sresti
izmučene ali srećne „hune“ koji bauljaju ka gradu na neophodnu reanimaciju. U toku dana
deluje kao da postoje paralelni svetovi na ovom području. Za „srednje mlade“ postoji sijaset
konoba, bašti i lokala gde se svira dobra muzika ili sluša ista sa ozvučenja. Iste večeri možete
spojiti sve. Na dva punkta u savršeno uređenom auto kampu Straško (gde se nalazi i istoimena
plaža) uz zvuke rafiniranog benda „Venus“ možete plesati, posle 23h otići na rivu, do hostela
Big Yellow House na fjužn-zabava pod otvorenim nebom ili diskoteke „Cocomo“, a posle
svega tu je Zrće do svitanja.

Slika 7: Rajska plaža

Izvor: www.visit-pag.com

Najjači adut je bistri Jadran sa čarobnim i raznovrsnim plažama, za svačiju dušu i ukus. Ima ih
mnogo a ovde ću pomenuti samo neke. Zrće je šljunkovito, sa diskotekama Aquarius, Calypso,
Papaya i mnoštvo manjih kafića za zabavu. More je osvežavajuće zbog ponornice koja se tu
uliva.  Planjka  je  prekrivena  finim  peskom,  topla  je  i  plitka  i  odlično  uređena.  Idealna  za
porodice  sa  malom  decom.  Raspolaže  s  ugostiteljskom  ponudom  i  raznim  sportsko
rekreativnim  sadržajima. Od leta 2004. plaža ima Plavu  zastavu.  Straško  sa istoimenim auto
kampom, nalazi se južno od Novalje, u uvali otvorenoj prema pučini, u prekrasnoj borovoj šumi

Preuzeto sa: http://klubputnika.net

sa puno prirodnog hlada. Duga je oko 1,5 km, nešto je kamenitija od ostalih, a takav je i ulaz u
more, ali  se  nakon nekoliko  metara dolazi  na peskovito  dno. Takođe ga krasi  Plava  zastava.
Sveti duh je peščano - šljunkovita plaža u sklopu privatnog autokampa "Sveti duh". Polovina
je rezervisana za nudiste. Ručica je neotkrivena peščana plaža do koje se dolazi kroz slikoviti
predeo  zvan  Kanjon  kod  Metajne.  Pleni  čistim  prozirnim  morem  i  prekrasnim  mesečevim
pejzažem. Caska plaža, gde je pristup moru mahom peščan, a ulaz u more šljunkovit, morsko
se dno vrlo strmo spušta što plažu čini izrazito dubokom. Na plaži postoji ugostiteljska ponuda
i rekreativni sadržaji. Avanturisti će pronaći na stotine malih uvala koje mogu biti lična oaza.
Čak  i  ako  se  ne  zaputite  na  neku  egzotičnu  destinaciju,  krećući  se  levo  i  desno  od  centra
usidrićete se na neki dok koji će biti samo vaš, a slučajni kupač može samo da vam ulepša mir
i  ćarlijanje  maestrala.  Novalja  uz  sve  kvalitete  ima  jedan  koji  je  nemerljiv,  a  to  je  osmeh  i
ljubaznost meštana. Dovoljno je proći ulicama ili rivom i prožeće vas pozitivna energija. Osećaj
da ste i sami deo tog podneblja olakšava sve ostalo. Verujem da će svi koji do sada nisu imali
priliku, uskoro upoznati ovaj dragulj Dalmacije. Za to je samo dovoljno otpevati „Novalju vali
valjaju“ kao mantru i put pod noge.

Preuzeto sa:

http://www.danas.rs

2.3

Turističke ponude

Smeštajna ponuda



Brz i nedovoljno usmeravan rast smeštajnih kapaciteta (apartmani)



Kvalitativno neujednačena ponuda



Nepovoljna struktura smeštajnih kapaciteta



Nedostatak kvalitetne hotelske ponude



Velik deo kapaciteta porodičnog smeštaja u vlasništvu nerezidenata



Uniformnost/bezličnost značajnog dela porodičnog smeštaja



Niska iskorišćenost smeštaja



Izrazita sezonalnost poslovanja

Ostala turistička uslužna ponuda



Međunarodno atraktivna klupska scena



Jednolična ugostiteljska ponuda (dominacija objekata brze hrane i kafe barova)



Nezadovoljavajuća ponuda aktivnosti



Nezadovoljavajuća ponuda kulturnih sadržaja



Nedostatak složenih turističkih proizvoda



Izrazita sezonalnost poslovanja



Niska prosečna potrošnja po danu boravka



Nemogućnost uspostave turističkog lanca vrednosti

Najbolje ocenjeni elementi ponude



Kvalitet mora/plaža



Karakterističan reljef



Kvalitet kamp ponude (Straško)



Zabavna ponuda



Broj smeštajnih jedinica

Preuzeto sa: http://www.likaplus.hr

Plaže u Novalji

Caska

Caska se nalazi oko 2,5 kilometra istočno od Novalje, na mestu gde se nekad nalazio rimski
grad, a koji je prema legendi potonuo u potresu u 4. veku.

Plaža Caska je delom šljunkovita, delom peščana, a na njoj se nalaze i ugostiteljski objekti. Od
Caske možete i do Zrća, a pešice vam treba svega desetak minuta.

Slika 9: Caska plaža

Izvor: www.ivankacaska.com

Preuzeto sa: http://www.putovnica.net

Straško

Plaža Straško nalazi se otprilike jedan kilometar južno od Novalje i takođe ima Plavu zastavu.
Duga je oko 1,5 kilometar, a okružena je gustom borovom šumom. Sama plaža ima kamenu
podlogu, a more je vrlo ugodno za kupanje. Na plaži Straško nalazi se i istoimeni kamp,
zahvaljujući kojem plaža obiluje brojnim sadržajima.

Slika 11: Straško plaža

Izvor: www.novalja-pag.com

Preuzeto sa: http://www.putovnica.net

Zrće

Zrće je definitivno najpopularnija plaža na ostrvu, glavni mamac za mlade i sve željne dobrih
izlazaka. Udaljena otprilike dva kilometra od središta Novalje, na svoju šljunkovitu površinu
odjednom može primiti i nekoliko hiljada kupača, što je u špici sezone i vrlo česta slika. Plaža
je puna sadržaja.

Možete isprobati bungee jumping s dizalica ispred kluba Papaya, voziti jet ski, igrati nogomet
u kavezu (cageball), a malo izvan plaže je platforma za wakeboardanje, tj. daskanje pri kojem
ste pričvršćeni za pokretnu žicu. Zaista, za svakoga ponešto!

Zrće poseduje i Plavu zastavu, što vam garantuje čistu i plažu i more. Dakle, ne trebate se bojati
da ćete na prepodnevnom kupanju naleteti na ostatke sinoćnjeg provoda. Naime, oko 5-6 sati,
kad se svi klubovi zatvore, plaža se čisti od svih boca, opušaka i sličnih ostataka, tako da je
ubrzo u istom stanju kao i pre zabave.

U popodnevnim satima, kad se ekipa oporavi od izlaska i počne masovnije okupljati, započinju
tzv. after beach partiji. Muzika trešti sa svih strana, a Aquarius obično ima i voditelja/voditeljicu
koji pokušavaju podići atmosferu. Stoga, ako tražite mir i kakvu-takvu tišinu, u to je doba bolje
zaputiti se na neku od drugih novaljskih plaža.

