Elektronski biznis i načinot na funkcioniranje na onlajn trgovijata

1 

УНИВЕРЗИТЕТ „ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ“ – ШТИП 

ЕКОНОМСКИ ФАКУЛТЕТ 

МБА менаџмент 

Штип 

Горан Арсовски  

МАГИСТЕРСКИ ТРУД 

Електронски бизнис и начинот на функционирање на онлајн 

трговијата 

Штип, 2013 г. 

2 

Комисија за оценка и одбрана 

Ментор:  

д-р Круме Николоски, вонреден професор 

Економски факултет 

Универзитет „Гоце Делчев“ - Штип 

Член:   

д-р Ристе Темјановски, вонреден професор 

Економски факултет 

Универзитет „Гоце Делчев“ - Штип 

Член:   

д-р Крсте Шајновски, доцент 

Економски факултет 

Универзитет „Гоце Делчев“ - Штип 

4 

Abstrakt 

It  is  generally  accepted  that  information  and  communications  technologies 

(ICTs) have led to major innovations in business models and play an important role 

in firms' competitiveness and productivity. 

E-business  offers  buyers  and  sellers  a  new  form  of  communication  and 

provides an opportunity to create new marketplaces.  Theoretical studies  suggest  in 

general that  the development of e-business results in  higher firm performance as a 

result of simplified search and easier comparing of costs. 

Electronic  Commerce  is  process  of  doing  business  through  computer 

networks.  A  person  sitting  on  his  chair  in  front  of  a  computer  can  access  all  the 

facilities of the Internet to buy or sell the products. 

Electronic commerce first emerged on the world stage in the mid 90ties of the 

previous  century  and  it  was  only  during  the  last  decade  that  it  reached  its  great 

boom.  In  addition,  the  number  of  transactions  and  the  turnover  realized  through 

internet sale in the developed countries is seriously approaching to the one realized 

in a traditional sale. 

Key  words

: 

information  and  communication  technologies,  e-business,  e-

commerce, website, e-shop. 

5 

Содржина 

Вовед.......................................................................................................................................5 
I.

Електронски бизнис

 ................................................................................................................... 9 

1.

Е-бизнисот и неговото значење

 .......................................................................................... 9 

1.1.  

Местото и улогата на е-бизнисот во сите сфери на човековото дејствување

 ... 9 

1.2. 

Глобализацијата и е-бизнис

........................................................................................... 11 

2.

Како функционира е-бизнисот?

 ........................................................................................ 13 

2.1. 

Видови на е-бизнис модели

 ........................................................................................... 14 

2.2. 

Елементи на електронскиот бизнис

 ............................................................................. 16 

2.3. 

Нивоа на е-бизнис

 ............................................................................................................ 18 

2.4. 

Фази на примена на е-бизнис во организациите

 ...................................................... 19 

2.5. 

Предности на електронските продавници во однос на традиционалните и 

колку чини креирање на една е-продавница

 ..................................................................... 21 

II. Електронската трговија и начинот на функционирање на онлајн трговијата

 ............... 23 

1.

Продажба преку е-трговија - визија

 ................................................................................. 23 

1.1.

Главните трендови на е-продажба

 .......................................................................... 24 

1.2.

Предности и предизвици на е-трговија

 ................................................................... 25 

1.3.

Користење на интернетот за купување

 .................................................................. 25 

1.4.

Секторот за е-продажба на интернет денес

 .......................................................... 26 

2.

Видови на онлајн продавници

 ........................................................................................... 27 

2.1. 

Општи и специјализирани онлајн продавници

 .......................................................... 27 

2.2. 

Регионални и глобални онлајн продавници

 ............................................................... 28 

3.

Категории на продавачи во е-продажбата

 ..................................................................... 28 

3.1.

Тули и кликнувања

 ....................................................................................................... 28 

3.2. 

Продажба преку каталог

 ................................................................................................. 29 

3.3. 

Трговци - директни произведувачи

 .............................................................................. 30 

4.

Создавање на веб-страница за е-трговија

..................................................................... 31 

4.1.

Составување на мозаикот за создавање на интернет страница за е-трговија

31 

4.2.

Создавање на системот: внатрешни наспроти надворешни извори

 ............... 32 

4.3.

Тестирање на системот

 .............................................................................................. 32 

4.4.

Буџет за изработка на веб-страница

 ....................................................................... 33 

4.5.

Избор на софтвер

 ......................................................................................................... 33 

Карактеристики на Back-End

 .................................................................................................. 38 

5.

Функционирање на трговски софтвер за сервер во е-трговија

 ................................. 40 

5.1.

Пакети на трговски софтвери за сервер

 ................................................................. 41 

5.2.

Избор на пакет

 .............................................................................................................. 42 

5.3.

Изработка на сопствена веб-страница

 ................................................................... 43 

5.4.

Избор на хардвер за страна за е-трговија

 ............................................................. 44 

6.

Системи за плаќање во е-трговијата

 ............................................................................... 45 

6.1.

Трансакции на интернет со кредитни картички

 .................................................... 45 

6.2.

Дигитални паричници

 .................................................................................................. 46 

6.3.

Системи за онлајн складирано вредносно плаќање

 ........................................... 47 

6.4.

Дигитални системи за плаќање на акумулиран баланс

 ...................................... 47 

6.5.

Системи за плаќање со дигитални чекови

 ............................................................. 47 

7 

Вовед 

Поимите  е-трговија  и  е-бизнис  често  се  користат  во  сличен  контекст  со 

терминот интернет маркетинг, но нивниот опсег е сосема различен. Важно е за 

секоја  организaција  и  нејзиното  внатрешно  управување  со  дигиталната 

технологија  да  постигне  јасно  дефинирање  во  смисла  на  е-маркетингот,  е-

трговијата  и  е-бизнисот,  со  што  би  ја  дефинирала  и  целта  што  треба  да  ја 

постигне. 

Електронската  трговија  често  се  мисли  дека  се  однесува  само  на 

купување  и  продавање  на  производи,  со  користење  на  интернет,  меѓутоа 

електронската  продажба  се  однесува  на  финансиските  и  информативните 

електронски  патишта  со  посредство  на  трансакција  помеѓу  организацијата  и 

која  било  трета  страна.  Од  тоа  следи  дека  нефинансиските  трансакции,  како 

што  се  влезните  и-меил  (e-mail)  клиенти  и  прашањата  од  странство  преку  и-

меил (e-mail) порака, изгледа дека и купувачите се аспекти на е-трговијата кои 

и помагаат на организацијата во процесот на истражување на маркетингот. 

Кога  се  разгледува  влијанието  на  е-трговијата  на  маркетиншките 

организации,  тоа  е  идентификувано  во  улогата  во  која  од  една  страна  се 

продава,  а  од  друга  се  купува  производ  преку  е-трансакција.  Продажбата  се 

однесува на трансакција што ја вршат клиентите со интернет плаќањето. 

Е-трговијата  се  однесува  на  трансакцијата  со  која  се  занимава 

организацијата  за  продажбата  на  производите.  Интернет  маркетингот  користи 

директна  поддршка  за  продажба  на  производите.  Таа  одговорност  ја  имаат 

оперативните функции за набавки во организацијата. 

Електронската трговија во светски рамки се појавува кон средината на 90-

тите години од минатиот век, за да во текот на претходната деценија доживее 

вистински  бум.  Притоа,  бројот  на  трансакции  и  прометот  остварен  преку 

интернет  продажба  во  развиените  земји  сериозно  се  приближува  до  оној 

остварен од традиционалната продажба.