Slika 11: Plaža Zrće

Izvor: www.apartmani-ivek.com

Preuzeto sa: http://www.putovnica.net

Zabavna ponuda

Ski lift

Jedan od najnovijih i najmodernijih liftova za skijanje na moru u Evropi. Dužina sajle od 600m
i prosečne visine 10m daće vam poseban osećaj u skijanju ma moru u wakeboardingu. Sve što
je potrebno za prvi start možete pronaći kod nas. Potrebna je samo dobra volja i želja za novim
iskustvom.

Biciklizam i biciklističke staze

Preko 115km dugih mountin bike staze i lepota krajolika zadovoljiće ljubitelje biciklizma.
Biciklizam je već odavno u aktivnoj ponudi turista koji posećuju ostrvo Pag. Uređeno je ukupno
14 biciklističkih staza i to:

•

Vodice - Sveti Jerolim - Gajac - Škunca

•

Slana staza, Stari grad – Gorica

•

Stari grad – Košljun

•

Ptica – Veliko blato

•

Smokvica

•

Prutna

•

Dubrovnik

•

Šimuni – Uvala Girenica

•

Kolan

•

Kamenolom

•

Novaljsko polje

•

Vinske staze

•

Caska – Metajna – kanjon Ružica

•

Novalja – Lun

Slika 14: Staza Novalja-Lun

Izvor: autor

Preuzeto sa: http://www.novalja.info

Izleti

Nacionalni park Kornati

U središnjem delu Jadrana, smestila se jedna zasebna i po mnogočemu posebna skupina ostrva
nazvana  Kornati.  Zbog  izuzetnih  prirodnih  lepota,  zanimljive  geomorfologije,  velike
razuđenosti  i  naročito  bogatih  biocenoza  morskog  ekosastava,  godine  1980.  veći  deo
Kornatskog  akvatorija  proglašen  je  nacionalnim  parkom.  Danas  NP  "Kornati"  zauzima
površinu  od  oko 220 km2 i uključuje ukupno 89  ostrva,  ostrvaca i hridi  s približno 238 km
obalske crte. I pored ovog, relativno velikog broja ostrva, kopneni deo parka čini tek manje od
1/4 ukupne površine, dok je sve ostalo morski ekosastav.

Nacionalni park Plitvička jezera

Prirodna  svojstva  područja  Nacionalnog  parka  Plitvička  jezera,  posebnost  i  osetljivost  tog
jedinstvenog  fenomena,  zaslužuju  punu  pažnju  naših  posetioca.  Rekreativni  vid  boravka  i
zadivljenost  lepotom  krajolika  koji  osvaja  svojom  prirodnom  raznovrsnošću  i  skladnošću
oblika i boja u bilo kojem delu godine, utemeljen je na mnogim međusobno zavisnim prirodnim
obeležjima. U Nacionalnom parku Plitvička jezera pregrade između jezera, preko kojih padaju
prekrasni slapovi i slapići nastaju na poseban prirodan način.

Nacionalni park Slapovi Krke

Nacionalni park je prostrano, pretežno neizmenjeno područje izuzetnih i višestrukih prirodnih
vrednosti, a obuhvata jedan ili više sačuvanih ili neznatno izmenjenih ekosastava. Namena mu
je prvenstveno naučna, kulturna, vaspitno-obrazovna i rekreativna, a turističke delatnosti u ulozi
su  posećivanja  i  razgledanja.  Nacionalni  park  «Krka»  proglašen  je  1985.  god.  i  sedmi  je
Nacionalni  park  Hrvatske.  Smešten  je  u  celosti  na  području  Šibensko-kninske  županije,  a
obuhvata površinu od 109 km2 uz tok Krke: dva kilometra nizvodno od Knina do Skradina i
donji tok Čikole. Reka Krka izvire u podnožju planine Dinare, 3,5 km severoistočno od Knina
podno 22 m visokog, zimi bučnog a leti bezvodnog Topoljskog slapa, Velikog buka ili Krčića
slapa.  Dužina  slatkovodnog  vodotoka  je  49.Značajne  pritoke  reke  su  Krčić,  Kosovčica,
Orašnica, Butišnica i Čikola s  Vrbom.  Sa svojih  sedam  slapova i ukupnim padom od 242 m
Krka je prirodni i kraški fenomen.

Ronjenje

Paška uvala pogodna je i sigurna za ronjenje, posebno u plićim i središnjim delovima uvale.
Strujanje mora nije jako, a takođe nema ni velikih oscilacija u temperaturi mora. Ne
preporučujemo ronjenje na izlazu iz Paške uvale jer je na tom mestu strujanje mora jače, a nema
zaklona u slučaju dolaska nevremena (nevere).

Preuzeto sa: http://www.novalja.info

ANALIZA KVALITETA TURISTIČKIH USLUGA NOVALJE

Turističke usluge su heterogene sa stanovništva, prostora i vremena,  stoga se proces pružanja
turističkih  usluga  mora  posmatrati  jedinstveno  kroz  obezbeđenje  sinhronizovanosti  ovog
procesa u pogledu kvaliteta, vremena i prostora. Sa stanovništva razvoja turizma, potrebno je
težiti  obezbeđenju  kvalitetne  turističke  usluge  u  celini,  jer  to  obezbeđuje  i  optimalno
zadovoljenje  potreba  domaćih  i  stranih  turista  s  jedne  strane,  kao  i  ostvarivanje  povoljnih
rezultata učesnika kao i zadovoljenju turističkih potreba, s druge strane.

Određivanje značenja i suštine kvaliteta u uslužnom sektoru daleko je kompleksnije nego kod
tradicionalnih fizičkih opipiljivih dobara. Osnovno kod shvatanja kvaliteta u uslužnom
kontekstu je to što se pri njegovom definisanju i utvrđivanju polazi od potrošača, odnosno od
njegovog shvatanja i poimanja kvaliteta. Iz ovog proizilazi da je kvalitet sposobnost proizvoda
ili usluga da ispuni ili nadmaši očekivanja potrošača.

Usluge u turizmu moraju zadovoljiti potrebe turista i usled toga treba da budu sinhonizovane
teritorijalno i vremenski kako bi u celini obezbedili jedinstvo procesa zadovoljavanja potreba
turista.

Kvalitet turističkih usluga se ocenjuje prilikom njegovog korišćenja/pružanja i potrošači
procenjuju stepen kvaliteta kroz svoju satisfakciju, dakle dominantan je aspekt potrošača.

Novalja kao turistička destinacija nudi kvalitetne plaže, kvalitetne kamp ponude, zabavne
ponude, raspolaže velikim brojem smeštajnih jedinica. Turistička ponuda Zrća je izuzetno
važna za turistički razvoj Novalje.

Stavovi o party turizmu mladih u Novalji su da dve trećine stanovnika smatra da party turizam
omogućava međunarodnu prepoznatljivost Novalje kao turističke destinacije, a svaki drugi da
je potražnju koju generira takva vrsta turističkog proizvoda moguće nadomestiti drugim
segmentima. Manje od polovine smatra da je moguće unaprediti kvalitet party turizma, kao i da
je moguć suživot party turizma i ostalih turističkih proizvoda. Oko trećine stanovnika smatra
party turizam neizostavnim segmentom turističke ponude te da je razvoj ove vrste turističkog
proizvoda povećao njihov kvalitet života. Otprilike svaki peti stanovnik ocenio je party turizam
dovoljnim generatorom turističkog razvoja.

Svakako najpoznatija plaža na ostrvu Pagu je u uvali Zrće. To je velika uvala pokraj Novalje,
na severoistočnom delu ostrva. Plaža je takođe šljunkovita, poznata je u svetskim razmerama
kao raj za mlade partijanere željne dobre zabave. Na plaži je nekoliko izvrsnih klubova u kojima
ples i zabava traju celi dan do kasnih večernjih sati. Plaža nudi vrlo veliku ponudu dodatnih
sadržaja pa tako i bungee jumping za one najhrabrije. Ovde leti znaju biti velike gužve i jako je
važno biti isklesanog tela i okićen najnovijim modnim dodacima jer ovo je mesto na koje se
dolazi videti i biti viđen.

Zrće je jedna od najljepših novaljskih, ali i hrvatskih plaža. Šljunkovita plaža belih oblutaka
smeštena je na severoisočnom dijelu otoka Paga u uvali Zrće, udaljena od Novalje 2 km.

Sekulović N., Kvalitet usluga i satisfakcija potrošača u turizmu, Univerzitet Singidunum, Beograd, 2009. str. 4.

Institut za turizam., Analiza stavova stanovnika grada Novalje o razvoju turizma u destinaciji, Zagreb, 2013. str. 10.

http://www.topdestinacije.hr

Okružena je borovom šumom i velikim parkiralištem. U špicu sezone na plažu može stati i do
nekoliko hiljada kupača.

Na samoj plaži možete se uključiti u rekreacijske i zabavne sadržaje kao što su: odbojka na
pesku, skuteri na vodi, sky lift, spuštanje toboganom... Možete unajmiti plovilo, ležaljke,
suncobrane i uživati u ugostiteljskoj ponudi.

Plaža Zrće je fenomen hrvatskog turizma, hrvatska Ibiza, gdje zabava traje 24 sata.
Najpopularniji klubovi za nezaboravnu zabavu su Aquarius, Papaya i Kalypso.

Kalypso je najstariji klub, otvoren 1987. smešten uz more u prekrasnoj borovoj šumi. Tokom
dana idealan je za lenčarenje, a uveče za lude provode.

Slika 16: Klub Kalypso

Izvor: www.zrce.eu.

Preuzeto sa: http://www.visitnovalja.hr

Preuzeto sa: http://www.putovnica.net

Aquarius, blizu Papaye, ima otvoreni deo s bazenom i zatvoreni deo u sredini. Ima bife i
piceriju. Svi ti klubovi poznati su po žestokoj house muzici, hip-hopu, r'n'b…. Animiraju vas
go-go plesači i plesačice dan i noć.

Aquarius i Papaya celo leto organizuju festivale uz poznata imena, kao što su Armin van
Buuren, Swedish House Mafia, Tiesto, Joris Voorn, Niki Belucci, David Morales, SOS, Paul
Van Dyk...

Slika 18: Klub Aquarius

Izvor: www.novaljaparey.hr

Preuzeto sa: http://www.putovnica.net

Zrće je tokom sezone s Novaljom povezano gradskim autobuskom linijom koja vozi svakih
30 minuta.

Veliki broj mladih turista iz celog sveta dolazi u Novalju radi 24-satnih programa na našoj
najvećoj plaži Zrće. Programe na Zrću organizuju tamošnji klubovi pa za sve informacije
posetite njihove internet stranice:

Klub Aquarius
www.aquarius.hr

Klub Kalypso
www.kalypso-zrce.com

Klub Papaya
www.papaya.com.hr

Pored navedenih klubova postoje i festivali koji se organizuju svako leto na plaži Zrće (Spring
Break, Hideout, Loveweek, Fresh Island, Sonus). Većina posetilaca su strani turisti iz Engleske,
Nemačke, Italije, Francuske. Zahvaljujući velikom broja turista koji dolaze na festivale, grad
Novalja već sada “živi”od toga, a u budućnosti će sigurno festivali zauzeti značajan deo bitne
privredne grane za ovu regiju-turizma.

Preuzeto sa: http://www.visitnovalja.hr

3.1.1

Hoteli

Hotel je ugostiteljski objekat za  smeštaj u kojem  se  pružaju usluge  smeštaja, ishrane i  pića i
druge  usluge  uobičajene  u  ugostiteljstvu,  sa  najmanje  10  smeštajnih  jedinica.  Hotel  je
funkcionalna  celina  koju  čini  jedna  građevina,  deo  građevine  sa  odvojenim  pristupom  i
posebnim ulazom,  horizontalnim i  vertikalnim komunikacijama  ili  više  prostorno  odvojenih,
ali funkcionalno povezanih građevina.

Kada je reč o hotelima kao najpoznatijim i najrasprostranjenijim objektima za pružanje usluga
smeštaja, treba reći da mnogi autori ističu posebnost usluga u hotelu, koje se pre svega odnose
na  visok  kvalitet  usluge  smeštaja,  personala  i  uređenja  prostora,  kao  i  na  zadovoljavanje
savremenih zahteva putnika. U tom smislu, hotel mora da odgovori na određene navike putnika,
kao što su visoka kultura stanovanja i ishrane i u tom pogledu obezbedi odgovarajući kvalitet
usluge,  poslovnost  i  savremeno vođenje  objekta (Kosar, 2002). Težeći  da  izdvoji  hotel, kao
posebnu  vrstu  ugostiteljskog  objekta  za  smeštaj  i  diferencira  ga  od  drugih  objekata  koje
nominalno pružaju istu vrstu usluge, Međunarodno udruženje vlasnika hotela je 1926. godine
donelo  odluku  o  minimumu  zajedničkih  karakteristika  svakog  objekta  koji  pretenduje  da  se
zove hotelski. Te zajedničke karakteristike se odnose na: organizaciju i upravljanje u funkciji
usluge  smeštaja  visokog  kvaliteta,  smeštaj  i  ishranu  kao  predmete  delatnosti,  arhitekturu  i
uređenost  prostora  u  i  oko  objekta,  naglašenu  sanitarnu  i  higijensku  bezbednost  i  zaštitu  od
požara, uređenost soba za izdavanje uz postojanje odgovarajućeg broja zajedničkih prostorija i
sanitarnih  čvorova  izvan  komercijalnih  soba,  odgovarajuću  površinu  soba  i  njihovu
opremljenost, uslužno i tehničko osoblje i  na opremljenost kuhinjskog bloka po  savremenim
prehrambeno-tehničkim i sanitarno-higijenskim standardima (Kosar, 1993).

Kategorizacija hotela

Kategorizacija hotela se vrši prema Pravilniku o razvrstavanju, kategorizaciji i posebnim
standardima ugostiteljskih objekata. Hoteli visokih kategorija moraju zadovoljiti određene vrlo
visoke standarde.

Dve zvezdice

Hoteli ocenjeni sa dve zvezdice su obično oni hoteli kojima upravljaju sami vlasnici. Ovakav
hotel najčešće ima dva do četiri sprata a odlikuje se nešto prisnijom, porodičnom atmosferom.
Smešteni  su u blizini jeftinijih atrakcija, glavnih raskrsnica cesta i nadomak javnog  prevoza.
Nameštaj  i  ostali  sadržaji  su  čisti,  no  svode  se  na  najosnovnije  pa  su  tako  prostori  vrlo
jednostavno  uređeni.  Većina  ovih  hotela  nema  sopstveni  restoran,  no  solidni  restoranski
sadržaji umerenih cena obično se nalaze u neposrednoj blizini.

Tri zvezdice

Hoteli sa tri zvezdice u pravilu nude nešto prostraniji smeštaj koji se odlikuje dobro
opremljenim sobama i ukusno uređenim predvorjima, no hotelska usluga obično ne uključuje
nosača. Najčešće su smešteni uz glavne saobraćajnice ili poslovne zone, odakle su lako
dostupne atrakcije umerenih do visokih cena. U sklopu hotela obično se nalaze restorani srednje

Preuzeto sa: http://www.turizamiputovanja.com

Preuzeto sa: http://www.turizmologija.com

Preuzeto sa: https://hr.wikipedia.org

veličine koji su otvoreni od doručka do večere. Dostupnost posluge u sobu razlikuje se od hotela
do hotela. Usluga parkiranja, fitness centri i bazeni često su dostupni.

Četiri zvezdice

Ovo su uglavnom veliki, formalni hoteli s profinjenim prostorom recepcije, uslugom recepcije
i nosačem. Hoteli su najčešće smešteni u blizini drugih hotela iste kategorije, obično nadomak
šoping i restoranskih sadržaja i drugih glavnih atrakcija. Nivo usluge znatno je iznad prosečne,
a sobe su dobro osvetljene i nameštene. Ručavati se obično može u hotelskom restoranu koji će
na jelovniku imati jednu ili više opcija. Neki objekti nude kontinentalni doručak. Posluga u sobi
obično je dostupna tokom većine dana. Isto tako, u pravilu su na raspolaganju i usluga
parkiranja i/ili parkirana garaža. Često na usluzi stoji i recepcionar, a dostupni su i fitness centar,
te jedan ili više bazena.

Pet zvezdica

U hotelima sa pet zvezdica nudi se isključivo najviša nivo kvaliteta smeštaja i usluga. Ovakvi
objekti nude visoki stepen lične usluge. Iako su većina hotela sa pet zvezdica veliki objekti,
ponekad mali nezavisni hotel (koji ne čini deo nekog lanca) nudi elegantnu intimnost koju nije
moguće postići u većem okruženju. Položaj hotela sa pet zvezdica može se kretati od vrlo
ekskluzivnih lokacija u predgrađu do strogog središta grada. Hotelska predvorja su raskošna, a
sobe detaljno uređene i opremljene otmenim nameštajem i kvalitetnom posteljinom. Sadržaji
često uključuju DVD i CD uređaje, pristup internetu, masažne kade, sobne video zbirke, grejane
bazene i drugo. Hoteli imaju i do tri restorana s probranim jelovnicima. Posluga u sobu obično
je dostupna 24 sata na dan. Gostu su po pravilu na raspolaganju i fitness i SPA centri te usluga
parkiranja i/ili parkirana garaža. Na celodnevnoj usluzi je i recepcionar.

Tabela 1: Kretanje cena u zavisnosti od udaljenosti ugostiteljskog objekta-hotela od centra
Novalje i datuma sezone

Udaljenost

od centra

Novalje

Prosečna cena

van sezone

(01.10.-

30.04.)

Prosečna

cena u

predsezoni

(01.05.-

01.06)

Prosečna

cena u

postsezoni

(01.09.-

01.10.)

Najmanja

cena tokom

sezone

Najviša cena

tokom

sezone

<100m

25€

30€

45€

80€

100-750m

20€

25€

30€

45€

75€

750-2000m

20€

25€

40€

75€

>2000m

20€

25€

40€

70€

Izvor: podaci iz istraživanja za sezonu 2015

Hotel Terra nalazi se u Novalji na ostrvu Pagu, nedaleko od centra grada te poznate turističke
destinacije, plaže Zrće. Mali porodični hotel s 4 zvezdice sa smeštajnim kapacitetom od 15
moderno opremljenih soba i 1 apartmanom u sklopu kojeg je restoran s terasom, unutarnjom
salom i aperitiv barom. Sobe su opremljene smart card sustavom, telefonom, klima uređajem,

Preuzeto sa: https://hr.wikipedia.org

3.1.3

Apartmani

Pod apartmanom podrazumevamo smeštajnu jedinicu koja se iznajmljuje u turističke svrhe, a
koja za razliku od soba, osim spavaće sobe i kupatila, ima i kuhinju za samostalnu pripremu
hrane. Apartmani ne mogu imati sobu, kupatilo ili kuhinju deljivu s drugim gostima.

Najviše apartmana u Hrvatskoj jesu u privatnom vlasništvu, to jest u kategoriji su privatnog
smeštaja, no taj tip smeštajnih jedinica mogu naravno sadržati i hoteli, hosteli, moteli i slično.
Po novom čak i sportski centri, neke organizacije i slično.

Da bi se mogao iznajmljivati, apartman mora proći službenu kategorizaciju i ishoditi Rešenje
od nadležnog državnog ureda (najčešće ured za privredu). Apartman se automatski svrstava u
jednu od kategorija, pa po opremljenosti i kvalitetu stiče zvezdice. Apartman u privatnom
smeštaju može imati od dve do četiri zvezdice, dok u sklopu hotela primera radi stiče kategoriju
koju nosi i sam hotel.

Za razliku od apartmana, postoje klasični stanovi za najam, no oni u principu ne uključuju
najam u turističke svrhe, ne prolaze kategorizaciju i iznajmljuju se dugoročno.

Apartman se koristi za kratkoročne, kao i dugoročne boravke.

Apartman može biti u vlasništvu jednog ili više vlasnika.

Apartman je obično opremljen nameštajem i priručnom kuhinjom sa osnovnim posuđem,
nekada i mini barom, tako da stanari koji ih iznajmljuju ne moraju da donose svoj nameštaj,
posuđe ili piće. Apartman može biti opremljen hidromasažnom spa kadom.

Apartman obično uključuje i besplatne dodatne usluge kao što su parking, WiFi, TV. Te usluge
su obično uključene u cenu zakupa. Apartman uključuje sve pogodnosti hotelske sobe, ali je
dosta jeftiniji od ekvivalentnih hotelskih soba, a pored navedenih prednosti tu je i daleko veća
privatnost, mir, kao i udobnost.

Tabela 3: Kretanje cena u zavisnosti od udaljenosti ugostiteljskog objekta-apartmana od centra
Novalje i datuma sezone

Udaljenost

od centra

Novalje

Prosečna cena

van sezone

(01.10.-

30.04.)

Prosečna

cena u

predsezoni

(01.05.-

01.06)

Prosečna

cena u

postsezoni

(01.09.-

01.10.)

Najmanja

cena tokom

sezone

Najviša cena

tokom

sezone

<100m

10€

15€

18€

25€

50€

100-750m

10€

15€

18€

25€

45€

750-2000m

10€

15€

18€

20€

40€

>2000m

10€

12€

15€

20€

35€

Izvor: podaci iz istraživanja za sezonu 2015

Preuzeto sa: https://hr.wikipedia.org

Preuzeto sa: https://sr.wikipedia.org

Kategorizacija apartmana

Minimalna površina modula apartmana – osnovni zahtevi i dalje uključuju sledeće prostorije:
pretprostor ukoliko postoji, prostoriju za spavanje, prostoriju za boravak, obedovanje i kuvanje,
kupatilo ili više njih, te poseban toalet ako je propisan. No, ukupna neto površina apartmana
sada mora biti nešto veća, pa na primer za apartman 3* sa jednom spavaćom sobom i jednim
kupatilom više ne može biti minimalno 31m2, već 38m2, a za apartman 3* sa dve spavaće sobe
i jednim kupatilom više ne može biti 45m2, već 59m2. Zahteve površina za ostale kategorizacije
pogledajte u navedenim dokumentima.

Oprema, uređenje i ostalo – osnovni uslovi i dalje definišu da apartmani moraju biti označeni
kategorizacijom, da moraju imati poseban ulaz i prozore s dnevnim svetlom. Posteljina osim
čaršava i jastučnica više ne smije uključivati samo pokrivač već i navlaku preko pokrivača, te
naravno  dodatni  pokrivač  po  osobi,  za  sva  tri  tipa  kategorizacije.  Što  se  ostale  opreme  tiče,
apartmani  obavezno  moraju imati  sledeći  nameštaj:  zavese,  noćne  ormariće,  noćne  svetiljke,
glavnu rasvetu, tepihe, stalak za prtljag, pepeljaru ili znak zabrane pušenja, korpa za otpatke,
ogledalo, sliku, garderobni ormar sa vešalicama, (toaletni) sto i stolice, garnituru za sedenje,
sto za ručavanje, sudoper, kuvalica, kuhinjski ormarić, posuđe i pribor za jelo, kuhinjske krpe,
šporet  ili  roštilj  ili  mikrotalasnu  peć,  frižider,  kuhinjsku  napu,  te  jednu  ili  više  slobodnih
elektroutičnica. Razlika između starih i novih usova je da sada sva tri tipa kategorizacije moraju
imati klima uređaje, za razliku od pređašnjih kada su klima uređaj trebale imati samo apartmani
sa  četiri  i  pet  zvezdica.  Takođe  svaki  apartman  sa  4*  i  5*  obavezan  je  imati  priključak  na
Internet.

Što se kupatila tiče, po novim uslovima apartmani sa pet zvezdica obavezno moraju imati dva
ili dvostruki umivaonik, a i dalje se uslovljava da kupatilo za svaki apartman mora imati, redom,
wc  šolju  i  četku za čišćenje,  wc  papir  sa rezervnim  pakovanjem, jedan umivaonik,  sapun ili
tekući sapun, korpa za otpatke i kesice za higijenske uloške. Sve kade ili tuševi moraju imati
zavese ili zaklon te sapun za kupanje. I dalje je za svakog gosta potrebno omogućiti dva peškira
u apartmanu 3*, a  za 4* i 5*  svakom  gostu trebaju  se  pružiti tri  peškira.  Zahteva se  da  se u
kupatilu  nalaze  i  tepih,  police,  ogledalo,  rasveta,  utičnica  za  aparat  za  brijanje,  vešalice  za
odeću, čaše i fen za kosu. Apartmani 4* i 5* moraju imati i ogrtače, šampon za kosu te kape za
tuširanje. Po novoj kategorizaciji obavezno je da svi apartmani u kupatilu imaju fiksni telefon.
Apartmanu sa pet zvezdica dodatno se uslovljava da ima poseban toalet uz postojeće kupatilo.

Ugostiteljski sadržaji za pripremu i usluživanje doručka, polupansiona i pansiona neobavezni
su za pružanje smeštaja u apartmanima, a prostorije mogu biti posebno ili u sklopu domaćinstva
iznajmljivača. Tako su posebni uslovi definisani za restoran za usluživanje, prostoriju za
pripremu, način čuvanja hrane i pića i za sanitarne čvorove. Više detalja o navedenom pročitajte
u spomenutim dokumentima.

Konačno, što se tiče čišćenja i opšteg stanja apartmana i usluge, savetuje se da prilazno
stepenište i hodnici, podovi, zidovi i plafoni moraju biti čisti i bez znakova habanja ili oštećenja,
dušeci moraju biti bez ulegnuća, posteljina, nameštaj, stolarija takođe moraju biti uredni i čisti,
a svi uređaji u apartmanu ispravni.

Preuzeto sa: http://www.iznajmljivaci20.com

sastavu  nekog  većeg  objekta,  kuće  ili  stana,  za  razliku  od  kuća  i  stanova  za  odmor,  gde  se
iznajmljuju  celi  objekti.  U  definiciji  je  naglašeno  da  je  usluga  u  ovom  obliku  smeštaja,
uglavnom orijentisana na sektor smeštaja, dok se ishrana ne podrazumeva. Ipak, to ne znači da
je mogućnost pružanja usluga ishrane isključena, ali je najčešće ograničena na doručak. Ovo,
naravno nije slučaj u seoskim domaćinstvima, gde su u cenu jednodnevnog boravka najmanje
uračunata  tri  glavna  obroka.  To  znači  da  gost,  osim  iznajmljene  sobe,  koristi  i  sanitarno-
higijenske  prostorije,  izuzev  ukoliko  se  one  nalaze  u  sastavu  sobe,  prostore  za  pripremu  i
konzumiranje  hrane, kao i  dnevnu  sobu i dvorište (Kosar, 2002).  Kada  su u  pitanju  sobe  za
iznajmljivanje,  pružanje  usluga  smeštaja  uglavnom  podrazumeva  prisustvo  vlasnika  i
zajedničko korišćenje pojedinih prostorija.

Sobe  za  iznajmljivanje  predstavljaju  veoma  rasprostranjen  i  kod  širokih  narodnih  masa
popularan  oblik  ugostiteljske  usluge  smeštaja,  pa  je  stoga  Pravilnik  o  razvrstavanju,
minimalnim  uslovima  i  kategorizaciji  predvideo  rangiranje  soba  za  iznajmljivanje  prema
kvalitetu u četiri kategorije. To govori o njihovom značaju za turizam i ugostiteljsku delatnost
i o činjenici da su to nadležni organi na vreme prepoznali i zakonskim i podzakonskim aktima
ozvaničili  i uveli u praksu ugostiteljsku uslugu iznajmljivanja kategorisane sobe.  Pravilnik o
razvrstavanju,  minimalnim uslovima i kategorizaciji ugostiteljskih  objekata (1994) propisuje
kriterijume kategorizacije soba za iznajmljivanja, koji obuhvataju dve grupacije elemenata, koji
se odnose na uređenje i opremu.

Kriterijumi  koji  se  odnose  na  uređenje  i  opremu  u  principu  pripadaju  grupaciji  tehničko-
tehnoloških  elemenata,  a  usluge  podrazumevaju  organizaciono-kadrovske  elemente  i
kriterijume. U okviru ove dve grupacije nalaze se obavezni i izborni elementi kategorizacije,
dok je treća grupa, koja se odnosila na položaj i izgled objekta, a koja se primenjuje kod kuća i
stanova za iznajmljivanje u ovom slučaju izostavljena, jer nema smisla, budući da se soba nalazi
u sklopu znatno veće građevinske celine. Minimalan broj bodova koji sobe za iznajmljivanje
moraju  da  ostvare  po  osnovu  izbornih  elemenata,  da  bi  bili  rangirani  u  određenu  kategoriju
jednak je za sve kategorije (Pravilnik, 1994):

•

10 bodova za jednu zvezdicu

•

10 bodova za dve zvezdice

•

10 bodova za tri zvezdice

•

10 bodova za četiri zvezdice

Pružanje  mogućnosti  za  uvođenje  soba  za  iznajmljivanje  u  skupinu  redovnih  ugostiteljskih
usluga  smeštaja,  što  podrazumeva  prethodno  obavljeni  proces  klasifikacije  i  kategorizacije
usmereno  je  na  poboljšanje  kvaliteta  ponude  komplementarnog  karaktera,  koja  je  u  Srbiji
veoma  zastupljena i  njihovo uvođenje u  legalne tokove. Nepostojanje razlike u  neophodnim
bodovima po osnovu izbornih elemenata među propisanim kategorijama govori o malom broju
izbornih  elemenata,  te  o  tome  da  se  razlike  u  kategorijama  ostvaruju  u  sklopu  obaveznih
elemenata.  Smisao uvođenja kategorizacije u  ovaj  segment komplementarnog  smeštaja  jeste
obezbeđenje  minimalnih  uslova  za  bavljenje  ugostiteljskom  delatnošću  u  svakoj  smeštajnoj
jedinici, koje propisuje Pravilnik, kao i minimum kvaliteta za svaku kategoriju, u funkciji zaštite
potrošača, sa jedne strane i ostvarenja stimulativne cene sa druge strane. Kada su u pitanju više
kategorije soba za iznajmljivanje, podrazumeva se viši nivo angažovanosti i profesionalizma

Preuzeto sa: http://www.turizmologija.com

vlasnika ove specifične vrste smeštajnih jedinica. Ovo je moguće postići samo uz permanentnu
edukaciju vlasnika i doslednu kontrolu ispunjenosti propisanih uslova koje Pravilnik i
prethodno dobijena kategorija podrazumevaju, od strane organa lokalne zajednice (Kosar,
2002).

Novalja takođe raspolaže i velikim brojem soba čiji su vlasnici gazde tih kuća.

Tabela 4: Kretanje cena u zavisnosti od udaljenosti ugostiteljskog objekta-soba od centra
Novalje i datuma sezone

Udaljenost

od centra

Novalje

Prosečna cena

van sezone

(01.10.-

30.04.)

Prosečna

cena u

predsezoni

(01.05.-

01.06)

Prosečna

cena u

postsezoni

(01.09.-

01.10.)

Najmanja

cena tokom

sezone

Najviša cena

tokom

sezone

<100m

14€

19€

20€

28€

55€

100-750m

14€

17€

20€

26€

50€

750-2000m

14€

16€

18€

25€

35€

>2000m

14€

16€

25€

30€

Izvor: podaci iz istraživanja za sezonu 2015

Preuzeto sa: http://www.turizmologija.com

Ipak, činjenica da raspon neophodnih bodova po pitanju izbornih elemenata, između susednih
kategorija, iznosi svega pet bodova, ukazuje da kampovi ne predstavljaju primarnu vrstu
ugostiteljskih objekata za smeštaj, nego da su namenjeni posebnoj tržišnoj niši potrošača. Kako
su kampovi predstavnici grupacije komplementarnih ugostiteljskih objekata za smeštaj, to je
njima, po pitanju kategorizacije u okviru navedene grupacije, posvećena i najveća pažnja.

Istorija modernih kampova usko je vezana uz kampovanje i masovnu automobilizaciju nakon
Drugog  svetskog  rata.  Prve  kampove  osnivala  su  turistička  društva,  naselja  i  gradovi,
nacionalni  parkovi  i  rezervati  prirode.  Oni  su  nudili  svojim  prvim  gostima,  smeštaj  gotovo
zabadava. Istina, ono što su ti prvi kampovi nudili nije bilo bog zna šta, - prostor za postavu
šatora,  sanitarni  čvor,  koji  je  često  puta  bio  -  čista  improvizacija  septička  jama  i  voda  (u
ograničenim  količinama).  Električna  struja,  nije  bila  uslov,  i  mnogi  je  kampovi  uopšte  nisu
imali. Kako je rastao standard i opšta urbanizacija od 1960-tih na ovamo rastao je i standard
koji su kampovi počeli nuditi svojim gostima, ali i cene kampiranja. Vremenom su oni postali
unosan posao, pa su ih osnivali i gradili raznorazni investitori, ipak najčešće hotelsko-turistička
naselja i ugostitelji.  Kako je rastao  standard koji  su  oni  nudili  svojim  posetiocima, rasla je i
njihova gradacija - ona danas najčešće ima pet stepena (slično kao i kod hotela) koja zavisi od
njihovoj opremljenosti.

Oni najluksuzniji sa pet zvezdica, imaju restorane, bazene, sportske terene, igraonice za decu,
noćne barove i još sijaset sitnica koje pružaju svojim posetiocima. Dok s druge strane oni
najjednostavniji od jedne zvezdice, imaju samo sanitarne čvorove, vodu, struju i recepciju.

Tabela 5: Kretanje cena u zavisnosti od udaljenosti ugostiteljskog objekta-kampa od centra
Novalje i datuma sezone

Udaljenost

od centra

Novalje

Prosečna cena

van sezone

(01.10.-

30.04.)

Prosečna

cena u

predsezoni

(01.05.-

01.06)

Prosečna

cena u

postsezoni

(01.09.-

01.10.)

Najmanja

cena tokom

sezone

Najviša cena

tokom

sezone

<100m

12€

15€

20€

32€

100-750m

12€

14€

20€

30€

750-2000m

9€

11€

19€

25€

>2000m

8€

10€

18€

25€

Izvor: podaci iz istraživanja za sezonu 2015

Preuzeto sa: https://hr.wikipedia.org

Kamp Straško

Kamp svojim cenjenim gostima nudi široku paletu ugostiteljsko-zabavnih objekata.

Na raznim lokacijama u kampu možete aktivno sudelovati u dnevnim i noćnim programima
koje je za Vas osmislio animacijski tim kampa.

Šarolika ponuda kampa uključuje nekoliko restorana, beach barova, shopping zonu, prekrasnu
plažu s mnogobrojnim sadržajima, sportski centar i još mnogo, mnogo toga...

U slučaju kvara a Vašem vozilu na raspolaganju Vam stoji Hrvatski auto klub (HAK –
www.hak.hr). U sklopu kampa možete unajmiti bicikle, skutere ili frižidere, a tu su i punionica
plina, mini farma s lokalnim domaćim životinjama.Najbolji porodični smeštaj, u maloj,
živopisnoj kućici punoj funkcionalnosti, direktno uz plažu.

Kompletno uređene i klimatizirane mobilne kućice smeštene uz obalu kampa nude posebno
iskustvo kampiranja.

Slika 19: Kamp Straško – mobilne kuće

Izvor: www.megabon.eu

Preuzeto sa: http://www.kampstrasko.com

3.2.1

Drumski transport

Novalja je popularno turističko odredište te je autobusima leti dobro povezana s ostatkom
Hrvatske, a nekolicina linija održava se i izvan letnje sezone.

Neki od prevoznika koji voze za Vodice jesu Autotrans, Antonio Tours i AP Varaždin.

Više o vezama s Novaljom možete doznati u članku o Autobuskoj stanici Novalja, a u nastavku
izdvajamo neke od zanimljivih linija:

•

Autobus Novalja - Zagreb

•

Autobus Novalja - Rijeka

•

Autobus Novalja - Split

•

Autobus Novalja - Zadar

Autobuska stanica nalazi se izvan središta Novalje, na južnom prilazu gradu. Lako je dostupan
automobilom, no od Novaljskog centra deli ga 15-20 minuta hoda. Uz stanicu se nalazi
trgovački centar Novalis.

Slika 21: Autobuska stanica u Novalji

Izvor: www.getbybus.com

Brodski prevoz do Novalje

Osim Paškim mostom, Pag je s kopnom povezan i sa dve brodske linije, od kojih jedna plovi i
za Rab. Informacije o plovidbenom redu i cenama za svaku od linija možete proveriti na
sledećim vezama:

•

Brzi brod (katamaran) Rijeka - Rab - Novalja (Pag)

•

Trajekt Prizna - Žigljen (Pag)

Preuzeto sa: http://www.putovnica.net

3.2.2

Vazdušni transport

Za posetioce koji u Novalju dolaze avionom, najbliža je vazdušna luka u Zadru. Od nje do
gradske autobuske stanice vozi Liburnija (www.liburnija-zadar.hr), nakon čega preostaje
vožnja autobusom do Novalje.

Vazdušne veze za Zadar možete proveriti u pripadajućem članku o zračnoj luci Zadar.

Slik 22: Zadar - aerodrom

Izvor: www.air.flayingway.com

Preuzeto sa: http://www.putovnica.net

Festivali su postali najveći pokretač turističkih dolazaka u Hrvatsku, a primarni je cilj stvaranja
Papaya Travel turističke agencije je gostima olakšati i približiti sami proces dolaska na
odabranu festivalsku destinaciju, odnosno otok Pag i plažu Zrće.

Rezultati  mnogobrojnih  istraživanja  tokom  poslednjih  nekoliko  godina  jasno  govore  o
uspešnosti i rastućoj popularnosti festivalskog turizma u Hrvatskoj pri čemu prednjače festivali
na  popularnoj plaži Zrće. Hrvatska  se  na karti  svetskog  festivalskog  turizma u  posljednjih 5
godina vrlo kvalitetno pozicionirala te možemo čak reći kako je postala nezaobilazna svetska
festivalska  destinacija.  Festivalski  turizam  predstavlja  ekonomiju  doživljaja  koja  nudi
ujedinjeno iskustvo atraktivne lokacije, kvalitetne muzike i bogatih turističkih sadržaja.

Festivali  vrlo  pozitivno  utiču  na  povećanje  broja  dolazaka  gostiju  na  destinaciju,  a  posebno
povećanja  broja  noćenja,  povećanje  turističke  potrošnje,  reduciraju  sezonalnost,  te  podstiču
goste da se vraćaju u destinaciju i time stvaraju lojalnost. Jedan od Papayinih svetskih uzora
svakako  je  poznata  festivalska  platforma  Festicket  koja  danas  u  svojoj  ponudi  ima  oko  150
festivala delom Europe. Cilj Papaya Travel agencije postati nezaobilazna turistička platforma
za sve festivalske fanove.

Više o Papaya Travel agenciji te njenoj ponudi možete saznati ovdje:
https://travel.papaya.com.hr/

Preuzeto sa: http://www.klubskascena.hr

EMPIRIJSKO ISTRAŽIVANJE

4.1

Cilj, metodologija i dinamika realizacije istraživanja

Ciljevi istraživanja

Cilj ovog istraživanja je da pokaže prednosti i nedostatke turističkih usluga i da li postojeći nivo
usluga zadovoljava potrošače

Prednosti

Prirodna resursno-atrakcijska osnova (more, plaže, obala, zaleđe, hrana)

Međunarodna prepoznatljivost Zrća

Izrazite mogućnosti za obogaćivanje postojećeg sustava turističkih doživljaja (proizvodna
diferencijacija)

Nekoliko lokaliteta/zona pogodnih za razvoj (tematizirane) smeštajne ponude

Usmerenost na turizam kao vodeću privrednu aktivnost

Odlučnost javne vlasti za strateško usmeravanje budućeg razvoja turizma

Nedostaci

Nepovoljna struktura smeštaja

Nerazvijen turistički lanac vrednosti (nedostatak dubine i širine turističke ponude)

Nedostatak sadržaja prilagođenih različitim potrošačkim segmentima

Izrazita sezonalnost poslovanja

Struktura postojećih ‘party’ turista (postupno istiskivanje ne-party turista)

Investiranju neprilagođeni prostorni planovi

Neracionalno trošenje prostora

Nedostatak urbanizma u naseljima

Divlja gradnja (u procesu legalizacije)

Nedostatak školovanih osoba za rad u turizmu

Različiti interesi turističkih razvojnih dionika (uključujući i stanovništvo)

Otpadna odvodnja/kruti otpad

Suradnja s opštinom Kolan u procesu turističkog razvoja

Metodološki pristup

U ovom radu je prikazano čime sve Novalja kao turistička destinacija raspolaže. Analizirao se
kvalitet turističkih usluga. Cilj ovog istraživanja je bio da pokaže prednosti i nedostatke
turističkih usluga i da li postojeći nivo usluga zadovoljava potrošače

4.2

Tabelarni prikazi i analiza rezultata istraživanja

Distribucija ispitanika prema polu pokazuje da je u uzorku bilo zastupljeno više žena od
muškaraca, u odnosu 60% prema 40%.

Grafikon 1: Pol

U uzorku su najviše zastupljeni ispitanici starosne dobi između 21 i 30 godina godina sa 50%.
Ispitanika sa manje od 20 godina je 25%. Ispitanika od 31-40 godina 15%, dok ispitanika u
starosnom razdoblju od 41 – 50 godina samo 10%.

Pol ispitivanika

Muškarci

Žene

Grafikon 2: Starosna struktura ispitanika

Grafikon 3: Kako ste zadovoljni uslugom smeštaja?

Usluga smeštaja

Veoma nezadovoljan

Nezadovoljan

Neodlučan

Donekle zadovoljan

Veoma zadovoljan

Starosna struktura

manje od 20 godina

21 - 30 godina

31 - 40 godina

41 - 50 godina

Grafikon 6: Da li ste zadovoljni ponudom zabavnog programa?

Grafikon 7: Kako ocenjujete kvalitet hrane?

Ponuda zabavnog programa

Nezadovoljan

Neodlučan

Zadovoljan

Kvalitet hrane

Veoma nezadovoljan

Nezadovoljan

Neodlučan

Donekle zadovoljan

Veoma zadovoljan

Grafikon 8: Koliko ste zadovoljni higijenom smeštaja?

Grafikon 9: Da li ste zadovoljni kvalitetom i higijenom plaža?

Higijena smeštaja

Veoma nezadovoljan

Nezadovoljan

Neodlučan

Donekle zadovoljan

Veoma zadovoljan

Kvalitet i higijena plaža

Veoma nezadovoljan

Nezadovoljan

Neodlučan

Donekle zadovoljan

Veoma zadovoljan

Na osnovu prikazanih grafikona možemo zaključiti sledeće:

- Da je više bilo ženskih ispitanika nego muških

- Ispitanika je bilo najviše u uzrastu od 21-30 god.

- Uglavnom su nezadovoljni uslugom smeštaja

- Ispitanici su uglavnom nezadovoljni kvalitetom smeštaja

- Osoblje je većinom ljubazno

- Ispitanici su jako zadovoljni ponudom zabavnog programa

- Što se tiče kvaliteta hrane, neodlučni su

- Ispitanici su veoma zadovoljni higijenom smeštaja

- Veoma su zadovoljni kvalitetom i higijenom plaža

- Nezadovoljni su tačnošću i pouzdanošću turističkih agencija na internetu

- Donekle su zadovoljni uslugom prevoza

ZAKLJUČAK

Prirodna  obeležja  Novalje,  očuvanost  prirode,  tradicija  u  turizmu,  ribarstvu  i  poljoprivredi
osnovna su polazišta za izradu vizije razvoja Novalje. Postavlja se vizija razvoja Novalje: grad
Novalja  je  prepoznatljiva  turistička  destinacija  sa  očuvanim  prirodnim  lepotama,
tradicionalnim  vrednostima  prirodne  baštine.  Novalja  je  središte  ostrva  Paga  integrisano  u
savremene evropske trendove. Grad zabave i kulture otvoren za nove trendove i ideje. Grad po
meri  čoveka.  Vizija grada Novalje  počiva  na već uspostavljenim  odnosima na tržištu,  opštoj
percepciji ovog područja od strane lokalnog stanovništva, turista i ostalih posetioca te isticanju
specifičnosti odnosno elemenata koji razlikuju Novalju od konkurencije. Važna komponenta u
razvoju Novalje je turizam, koji predstavlja osnovu ekonomskog razvitka.

Novalja je turistička destinacija:

•

u kojoj se osećate kao da ste se vratili samome sebi

•

koja nudi vekovne masline, netaknutu prirodu

•

u kojoj možete zaroniti u kristalno čisto more i posmatrati ostatke prošlosti i živi
podmorski svet

•

u kojoj se nudi široka ponuda kulture, sporta i zabave za mlade

Novalja kao turistička destinacija može se definisati na tržištu kao ostrvska destinacija koja
pruža nebrojene užitke svima i onima koji traže mir, prirodu i kristalno more, ali i onima koji
teže za kulturnim, sportskim i zabavnim događanjima. Za ostvarenje vizije potrebno je jasno
definisati strateške ciljeve koji će usmeravati upravljanje razvojem. Razvoj je moguće ostvariti
dobro zacrtanim ciljevima i preduzimanjem stalnih napora za njihovo ostvarivanje. Ciljevi su
ono što se želi postići tokom razdoblja za koje postoji plan.

•

Strateški ciljevi grada Novalje u narednih 10 godina su:

•

Održivi razvoj, očuvanje i optimalna alokacija resursa

•

Razvijena i uspešna ekonomija

•

Kvalitetan život lokalnog stanovništva

Poslednjih  dvadesetak  godina  ekonomski  razvoj  grada  Novalje  temeljio  se  na  značajnim
ulaganjima  u  podizanje  nivoa  kvalitete  fizičke  infrastrukture,  posebno  komunalne,  te  na
izgradnji pratećih institucija u cilju osiguranja potrebnih uslova za funkcioniranje ekonomskog
i  društvenog  života  na  ovom  području.  U  tom  periodu,  kao  posledica  tadašnjih  turističkih
trendova,  ali  i  pomanjkanja  adekvatnih  hotelskih  kapaciteta,  izgrađen  je  veliki  broj
apartmanskih jedinica na području grada Novalje. Zahvaljujući ulaganjima u infrastrukturne i
turističke kapacitete, značajno je porasla kupovna moć i životni standard lokalnog stanovništva,
te  je  u  samom  naselju  Novalja  došlo  do  pozitivnih  demografskih  kretanja.  Međutim,  grad
Novalja je iscrpio je efekte tadašnjeg razvojnog modela. Insistiranje na postojećoj turističkoj
ponudi  i  strukturi  ekonomije,  moglo  bi  ozbiljno  ugroziti  budućnost  ovog  područja.  Iz  tog
razloga grad Novalja je donošenjem izmena prostornog plana stvorio široku lepezu razvojnih
mogućnosti  u  smislu  razvoja  novih  turističkih  zona,  poslovno-proizvodnih  zona,  razvoja
nautičkog turizma, te efikasnijeg iskorišćavanja agrarnih resursa.

Zbog toga se promišljanje budućnosti grada temelji na novim razvojnim vizijama i
opredeljenjima, na održivom razvojnom scenariju usklađenom sa savremenim kretanjima,

SPISAK LITERATURE

Bakić O.: Marketing u turizmu, Fakultet za uslužni biznis, Sremska Kamenica, 2008.

Radnović B.: Marketing istraživanje, Fakultet Poslovne ekonomije, Sremska Kamenica, 2014.

Grubor A.: Marketing istraživanje, Ekonomski fakultet, Subotica, 2008.

Šverko I.: Marketinška istraživanja za potrebe turističke destinacije, Hotelska kuća 98-zbirka stručnih
radova, Hotelijerski fakultet, Opatija, 1998.

Hrabrovski- Tomić E.: Selektivni oblici turizma, Fakultet za uslužni biznis, Sremska Kamenica, 2008.

Kotler P., Marketing Menagement, Analysis, Planning and Control, 7th edition, Prentice Hall Int.,
London, 1991.Đ

Magaš D., Turizam kao metoda ekonomskog razvoja, Zbirka radova Znanstvenog skupa “Kontinentlni
ekonomski resursi u funkciji razvitka Republike Hrvatske”, Ekonomski Fakultet u Osijeku, Institut za
poljoprivredu, 2002.

Vukonić B., Turizam i razvoj, Zagreb, Ekonomski fakultet, 2001.

Hrvatski turizam u brojkama, Zagreb, Ministarstvo turizma RH, 1999.

Leidner R.: The European Tourism Industry in the enlarged Community, European Communities, 2007.

Čerović S.: Prirodno-matematički fakultet, Depatman za geografiju, turizam i ugostiteljstvo, Novi Sad,
2004.

Črnjar K.: Menadžment održivog razvoja, Fakultet za Menadžment u turizmu i ugostiteljstvu u Opatiji,
Rijeka, 2009.

Bakić O.: Turizam, Fakultet poslovne ekonomije, Sremska Kamenica, 2010.

Ljubojević Č.: Marketing usluga, Fakultet za uslužni biznis, Novi Sad, 2004.

Holloway C., Davidson R., Humphreys C.: The Business of Tourism, 8

edition, Pearson Books,

2009.

Radnović B.: Marketing usluga, Fakultet Poslovne ekonomije, Sremska Kamenica, 2013.

Veljković S, Marketing usluga, Beograd, 2009.